Premier Mark Rutte is van mening dat minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok ook na zijn controversiële uitspraken over migratie en etniciteit kan aanblijven.

"Als je een fout maakt, dan moet je die rechtzetten. Dat heeft hij gedaan", zei Rutte vrijdag tijdens zijn wekelijkse persconferentie. Blok kan dus wat Rutte betreft "prima doorfunctioneren".

Blok kwam vorige maand tijdens een besloten bijeenkomst in opspraak vanwege enkele controversiële uitspraken over het Europees immigratiebeleid. Zo twijfelde hij openlijk of er met Oost-Europese lidstaten afspraken zijn te maken over de opvang en herverdeling van vluchtelingen.

"Loop eens over straat in Warschau of in Praag, daar lopen helemaal geen gekleurde mensen. Die mensen zijn binnen een week weg. Worden waarschijnlijk letterlijk in elkaar geslagen. Die hebben daar geen leven", aldus de minister. Daarbij zei hij geen vreedzame multiculturele samenleving te kennen.

Tot slot had Blok nog wat uit te leggen aan zijn Surinaamse ambtsgenoot nadat hij het Zuid-Amerikaanse land in zijn toespraak onder andere als "failed state" bestempelde. Blok heeft inmiddels excuses gemaakt, maar dat is voor de Surinaamse autoriteiten niet voldoende. De bewindsman staat open voor eventuele gesprekken, liet hij vrijdag weten.

In Belgische media is ophef ontstaan vanwege een andere uitspraak die Blok heeft gedaan. In een besloten toespraak zou hij België een "onleefbaar land" hebben genoemd, meldt De Standaard.

Blok liet de krant later weten dat hij die woorden betreurde en dat hij die terugnam. "Ik vind dat ik die uitspraken niet had moeten doen, zeker niet in mijn rol als minister van Buitenlandse Zaken", tekent de krant op uit de mond van Blok.

'In de internationale politiek wordt niet geknikkerd'

Blok wilde met zijn uitspraken prikkelen en de discussie voeden, maar heeft zich inmiddels meerdere keren verontschuldigd voor uitingen die hij nu als "ongelukkig en onzorgvuldig" betitelt. Ook heeft hij onder andere contact gehad met zijn Poolse en Tsjechische ambtsgenoten.

Dat is volgens Rutte voldoende zodat Blok zijn werk als minister kan voortzetten. "Als je een fout rechtzet, dan wordt dat gewaardeerd. Dat staat de effectiviteit van het buitenlands beleid niet in de weg."

De premier spreekt uit eigen ervaring, zegt hij. "Ik loop al acht jaar mee in het internationale wereldje. Daar wordt af en toe robuust gesproken."

"In de internationale politiek wordt niet geknikkerd. Dat zijn stevige lieden, die iets vinden."

De premier denkt niet dat de discussie binnen de Europese Unie over de opvang en herverdeling nu lastiger is geworden. "De discussie loopt niet soepel in Brussel, maar dat komt niet door Stef Blok. Ik heb niet de indruk dat zijn uitspraken die discussie bemoeilijken."

'Je kunt niet zeggen dat alles goed gaat'

Ook nuanceerde de premier Bloks uitspraken over het niet bestaan van een vreedzame multiculturele samenleving. "Noem mij een voorbeeld van een multi-etnische of multiculturele samenleving, waar de oorspronkelijke bevolking nog woont (....) en waar een vreedzaam samenlevingsverband is. Ik ken hem niet", zei Blok een maand geleden.

"Wij zijn land waar veel mensen naartoe zijn gekomen. Dat gaat heel vaak goed. Tegelijkertijd zijn er ook zorgen", zei Rutte.

Die zorgen gaan volgens de premier enerzijds over de groepen vluchtelingen die hier in 2015 en 2016 naartoe zijn gekomen. Anderzijds worden mensen die naar Nederland komen geconfronteerd met "ernstige racisme en discriminatie", soms tot aan de derde generatie aan toe.

Rutte: "Je kunt niet zeggen dat alles goed gaat. Je kunt wel zeggen dat dit een land is waar we erin slagen op een fatsoenlijke manier met elkaar samen te leven."

Na de zomervakantie debatteert Blok met de Tweede Kamer over de gewraakte uitspraken. Hoewel er vanuit het kabinet en de coalitiepartijen mild wordt gereageerd, is de oppositie niet te spreken over de gang van zaken. Ook de gemaakte excuses zijn voor veel partijen niet voldoende.