De sociale veiligheid bij Defensie is onvoldoende, concludeert een commissie die daar onderzoek naar heeft gedaan naar aanleiding van misstanden op de kazerne in Schaarsbergen.

Militairen die daar waren gelegerd, deden melding van onder meer mishandeling en aanranding.

Door de gesloten cultuur bij Defensie zijn mensen niet snel geneigd om melding te maken, stellen de onderzoekers. "Loyaliteit is een groot goed", en dat is ook belangrijk bij een organisatie als Defensie, staat in het rapport.

Maar dat heeft ook een keerzijde. "Er is een neiging om leden van de eigen groep te beschermen, ook bij grensoverschrijdend gedrag, en collega's die buiten de groep vallen negatief te bejegenen."

De commissie doet een aantal aanbevelingen. Er moet een onafhankelijk meldpunt komen en het moet makkelijker worden om misstanden te melden. Daarnaast moet de cultuur diverser en transparanter worden.

Staatssecretaris noemt rapport 'belangrijke stap in herstel Defensie'

Barbara Visser, staatssecretaris van Defensie, vindt dat het rapport een "belangrijke stap in het herstel van Defensie" is. "Alle medewerkers van Defensie moeten zich veilig kunnen voelen bij elkaar en bij de organisatie. Dit rapport laat zien dat we dat nog onvoldoende op orde hebben."

Volgens Visser zorgt de cultuur binnen Defensie ervoor dat "zo veel mensen er met plezier werken", maar daar zit volgens haar ook een "schaduwzijde" aan. Ze stelt dat commandanten en leidinggevenden meer geholpen moeten worden bij het creëren van veiligheid en "mensgericht" leiding geven.

Onafhankelijk meldpunt moet zorgen voor verbetering

Het aantal meldingen van ongewenst gedrag is volgens de onderzoekscommissie laag en de mensen die melding deden, hebben bij de commissie aangegeven dat dat nadelige gevolgen voor hen had. "Ik betreur zeer wat de melders aangeven te hebben ervaren. Dat is simpelweg niet acceptabel, er is werk aan de winkel", aldus Visser.

Volgens de staatssecretaris komt er een onfhankelijk centraal meldpunt. "We gebruiken daarvoor de Centrale Organisatie Integriteit Defensie (COID)", zegt Visser. "Daar kunnen alle medewerkers vertrouwen in hebben. We gaan bovendien de capaciteit versterken en we verruimen de bevoegdheden. Zo gaat de COID ook zorgen dat bij interne onderzoeken de kwaliteit en onafhankelijkheid beter gewaardborgd worden. Daarnaast komt er een beter registratiesysteem voor meldingen, waarin de privacy van melders beter is geborgd."