Nadat de Amerikaanse president er op de eerste dag van de NAVO-top met gestrekt been invloog tegenover zijn Europese bondgenoten, zette hij donderdag de verhoudingen opnieuw op scherp. Trump eist dat de NAVO-landen eerder dan afgesproken hun defensiebudgetten verhogen, anders zou de VS "zijn eigen gang kunnen gaan". 

Volgens anonieme NAVO-bronnen in verschillende media zou Trump binnenskamers gedreigd hebben de VS uit de NAVO terug te trekken als de andere lidstaten zich niet sneller aan de NAVO-norm, die de lidstaten vraagt twee procent van het nationaal inkomen uit te geven aan defensie, gaan houden. Hij zou januari 2019 daarvoor als deadline hebben gesteld. Die berichten worden door andere aanwezigen ontkend.

"Trump heeft niet gedreigd uit de NAVO te stappen", verzekerde de Franse president Emmanuel Macron. Ook premier Mark Rutte ontkende dat Trump met een vertrek heeft gedreigd. De opmerking dat de VS "zijn eigen gang zou kunnen gaan", moet volgens Macron niet worden opgevat als een Amerikaanse exit.

Na afloop van de vergadering zei Trump dat de VS nog altijd zeer gecommitteerd is aan de NAVO. "Ik geloof in de NAVO", zei hij.

Volgens Trump zouden de bondgenoten hebben toegezegd hun defensie-uitgaven te verhogen. De NAVO-partners zouden 33 miljard dollar extra uitgeven aan defensie. De geclaimde toezegging heeft er volgens Trump voor gezorgd dat hij niet uit de NAVO hoeft te stappen.

Omhoog

Een dag eerder onderschreven alle lidstaten in een verklaring vast te blijven houden aan de tweeprocentsnorm. Ook de VS stond woensdag nog achter die verklaring. Donderdag bevestigden Macron en Rutte dat deze afspraken nog steeds staan. 

Anonieme bronnen uit het Witte Huis lieten op de eerste dag van de top weten dat Trump de lidstaten had gevraagd de norm naar vier procent te trekken. In de officiële slotverklaring van dag 1 van de top is echter niets terug te vinden over een nieuwe norm.

Rutte zei eerder al het met Trump eens te zijn dat er meer geld bij moet, maar zei ook dat er nu geen extra geld naar defensie gaat. De extra investeringen waar Trump het over heeft zijn de investeringen die sinds het aantreden van Trump zijn gedaan. De stijgende investeringen zijn in 2014 al ingezet. "We hebben afgesproken dat het langs die lijn door moet gaan", aldus de premier.

Wales

De bondgenoten spraken in 2014 in Wales af dat er in tien jaar gewerkt moet worden naar de tweeprocentsnorm. Sinds de afspraken zijn gemaakt, zijn de defensiebudgetten jaarlijks gestegen, maar nog lang niet alle partners halen de NAVO-norm. Slechts acht landen zitten dit jaar op die 2 procent. 

Trump vindt het oneerlijk dat de VS, met 3,5 procent, meer bijdraagt dan de Europese lidstaten. De VS draait op voor 22 procent van de totale kosten van de NAVO. Canada en de Europese landen betalen de rest. 

Nederland geeft 1,3 procent van het nationaal inkomen uit aan defensie. Dat is onder het gemiddelde van de NAVO-landen van 1,47 procent. Hoewel Nederland deze kabinetsperiode weer investeert in defensie, haalt het in het huidige tempo de tweeprocentsnorm in 2024 niet.

Rusland

Trump vertrekt na de top naar Londen voor een ontmoeting met de Britse premier Theresa May en de Britse koningin Elizabeth. Maandag staat een topontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin op het programma in het Finse Helsinki. 

Trump verwacht dat de ontmoeting met Poetin de makkelijkste zal zijn van zijn trip naar Europa. De Amerikaanse president zei niet uit te sluiten dat hij het met Poetin zal hebben over het stoppen van militaire oefeningen in de Baltische staten. De NAVO oefent in het gebied hoe er gereageerd moet worden op een eventuele inval van Rusland.

Die uitspraak van de Amerikaanse president zal in landen als Estland, Letland and Litouwen met afgrijzen zijn ontvangen. De president van Litouwen riep eerder op donderdag juist op tot het legeren van meer NAVO-troepen in de Baltische staten om de dreiging die van Rusland uitgaat te beantwoorden.

Trump zei op de persconferentie dat Rusland zal zien dat de NAVO verenigd is. 

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!