De Eerste Kamer heeft dinsdag ingestemd met het wetsvoorstel van D66 om de benoeming van de burgemeester en de commissaris van de koning uit de Grondwet te halen. Deze deconstitutionalisering van de kroonbenoeming maakt de weg vrij voor een gekozen burgemeester.

Omdat het gaat om een grondwetswijziging had D66-fractievoorzitter Rob Jetten, die de initiatiefwet verdedigde, een tweederdemeerderheid in de Eerste Kamer nodig.

Het voorstel heeft in de eerste lezing al een tweederdemeerderheid in de Tweede Kamer en de Eerste Kamer gehaald. Begin dit jaar kreeg het plan in tweede lezing steun van 147 Kamerleden en dinsdag stemden 57 van de 68 aanwezige senatoren voor. Naast D66 stemden ook de fracties van de VVD (met uitzondering van een senator), CDA, PVV, SP, ChristenUnie, GroenLinks en Partij voor de Dieren in met het voorstel. PvdA, SGP en OSF stemden tegen.

Op dit moment speelt de benoeming zich achter gesloten deuren af, met een besloten sollicitatieprocedure waarin een burgemeesterskandidaat uiteindelijk door de koning benoemd wordt. De wijziging van de Grondwet moet het makkelijker maken om de procedure waarmee burgemeesters benoemd worden te kunnen veranderen.

Een rechtstreeks door de burger gekozen burgemeester is zo'n optie, net als de mogelijkheid om de gemeenteraad de burgervader te laten kiezen. De grootste partij bij de gemeenteraadsverkiezingen de burgemeester laten leveren behoort ook tot de mogelijkheden.

Rechtstreeks gekozen bestuurder is 'kroonjuweel' voor D66

D66'er Jetten heeft de senatoren echter verzekerd dat zijn partij op korte termijn niet met dergelijke voorstellen zal komen, maar de partij heeft er nooit een geheim van gemaakt dat de deconstitutionalisering van de kroonbenoeming de eerste stap naar de gekozen burgermeester is.

De partij pleit sinds haar oprichting voor bestuurlijke vernieuwingen. Het door burgers laten kiezen van bestuurders wordt door D66 als een van de belangrijkste kroonjuwelen gezien. D66 heeft eerder gepoogd de rechtstreeks gekozen burgemeester in te voeren, maar dat voorstel van toenmalig D66-minister Thom de Graaf sneuvelde in de senaat.

Dat D66 de Grondwet nu wel weet aan te passen, wordt in de partij gevierd als een overwinning. De partij kreeg stevige kritiek te verduren toen in het regeerakkoord werd afgesproken om het raadgevend referendum af te schaffen. In aanloop naar de senaatsverkiezingen van maart volgend jaar zal de nieuwe D66-fractievoorzitter Jetten de afschaffing van de kroonbenoeming maximaal inzetten om de kiezer duidelijk te maken dat zijn partij de bestuurlijke vernieuwingsdrang niet verloren is.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!