Oppositiepartijen GroenLinks en SP vrezen dat het experiment met de regulering van de teelt en verkoop van wiet nog voordat het van start is gegaan, gedoemd is te mislukken.

GroenLinks en SP toonden zich donderdag tijdens de wetsbehandeling in de Tweede Kamer kritisch over de beperkte duur en beperkte omvang van het experiment.

"Is dit experiment bedoeld om te slagen, of om de coalitie de komende tijd tevreden te houden?", vraagt Kathalijne Buitenweg (GroenLinks) zich af. SP'er Michiel van Nispen pleit voor aanpassingen om de proef "niet om politieke redenen" te laten mislukken.

D66 kreeg twee jaar geleden een meerderheid van de Tweede Kamer achter het initiatiefvoorstel om de wietteelt te reguleren. Onder andere VVD, CDA en de ChristenUnie stemden tegen. Omdat er geen meerderheid in de senaat is, houdt D66'er Vera Bergkamp haar voorstel nog even in de wacht.

In plaats daarvan spraken de coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie in het regeerakkoord af een experiment met de regulering van de teelt en verkoop van wiet op te zetten.

De partijen zijn het erover eens dat het gedoogbeleid tot onwenselijke situaties heeft geleid. In dit systeem is de teelt van wiet verboden, maar wordt de verkoop onder voorwaarden door de vingers gezien. Er is volgens de partijen geen controle op de kwaliteit van de wiet, wat mogelijk een gevaar voor de volksgezondheid vormt. Daarnaast faciliteert het huidige softdrugsbeleid op indirecte wijze georganiseerde criminaliteit, met ondermijning als gevolg.

Experiment in zes tot tien gemeenten

Het kabinet komt nu met een wetsvoorstel voor een experiment waar er zes tot tien gemeenten mogen meedoen met de proef die maximaal vier jaar mag duren. Na een afbouw van een half jaar moet de oude situatie van illegale teelt en levering via de achterdeur direct worden hersteld, tenzij een volgend kabinet ertoe besluit het experiment met maximaal anderhalf jaar te verlengen.

GroenLinks en SP vinden deze opzet te beperkt en zien zich gesteund door de commissie-Knottnerus en de Raad van State. Zij wijzen er onder meer op dat er meer gemeenten mee moeten doen. Ook adviseert de commissie om de mogelijkheid te bieden het experiment bij succes te verlengen, om gemeenten en coffeeshophouders zo ver te krijgen mee te doen aan de proef. Stoppen wanneer de proef is geslaagd, vindt de commissie "onlogisch en riskant" en zorgt voor "praktische en ethische bedenkingen" bij de commissie.

De Raad van State stelt in zijn advies dat "gelet op de door de regering zelf gestelde ambities, het de vraag is in hoeverre het experiment met deze beperkte opzet voldoende zal zijn".

GroenLinks en SP willen daarom van het kabinet weten wat de wetenschappelijke basis is waarop er is gekozen voor maximaal tien gemeenten. Buitenweg vraagt zich af waarom er niet gekozen is voor een bepaald percentage van het aantal coffeeshops.

Het kabinet blijft erbij dat maximaal tien gemeenten verantwoord is. Meer gemeenten bij de proef betrekken zou volgens minister Ferd Grapperhaus in strijd zijn met internationale verdragen.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!