Het plan van VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff om mensen die in bepaalde probleemwijken misdaden plegen dubbel zo hard te straffen, is woensdag tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen door de Tweede Kamer hard neergesabeld.

Volg ons liveblog over de Algemene Politieke Beschouwingen

Zowel de coalitiepartners van het CDA, D66 en ChristenUnie als de linkse oppositiepartijen SP, GroenLinks, PvdA en DENK vonden het voorstel onnavolgbaar.

Alexander Pechtold (D66) noemde Dijkhoffs plan "idioot". Sybrand Buma: "U zit er gewoon naast. Erken dat, en kom met een beter voorstel".

Hardere straffen voor strafbare feiten in probleemwijken

Dijkhoff kwam woensdagochtend in het Algemeen Dagblad met een plan voor hardere straffen voor mensen in sommige wijken. Hij wil dat in wijken waar meer dan de helft van de bewoners uit niet-westerse allochtonen bestaat, de werkloosheid hoog is, het opleidingsniveau laag is en sprake is van relatief veel criminaliteit.

Voorbeelden van dergelijke wijken in Nederland gaf hij niet. Ook had hij geen concreet voorstel, maar wil hij dat het kabinet kijkt naar hoe Denemarken soortgelijke maatregelen gebruikt.

Strafbare feiten die in deze wijken plaatsvinden, moeten wat Dijkhoff betreft harder worden bestraft. Ook wil hij dat de overheid ingrijpt in de opvoeding van kinderen in deze wijken. Zo moeten er in deze wijken verplichte lessen komen over "democratische waarden en tradities".

Coalitiepartners fakkelen voorstel af

Buma vindt dat het voorstel niet te rijmen valt met het gelijkheidsbeginsel. Hij ziet dat in het plan van Dijkhoff iemand die een hulpverlener in Amstelveen in elkaar slaat minder hard gestraft wordt dan in een wijk als bijvoorbeeld Amsterdam-West. Buma: "Of kijk naar ronselen. Het kan niet dat we het ronselen van een kind in de ene wijk harder bestraffen dan in de andere."

Ook Pechtold is hard. "De locatie bepalend maken voor de hoogte van een straf is idioot", aldus de D66'er. Hij vindt dat gekeken moet worden naar hoe het kan dat er wijken met problemen zijn. Daarbij moet gekeken worden naar de sociale ongelijkheid en economische ongelijkheid die ertoe leiden dat bepaalde groepen mensen in specifieke wijken terechtkomen. 

Coalitiepartner Gert-Jan Segers (CU) is geschrokken van de wens van Dijkhoff om ook in te grijpen in de opvoeding. De voorman van de christelijke partij vindt het niet passen bij het liberale karakter van de VVD om "groepen mensen te bevrijden". "Mensen moet je niet dwingen tot bevrijding", aldus Segers.

'Trucje' als afleiding voor afschaffing dividendbelasting

Ook de oppositie heeft geen goed woord over voor het plan. "Postcoderacisme", noemt Kuzu het voorstel. SP'er Lilian Marijnissen: "Dit wekt de suggestie van klassenjustitie."

Ze honen de "proefballon" van Dijkhoff weg als een truc die moet afleiden van de afschaffing van de dividendbelasting. GroenLinks-leider Jesse Klaver zei een patroon te herkennen.

"De VVD doet een voorstel dat te maken heeft met cultuur en vervolgens gaat het niet over de afschaffing van de dividendbelasting", aldus Klaver die geen concreet voorstel ziet van Dijkhoff. Hij had liever gezien dat de VVD'er met een voorstel was gekomen om witwassende bankiers of huisjesmelkers twee keer zo hard te straffen.

Dijkhoffs plan kon wel rekenen op de sympathie van PVV-leider Geert Wilders. Al was dat maar deels, omdat hij de VVD verantwoordelijk stelt voor het immigratie- en integratiebeleid van de afgelopen jaren. 

Wilders onder vuur vanwege verbod en aanval Pechtold

Wilders kondigde eerder in het debat een voorstel voor een verbod op islamitische uitingen aan. Het wetsvoorstel is een bundeling van eerder voorgestelde verboden op moskeeën, koran's, islamitisch onderwijs en burka's. Hoewel weinig partijen nog opkijken van de woorden, "wennen de woorden niet", aldus Pechtold die ziet dat de PVV steeds verder alleen komt te staan. 

Wilders haalde ook uit naar de fractieleider van DENK, Tunahan Kuzu die hij een "vergif van de samenleving noemde". Wilders zei dat Kuzu moest "oprotten", omdat hij heeft gezegd dat mensen die allochtonen oproepen Nederland te verlaten zelf niet thuishoren in Nederland. "Dit is niet uw land", zei Wilders. "Uw land is Turkije."

Ook bracht hij het privé-leven van Pechtold ter sprake door te verwijzen naar de onlangs afgebroken relatie met een oud-D66-duoraadslid. 

CDA'er Buma zei later in het debat dat tijdens deze Algemeen Politieke beschouwingen "grenzen zijn overschreden" met woorden van de strekking "ga terug naar je eigen land". Ook vindt hij dat Wilders op "een gemene manier" het privé-leven van een collega-Kamerlid erbij heeft gehaald.

Hij wijst op de voorbeeldfunctie die Kamerleden hebben. "Dit debat wordt op scholen uitgezonden", aldus Buma. "We kunnen wel zeggen dat degene die het meest in beeld komt vandaag heeft gewonnen, maar vandaag hebben we allemaal verloren."