Minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken) denkt dat de betrokken partijen die over een nieuw pensioenstelsel onderhandelen er samen uitkomen, ook nadat vakbond FNV deze week een harde eis neerlegde over het verhogen van de rekenrente.

"Alle betrokken partijen hebben de intentie om eruit te komen. Zij zien dat er groot onderhoud nodig is aan ons stelsel", zei Koolmees dinsdag in de Tweede Kamer op vragen van de VVD'er Roald van der Linde.

Werkgevers, werknemers en experts praten binnen de Sociaal-Economische Raad (SER) over een nieuw pensioenstelsel. Die gesprekken verlopen moeizaam en worden zo mogelijk nog ingewikkelder nu de FNV, de grootste vakbond van Nederland, eist dat de rekenrente omhoog kan.

"Ik wil duidelijk maken dat dit pensioen helemaal niet gaat werken zonder een andere rekenrente", zei FNV-onderhandelaar Tuur Elzinga maandag tegen NRC.

VVD vreest voor loslaten 'anker' rekenrente

Van der Linde vindt dat de FNV daarmee zulke harde eisen heeft neergelegd, dat het bijna onmogelijk wordt om er op een goede manier uit te komen. "Ik moet er niet aan denken dat we het anker van ons pensioenstelsel, de rekenrente, loslaten", sprak de VVD'er bezorgd. Hij wil van Koolmees weten hoe de zaken er nu voor staan.

Maar afgezien van het optimisme dat de partijen tot een akkoord komen, wilde Koolmees hier niets meer over kwijt. "Ik vind het niet kies om tijdens de onderhandelingen de positie van de onderhandelende partijen prijs te geven." Wel is de bewindsman het met de VVD eens dat er snel overeenstemming moet komen.

De rekenrente is het percentage waarmee pensioenfondsen hun vermogen moeten berekenen. Zo wordt duidelijk hoeveel geld er naar de buffer moet om de toekomstige pensioenen te kunnen betalen en hoeveel er overblijft voor de huidige uitkeringen.

Bij een te hoge rekenrente wordt er te veel pensioen uitgekeerd en te weinig pensioenpremie betaald, waarschuwen experts van De Nederlandsche Bank (DNB) en het Centraal Planbureau (CPB). Koolmees volgt dat advies op en liet onlangs nog aan de Kamer weten de rekenrente niet te verhogen.

Sommige partijen willen rekenrente verhogen

Er gaan ook in de politiek stemmen op om die rekenrente juist wel te verhogen, 50Plus diende een wet in om dit tijdelijk mogelijk te maken. De rekenrente is gebaseerd op de marktrente. Omdat die momenteel erg laag is vanwege het omvangrijke opkoopprogramma van de Europese Centrale Bank (ECB), rekenen pensioenfondsen zich arm, vindt de partij.

Pensioenfondsen kunnen hun pensioenen daardoor niet mee laten stijgen met de prijzen of moeten in sommige gevallen zelfs korten. Dat is moeilijk uit te leggen met de huidige economische groei en berichten dat het Nederlandse pensioenstelsel tot de beste ter wereld behoort.

Aanpassing stelsel blijft voor Koolmees noodzakelijk

De arbeidsmarkt verandert met de flinke toename van het aantal zelfstandigen. Ook is het is niet meer van deze tijd om als werknemer een heel werkzaam leven bij één werkgever actief zijn. Daardoor is een aanvullend pensioen niet meer zo vanzelfsprekend voor heel veel mensen.

Koolmees waarschuwt dat het wantrouwen bij mensen over de pensioenen daarom groeit. Het sterkt hem in het idee dat een modernisering van het stelsel noodzakelijk is. Een persoonlijke pensioenpot met een gezamenlijke risicodeling is daarin een van de belangrijkste pijlers.

Een aanpassing of verandering van het pensioenstelsel is alleen ingewikkeld. Het is een arbeidsvoorwaarde van werknemers en werkgevers, maar de overheid bepaalt de spelregels. Dat is anders dan bij de AOW, waarbij de politiek in principe de koers bepaalt.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!