Als de lidstaten van de Europese Unie en de Europese Commissie samen één vuist maken, dan kan Europa volgens premier Mark Rutte een van de belangrijkste spelers op het wereldtoneel worden. Nu landen als de Verenigde Staten, China en Rusland hun eigenbelang steeds nadrukkelijker nastreven, is het tijd dat de Europese Unie de krachten bundelt, meent de minister-president.

"Macht is geen vies woord", zegt Rutte woensdag in zijn Churchill-lezing in Zürich. "Het is nu aan ons om de positie van Europa op het wereldtoneel veilig te stellen."

Rutte vindt dat ook Europa meer naar het eigenbelang moet kijken. De EU moet minder "naïef" en "realistischer" worden, aldus de minister-president. Hij omschrijft de unie als het grootste handelsblok ter wereld, dat met toegang tot de Europese markt tegelijkertijd een belangrijke troef in handen heeft.

Tegelijkertijd ziet hij dat economische macht niet voldoende is. Er zal meer geïnvesteerd moeten worden in defensie, zodat de lidstaten op eigen benen leren staan en minder afhankelijk worden van de NAVO en de Amerikaanse militaire macht.

'Zonder uitoefening macht is Europa zelden relevant'

Rutte is van mening dat Europa internationaal een veel grotere en belangrijkere geopolitieke rol kan claimen, maar dan moet het die macht wel durven inzetten.

Hij vindt dat de EU in internationale kwesties het misschien aan het juiste eind kan hebben, maar zonder de uitoefening van de macht kan Europa volgens Rutte "altijd gelijk hebben, maar zal het zelden relevant zijn".

Daarbij is het belangrijk dat het Europees sanctiebeleid op de schop gaat. Nu is het zo dat de Europese lidstaten een veto kunnen uitspreken als het over het opleggen van sancties gaat, maar nog te vaak worden Europese lidstaten tegen elkaar uitgespeeld. In plaats daarvan wil hij dat een gekwalificeerde meerderheid leidend wordt in het Europees sanctiebeleid.

Derde pro-Europese toespraak van Rutte in korte tijd

De pro-Europese toespraak van Rutte voedt de speculaties dat Rutte voorsorteert op een Europese topfunctie. De speech was de derde grote pro-Europese toespraak van de premier in korte tijd, na die van vorig jaar in Berlijn en Straatsburg.

De Churchill-speech werd eerder uitgesproken door de huidige voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker, zijn voorganger José Manuel Barroso en de voormalige voorzitter van de Europese Raad Herman Van Rompuy.

Zelf heeft Rutte meerdere malen ontkend het premierschap in te ruilen voor een functie in Brussel.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!