De spanning in de coalitie neemt toe nu de zelfopgelegde deadline van aanstaande woensdag om tot een akkoord te komen over de aanpassing van een nieuw kinderpardon steeds dichterbij komt.

De vier partijen onderhandelen dinsdagmiddag met VVD-secretaris Mark Harbers (Asiel) verder nadat het nachtelijke overleg van maandag wederom geen opening bood om uit de impasse te komen.

D66-fractievoorzitter Rob Jetten zei dat er "stappen zijn gezet", maar met een oplossing konden de partijen niet naar buiten komen.

GroenLinks-leider Jesse Klaver kijkt "met stijgende verbazing" naar de onenigheid in de coalitie. Hij vindt dat de coalitiepartijen te veel bezig zijn met wie er als winnaar of verliezer uit deze kwestie komt.

"We moeten deze gewortelde kinderen die jaren in spanning zitten zo snel mogelijk zicht geven op een toekomst", aldus Klaver. "De enige verliezers zijn op dit moment de kinderen."

Het kinderpardon in het kort

  • De regeling is bedoeld voor gezinnen die zijn uitgeprocedeerd, maar kinderen hebben die hier geworteld zijn
  • Uit cijfers van de IND blijkt dat het merendeel van de aanvragen voor een kinderpardon wordt afgewezen
  • Een van de redenen is de strikte toepassing van het meewerkcriterium. Daar wordt onder verstaan dat uitgeprocedeerde ouders meegwerkt moeten hebben aan hun eigen uitzetting
  • Na langlopende asielzaken als die van Lili en Howick is er opnieuw veel kritiek op het asielsysteem en het kinderpardon

Nieuwe politieke realiteit

Al sinds vorige week staan regeringspartijen CDA, D66 en CU tegenover de VVD in de kwestie over de verruiming van het kinderpardon.

Nu het CDA anders is gaan denken over het pardon, zijn er drie coalitiepartijen die de regeling willen aanpassen. Er is sprake van een nieuwe politieke realiteit, klinkt het.

De VVD voelt er echter niets voor om het kinderpardon te wijzigen. Fractievoorzitter Klaas Dijkhoff verwees de afgelopen week meermaals naar het regeerakkoord waarin de partijen na maanden onderhandelen hadden vastgelegd niet te zullen tornen aan de huidige regeling.

Volgens de christendemocraten zijn er echter nieuwe ontwikkelingen die een versoepeling rechtvaardigen. De partij verwijst naar een uitspraak van het Europees Hof van Justitie waaruit het CDA de conclusie trekt dat het zogenoemde meewerkcriterium te streng wordt toegepast.

Daarnaast schermt de partij van Sybrand Buma met een rapport van wetenschappers waarin wordt gesteld dat gewortelde kinderen die zijn uitgeprocedeerd hersenschade kunnen oplopen.

Partijen stellen voor meewerkcriterium aan te passen

Samen met D66 heeft het CDA een aantal voorstellen gedaan, waaronder de aanpassing van het zogeheten meewerkcriterium.

Dat houdt in dat alleen gezinnen die hebben meegewerkt aan hun uitzetting in aanmerking komen voor het kinderpardon. Deze regel wordt in de ogen van de partijen te strikt toegepast. Het is volgens het CDA en D66 mogelijk om er binnen de kaders van het regeerakkoord coulanter mee om te gaan.

In de loop van vorige week verhoogden het CDA, D66 en CU de inzet door te pleiten voor een tijdelijke uitzetstop, tot de partijen het eens zijn geworden over een nieuwe invulling van het kinderpardon.

Vooralsnog lijkt er van de zijde van de VVD geen beweging te zijn, al stellen alle betrokken partijen dat de gesprekken in een "positieve" en "constructieve sfeer" verlopen. VVD-staatssecretaris Harbers heeft de afgelopen week ook al gewezen op een onderzoek naar de asielketen dat de commissie-Van Zwol op dit moment uitvoert. Hij wil de uitkomsten van dat onderzoek afwachten.

Opties op tafel

Voor de aanpassing van het kinderpardon zal de VVD iets "terug moeten krijgen". De partij ziet de wens voor een aanpassing als een heronderhandeling van het regeerakkoord. Daar moet volgens de VVD dus iets tegenover staan.

Bovendien wil de VVD met het oog op de Provinciale Statenverkiezingen in maart de rechtse concurrenten PVV en FvD geen munitie bieden om de partij het stempel "zwak op immigratie" op te drukken.

Wat de VVD mogelijkerwijs op tafel kan leggen, is de afschaffing van de discretionaire bevoegdheid. De partij wil af van de bevoegdheid van de staatssecretaris om uitgeprocedeerde asielzoekers alsnog een verblijfsvergunning te bieden, zoals dat onlangs gebeurde in de zaak van Lili en Howick.

Maar in november verenigden het CDA, D66 en CU zich juist in een Kamermotie waarin nog eens werd benadrukt dat de staatssecretaris het laatste woord moet behouden.

Het is afwachten hoe de vier partijen er toch uit zullen komen. Wat geen van de partijen ziet zitten, is een gang naar de koning.

"Niemand zit te wachten op een kabinetscrisis", aldus Dijkhoff.