Meerdere partijen in de Tweede Kamer hebben dinsdag stevige kritiek geuit op de reactie van premier Mark Rutte na de ongeregeldheden van afgelopen weekend rond verschillende Sinterklaasintochten in het land.

Met name de oproep van de premier om in de drie weken dat Sinterklaas in het land is niet te demonstreren wekte verbijstering bij onder meer D66, GroenLinks, SP, PvdA, ChristenUnie, Partij voor de Dieren en DENK.

"Als demonstranten worden aangevallen, moet je hun recht op hun mening beschermen en niet racisme en geweld belonen door te zeggen dat je op die plek en die tijd geen demonstratie mag houden", zei D66-Kamerlid Jan Patternotte dinsdag in het Vragenuur tegen de premier.

De ChristenUnie benadrukte dat de kern van het demonstratierecht is dat je "op elk moment mag demonstreren".

Rutte wil 'passend moment' demonstraties

Bij de ongeregeldheden van afgelopen weekend werden tegenstanders van Zwarte Piet bekogeld met eieren en bierblikjes. Daarnaast werden ze geïntimideerd door mensen die de Hitlergroet brachten. Rutte pleitte daags na de ongeregeldheden voor een "passend moment" voor demonstraties.

Zijn partijgenoot, VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff, pleitte zelfs voor een inperking van het recht op demonstraties rond de Sinterklaasintochten.

Premier Rutte verwierp de suggestie dat hij zou pleiten voor de inperking van het demonstratierecht. "Iedereen heeft het recht om te demonstreren", zei hij. Tegelijkertijd vraagt hij zich af of dat moet gebeuren rond de intocht en tijdens het kinderfeest.

Op de vraag wie Rutte verantwoordelijk houdt voor de onrust, antwoordde de premier dat de voorstanders van Zwarte Piet "in overgrote mate" voor ongeregeldheden zorgden.

'Fatsoenlijke discussie mag het hele jaar'

Deze redenatie was voor D66 niet te volgen. "De premier doet iets vreemds; hij zegt dat hij staat voor het recht op demonstratie, maar niet in de drie weken voor Sinterklaas. Dat is gek, want bij het recht op demonstreren gaat het erom dat je je gevoelens uit op de momenten die ertoe doen en de plek die ertoe doet."

Rutte: "Een fatsoenlijke discussie mag het hele jaar door gevoerd worden, ook in Sinterklaastijd." De extremen die we hebben gezien, mogen volgens de premier echter niet, zeker niet wanneer de kinderen van het Sinterklaasfeest genieten.

Volgens GroenLinks-leider Jesse Klaver was het afgelopen weekend duidelijk van welke zijde de ongeregeldheden kwamen. "Dit gaat niet om extremen van beide kanten. Hier ging het over mensen die zich racistisch uitlieten, die eieren en blikjes gooiden."

Klaver betichtte Rutte er maandag nog van het "racisme bij de onrust" niet te benoemen. Ook die suggestie wierp Rutte van zich af. "Racisme en discriminatie haat ik. Dat moeten we bestrijden."

Jetten en Segers stellen roetveegpiet voor

Eerder op de dag sprak D66-fractievoorzitter Rob Jetten zich uit over de kleur van de knecht van de Sint. Het is de eerste keer dat de partij haar voorkeur voor een roetveegpiet of gekleurde piet uitspreekt.

"Ik had nooit problemen met Zwarte Piet", stelt Jetten. "Maar ik werd er door vrienden met een donkere huidskleur en vrienden uit het buitenland op gewezen dat zij Zwarte Piet wel een ingewikkeld fenomeen vinden." De D66-voorman wil dat Sinterklaas een feest voor iedereen is. "En dat betekent ook dat Piet moet meegaan met zijn tijd, dat hij mee moet veranderen."

Maandag nam ook Segers (CU) afstand van Zwarte Piet. "De roetveegpiet heeft alles in zich om de Piet van ons allemaal te worden", schreef hij op Facebook.

Segers zei dat hij tot inkeer kwam na gesprekken met Nederlanders met een donkere huidskleur die hem duidelijk maakten hoeveel pijn het Sinterklaasfeest door de figuur Zwarte Piet al jaren doet.

"Ik was mij hier nooit bewust van", aldus de ChristenUnie-man. "Maar nu ik mij dat wel ben, moet ik daarnaar handelen en actie ondernemen."

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!