In de Tweede Kamer bestaat brede steun voor het plan van het kabinet om het kraamverlof voor partners uit te breiden. De oppositie had liever een ruimere regeling gezien.

Dat blijkt woensdag uit de behandeling van de Wet invoering extra geboorteverlof met de toepasselijke afkorting Wieg.

In het kabinetsvoorstel, dat in februari al door minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken) werd aangekondigd, krijgen partners vanaf volgend jaar vijf dagen verlof in plaats van de huidige twee.

Daarna kunnen er vijf weken tegen 70 procent van het loon worden opgenomen. Dit aanvullend geboorteverlof hoeft niet ineens te worden opgenomen, zolang dat maar binnen zes maanden na de geboorte gebeurt. Uitkeringsorganisatie UWV wordt verantwoordelijk voor de maatregel die medio 2020 ingaat.

Ook het adoptie- en pleegzorgverlof wordt met deze wet uitgebreid naar in totaal zes weken. Dit verlof bedraagt nu vier weken zonder behoud van loon.

'Trekken Nederland klein beetje de 21e eeuw in'

In de eerste plaats dient de uitbreiding voor een betere band tussen de partner en zijn of haar kind. Daarnaast vergroot de wet volgens het kabinet ook de kansen van vrouwen op de arbeidsmarkt, omdat het verschil in het verlof van mannen en vrouwen kleiner wordt.

De meeste partijen hadden het over "een stap vooruit". Daarbij moet worden opgemerkt dat Nederland met de huidige regels, slechts twee dagen betaald verlof, internationaal gezien ergens onderaan bungelt. "We trekken Nederland een heel klein beetje de 21e eeuw in", zei ChristenUnie-Kamerlid Eppo Bruins daarover.

Oppositiepartijen hadden liever een nog grotere stap gezien. Zo pleiten GroenLinks, PvdA en Partij voor de Dieren voor drie maanden betaald kraamverlof, waarvan de eerste vier weken volledig vergoed worden.

SGP was het meest kritisch. De partij vindt vijf weken aanvullend verlof teveel. In plaats daarvan zou het kabinet er goed aan doen meer aandacht te hebben voor de invoering van een week rouwverlof.

SP vreest voor 'elitemaatregel'

De SP maakt zich zorgen over de geschatte vierduizend werknemers die met de uitbreiding van vijf weken tegen 70 procent van het loon onder het sociaal minimum komen. Kamerlid Jasper van Dijk vreest daarom voor een "elitemaatregel" en vraagt om een uitzondering voor deze groep. Bijvoorbeeld door ze alle zes weken volledig door te betalen.

Hoewel die zorg in de Kamer en door Koolmees wordt gedeeld, stuit de bewindsman hier op problemen in de uitvoering. Het is lastig te bepalen of iemand onder het sociaal minimum komt vanwege een laag loon of door parttime werk, zegt Koolmees. Die gegevens heeft het UWV niet.

Met extra toeslagen, zoals de PvdA voorstelt, wordt het probleem volgens de bewindsman over de schutting van de gemeenten gegooid. "Dit is de best uitvoerbare oplossing", was uiteindelijk het antwoord van Koolmees.

Zzp'ers kunnen er geen gebruik van maken

De uitbreiding van het kraamverlof geldt niet voor zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers). Enerzijds is dat voor het kabinet eenvoudig uit te leggen. Zzp'ers zijn immers ondernemers en vallen zodoende onder andere fiscale regels. Deze groep draagt bovendien geen premie af waarmee de maatregel moet worden betaald.

Het wordt ingewikkelder zodra het over de zogenoemde schijnzelfstandigen gaat. Dat zijn zzp'ers die eigenlijk werknemers zouden moeten zijn, maar uit besparingsoverwegingen van werkgevers geen vast contract krijgen.

Op dit moment wordt aan voorstellen gewerkt om een gezond onderscheid te maken tussen werknemers en zzp'ers, zoals het instellen van een minimumtarief zoals eerder door het kabinet is voorgesteld. Die discussie loopt momenteel nog. Koolmees verwacht hier eind oktober meer duidelijkheid over te geven.

Voor de eerste week draaien de werkgevers op voor de kosten. Het aanvullend verlof wordt voor het midden- en kleinbedrijf betaald uit het Arbeidsongeschiktheidsfonds, waardoor de kosten door alle werkgevers worden gedeeld.