Dat premier Mark Rutte relschoppers, die afgelopen weekend demonstraties tegen het uiterlijk van Zwarte Piet onmogelijk maakten, "aso's" noemt, gaat volgens GroenLinks-leider Jesse Klaver niet ver genoeg. "Dit weekend is een grens overschreden. Dit is racisme, dit moet de premier durven benoemen", zegt Klaver tegenover NU.nl.

Afgelopen weekend zochten voorstanders van Zwarte Piet de confrontatie met demonstranten die pleitten voor de aanpassing van het uiterlijk van het hulpje van Sinterklaas. In Eindhoven werden de demonstranten opgewacht door onder anderen supporters van PSV die betogers met voorwerpen bekogelden en racistisch bejegenden. Ook in Rotterdam, Den Haag, Tilburg en Leeuwarden kwam het tot confrontaties.

Klaver heeft met verbazing gekeken naar de ongeregeldheden. "Dit is echt bizar. Ik ben ook naar de intocht geweest. Die magie is prachtig; de kinderen die zich afvragen of de Sint wel aankomt. Tegelijkertijd kreeg ik berichten binnen dat er geknokt werd, mensen die grof geweld gebruiken en racistische uitingen deden. Wat we dit weekend hebben gezien, heeft niks te maken met een discussie over de kleur van Piet, op verschillende plekken was het een uitbarsting van rascistische scheldpartijen."

'Als je het sinterklaasfeest viert, ben je geen racist'

Volgens Klaver komen de mensen die afgelopen weekend de demonstraties verstoorden niet op voor het behoud van het traditionele sinterklaasfeest. "Als je het sinterklaasfeest viert, ben je geen racist en je mag ook vinden dat Piet zwart moet blijven. Maar dat doe je met een gesprek", aldus de GroenLinks-voorman die er zelf voorstander van is om het uiterlijk van Zwarte Piet aan te passen. "Tradities kunnen veranderen. Dat is vaker gebeurd, dat maakt ons alleen maar sterker."

Wat de GroenLinks-leider betreft moet de politiek steviger uitdragen dat de discussie en het debat over het uiterlijk van Zwarte Piet op een beschaafde manier gevoerd kan blijven worden. Volgens Klaver hoort daarbij dat Rutte duidelijker stelling moet nemen. Met de uitspraak waarin Rutte spreekt over "aso's" en "voetbalhooligans" die de intocht op sommige plaatsen hebben verpest, maakt de premier de ongeregeldheden "kleiner dan ze zijn". Klaver: "Dit gaat niet over 'aso's', dit is racisme."

De GroenLinkser wil dat Rutte zich in het vervolg opstelt als een premier voor alle Nederlanders. "Dat betekent dat de minister-president moet staan voor het recht op demonstratie", aldus Klaver die met verbazing heeft gekeken naar de persconferentie van de premier afgelopen vrijdag waarin hij de tegenstanders van Zwarte Piet opriep niet te demonstreren in de periode dat de Sint in het land is. "Het is niet aan de politiek om te bepalen wanneer mensen moeten demonstreren."

'Woorden die politici kiezen, bepalen de sfeer in het land'

Of de premier van toon zal veranderen, is nog maar de vraag. Rutte heeft de afgelopen jaren zijn vingers niet willen branden aan de kwestie. Wel is bekend dat hij vindt dat "Zwarte Piet zwart is" en dat het niet aan de politiek is om het uiterlijk te bepalen.

Klaver is het met Rutte eens dat de politiek geen wetten moet maken om het uiterlijk gedwongen aan te passen, maar ziet wel dat uitspraken die de premier in de afgelopen jaren heeft gedaan, de toon bepalen. Zo zei Rutte in 2016 dat "buitenstaanders die zich ergeren aan hoe wij het hier met elkaar geregeld hebben, zich moeten afvragen of ze wel in Nederland willen blijven".

Klaver: "Dit soort uitspraken doen veel kwaad. De woorden die wij politici kiezen, bepalen de sfeer in de samenleving. Je ziet dat populisten weliswaar niet aan de macht zijn, maar het denken van populisten heeft de macht wel overgenomen."

Rutte zei maandag in een reactie dat "iedereen het recht heeft om te demonstreren" en dat "asociale mensen" dat niet mogen belemmeren. Minister Fred Grapperhaus van Justitie en Veiligheid liet eerder al weten dat de overtreders die demonstraties hebben verstoord, op vervolging kunnen rekenen.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!