Verwacht niet dat we binnenkort weten wat het precies gaat kosten om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Er is een klimaatakkoord op hoofdlijnen dat door de planbureaus is geanalyseerd - de publicatie volgt later op vrijdagochtend - maar er ontbreekt een duidelijk beeld van wat de energietransitie voor de burger betekent.

Het klimaatakkoord op hoofdlijnen dat afgelopen zomer werd gepresenteerd, moest een opmaat zijn naar concrete cijfers en heldere maatregelen zodat er nog voor het einde van dit jaar een akkoord ligt.

Er was toen al vier maanden overlegd aan de zogenoemde 'klimaattafels' waar werkgevers, werknemers, bedrijven en maatschappelijke organisaties aanschoven.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) zouden de plannen vervolgens doorrekenen. Maar de voortgang is zo beperkt dat er weinig valt te rekenen, klinkt het. Daarom blijft de publicatie van het PBL en CPB vrijdag beperkt tot een analyse.

De doelen zijn wel helder. Zo moet in 2030 minimaal 49 procent minder aan broeikasgassen worden uitgestoten ten opzichte van het ijkjaar 1990. Zo staat dat in het regeerakkoord en in de nog te behandelen Klimaatwet.

'Liefde gaat door de maag, draagvlak door de portemonnee'

De vraag is hoe die doelen moeten worden gehaald en wie daarvoor welke rekening betaalt. De antwoorden komen vooralsnog niet uit Den Haag. Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) onthoudt zich van ieder inhoudelijk commentaar, totdat er een "uitonderhandeld en gereedliggend klimaatakkoord" ligt, zei hij nog deze week in de Kamer.

De energietransitie wordt als de grootste opgave van dit kabinet gezien. En hoewel een meerderheid het eens is met de doelen, wordt er in Den Haag naar goed gebruik verschillend gedacht over de weg ernaar toe.

Voor de VVD staan innovatie, economische groei en banen centraal bij de oplossingen die er moeten komen. "Ik geloof niet in het doembeeld dat mensen in een koud en donker huis moeten zitten om energie te besparen", zegt VVD-Kamerlid Dilan Yesilgoz.

Suzanne Kröger van GroenLinks vindt dat er politieke taboes moeten worden doorbroken. "Maak rekeningrijden bespreekbaar", stelt ze als voorbeeld. In het regeerakkoord is juist expliciet opgenomen de automobilist die op fossiele brandstoffen rijdt fiscaal met rust te laten. Vooral de VVD hecht hier zwaar aan.

Voor een partij als de PvdA speelt de welvaartsverdeling weer een belangrijke rol. "Als grote bedrijven dikke winsten in het klimaatakkoord weten uit te onderhandelen, maar de burger blijft zitten met een hogere energierekening, dan verdwijnt het draagvlak", waarschuwt PvdA-Kamerlid William Moorlag.

De term draagvlak is bij meer partijen het toverwoord. Wiebes zei het bij de presentatie van het hoofdlijnenakkoord als volgt: "Liefde gaat door de maag, maar draagvlak gaat door de portemonnee."

'We zullen de minister bij zijn oor pakken'

Moorlag noemt de huidige situatie met een gebrek aan cijfers en heldere plannen "een chaotisch tafereel". De PvdA'er vindt dat hij zo zijn kerntaak niet kan uitvoeren, oftewel het controleren van de regering. Wat Moorlag betreft, komt Wiebes er niet mee weg als er vrijdag geen duidelijkheid van het PBL en CPB komt. "Dan zullen we de minister bij zijn oor pakken."

Bij D66 lijken ze zich geen zorgen te maken. "Ik raak niet van in paniek dat er straks een analyse in plaats van een doorrekening ligt", zegt D66-Kamerlid Rob Jetten.

Op de vraag of binnen de coalitie spanningen bestaan tussen CDA en VVD (van nature wat terughoudend met klimaatmaatregelen) enerzijds en D66 en ChristenUnie (vaker vooruitstrevend) anderzijds, reageert Jetten kalm. "Alle coalitiepartijen hebben hun handtekening gezet onder het regeerakkoord met daarin de klimaatdoelen."

Het is in elk geval duidelijk dat er binnen de coalitie verschillend wordt gedacht over de voortgang. Jetten: "Wat mij betreft, ligt het klimaatakkoord er aan het eind van dit jaar." Yesilgoz: "Er moet nog veel gebeuren voordat er een klimaatakkoord ligt."