De drie linkse oppositiepartijen GroenLinks, SP en PvdA zijn niet tevreden over de brief die minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) donderdag naar de Kamer gestuurd heeft over de omstreden uitspraken die hij over onder meer multiculturele samenlevingen en Suriname gedaan heeft. Suriname ziet graag excuses van Blok.

De PvdA en SP roepen zelfs een deel van de Kamer terug van reces.

"De uitspraken van de minister kunnen niet door de beugel", zegt PvdA-Kamerlid Lilianne Ploumen. Zij wil volgende week een debat met de Kamerleden van de commissie Buitenlandse Zaken en de minister. "Dit kan niet wachten tot na de zomer."

SP-Kamerlid Sadet Karabulut noemt de uitlegbrief van Blok "vaag". Zij steunt het verzoek van haar PvdA-collega. "Hier is het laatste woord nog niet over gezegd", aldus Karabulut.

Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en CU zijn wel tevreden met de uitleg van de VVD-bewindsman. Wat deze partijen betreft komt de Kamer niet terug van reces. VVD, D66 en CU staan open voor een debat na de vakantieperiode. 

'Aanstoot'

Minister Blok stuurde woensdag een brief naar de Kamer waarin hij ingaat op uitspraken die hij vorige week dinsdag tijdens een besloten bijeenkomst deed en uitlekten via het televisieprogramma Zembla.

Hij zei daar onder meer dat hij geen vreedzame samenlevingen kent die multi-etnisch of multicultureel zijn. Volgens Blok zou het genetisch bepaald zijn dat verschillende groepen niet met elkaar kunnen samenleven.

Ook noemde hij Suriname een "failed state" en zei hij niet te geloven dat Oost-Europese lidstaten van de EU akkoord zullen gaan met de herverdeling van vluchtelingen, omdat "gekleurde mensen" daar "letterlijk in elkaar geslagen" worden. Ook zei hij dat Singapore alleen migranten "voor de schoonmaak" toelaat.

Blok schreef in de Kamerbrief dat hij het betreurt dat zijn opmerkingen aanstoot hebben gegeven. Hij bevestigde dat het kabinetsbeleid met betrekking tot een eerlijke herverdeling van vluchtelingen onder de EU-lidstaten onveranderd blijft.

Verder erkende hij dat Suriname volgens de gangbare internationale standaard geen failed state is. Onder de term failed state wordt verstaan dat een staat geen controle over het land heeft. Volgens de Fragile State Index behoort Suriname niet tot een van de landen die als zodanig aangemerkt kunnen worden.

Excuses

De Surinaamse regering wil graag excuses van Blok voor zijn uitspraken. Het Surinaamse dagblad De Ware Tijd schrijft donderdag dat de Surinaamse minister van Buitenlandse Zaken een protestnota heeft overhandigd aan de Nederlandse vertegenwoordiging in het land.

Daarin staat dat Suriname wenst dat Blok de uitspraken intrekt en excuses maakt aan het" volk van de Republiek Suriname". De regering in Paramaribo ziet de opmerkingen als "destabiliserend en denigrerend" en is van plan de internationale gemeenschap te informeren over de kwestie.

Schadelijk

"Het is raar dat we een minister van Buitenlandse Zaken hebben die het concept van een failed state niet begrijpt", zegt GroenLinks-Kamerlid Özdil, die in de brief niet leest dat Blok de inhoud van zijn woorden teruggenomen heeft. "We weten nog steeds niet hoe hij over de inhoud van zijn uitspraken denkt", zegt de GroenLinkser. "Ik lees niet terug of hij zijn woorden onjuist, schadelijk en onwenselijk vindt."

Ploumen: "Hij betreurt de aanstoot, maar ik wil weten of hij zijn uitspraken betreurt en die terugneemt." De PvdA'er wil dat de minister preciezer ingaat op wat hij gezegd heeft over vreedzame multiculturele samenlevingen die er volgens Blok niet zouden zijn. "Vindt hij dat verschillende bevolkingsgroepen niet met elkaar kunnen samenleven?"

Dat wil ook de SP weten. "Het is zo vergaand wat deze minister heeft gezegd", stelt Karabulut. Zij vindt dat Blok met zijn uitspraken xenofobie rechtvaardigt. "Hij ontkent de diverse samenleving." De SP'er vindt dat de uitspraken van Blok schadelijk zijn voor het aanzien van Nederland in het buitenland. Donderdag schreven onder meer The New York Times, The Washington Post en The Financial Times over de uitspraken van Blok.

"Blok plaatst Nederland internationaal aan de absolute rechterkant van het politieke spectrum", aldus Karabulut. Ploumen: "Als Nederland zijnde moet je op een andere manier in de internationale media verschijnen. De minister van Buitenlandse Zaken is onze hoogste diplomaat en die mag zeker een mening hebben, maar niet deze."

De PvdA'er vindt dat in Nederland vreedzaam wordt samengeleefd, maar dat er zeker problemen met integratie en ook discriminatie zijn. "Die problemen bespreken we met elkaar. Dat zou de boodschap naar het buitenland moeten zijn." Ze wijst erop dat Nederland een open economie is die veel geld verdient in het buitenland. Ook in dat licht zijn de uitspraken van Blok volgens Ploumen niet verstandig.

D66 onder druk

De coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en CU vinden de uitleg van Blok in de brief voldoende. VVD'er Han ten Broeke: "Blok heeft duidelijk gezegd dat hij het betreurt. Daarmee is voor mij de kous af." Ook het CDA vindt dat de minister voldoende uitleg heeft gegeven. CU-Kamerlid Joël Voordewind wilde niet reageren op vragen van NU.nl, maar laat per sms weten dat hij de brief van Blok "een goede reactie" vindt.

D66-Kamerlid Kees Verhoeven, die de uitspraken woensdag nog "onbegrijpelijk" noemde, wilde ook niet reageren op vragen van NU.nl.

Ondertussen neemt de druk op D66 toe. Het AD meldt donderdag dat een groep D66-leden van hun Tweede Kamerfractie eist dat zij "oprechte excuses" van minister Blok eist.

"Blok vertegenwoordigt de regering waar wij als D66 ook deel van uitmaken", zegt ondertekenaar Maurice Pahladsingh, die zelf een Nederlands-Surinaamse achtergrond heeft. "Het gaat over iets heel fundamenteels. Wij geloven in een pluriforme en multiculturele samenleving. Zijn uitspraken worden gevoeld in heel de samenleving. Ze doen ook mij pijn. 'Leuk dat je er bent, maar ik geloof er niet in dat je een goede bijdrage kunt leveren aan de samenleving', zegt Blok eigenlijk."

Dat gevoel herkent ook SP'er Karabulut. Zij kreeg veel reacties vanuit de Surinaams-Nederlandse gemeenschap. "Mensen zijn hierdoor geraakt. De woorden van Blok zijn een miskenning van de rol die Nederland als kolonisator heeft gehad in Suriname", aldus Karabulut.