Achtergrond

Wat staat Halsema te wachten tijdens haar burgemeesterschap?

Femke Halsema is donderdag geïnstalleerd als nieuwe burgemeester van Amsterdam. Wat zijn haar uitdagingen en wat staat de eerste vrouwelijke burgemeester van onze hoofdstad te wachten?

Georganiseerde misdaad

Als burgemeester is Halsema verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid in Amsterdam en dat is geen kleine opgave. Vooral de georganiseerde misdaad kan een grote uitdaging worden, zo niet de grootste. Het afgelopen jaar vonden meerdere liquidaties plaats in Amsterdam, waaronder de schietpartij bij een wijkcentrum in Wittenburg waarbij een zeventienjarige stagiair om het leven kwam en de liquidatie van de broer van kroongetuige Nabil B. op de NDSM-werf.

In haar nieuwe functie als burgemeester heeft Halsema verschillende bevoegdheden om de openbare orde in de stad te bewaken. Zo is de burgemeester lid van het bestuur van de politieregio. Daardoor zal ze op inhoudelijk niveau betrokken worden bij eventuele liquidaties, bedreigingen en terroristische aanslagen in de stad.

De voorganger van Halsema, Eberhard van der Laan, heeft met zijn aanpak van de misdaad een stempel op zijn burgemeesterschap gedrukt. Naar aanleiding van een fatale overval op een juwelier in 2010 heeft hij de zogenoemde Top600 in het leven geroepen; een lijst met de meest criminele jongeren van de stad. Voor de jongeren werd een groot aantal hulpverleners opgeroepen. Zo hoopte hij de criminaliteit in de stad terug te dringen. Het was een van zijn meest karakteristieke acties: niet praten, maar doen.

Toerisme

Een groot thema voor de nieuwe burgemeester wordt het toenemende toerisme in de stad. Het stadsbestuur van Amsterdam probeert al jaren een oplossing te vinden voor de steeds drukker wordende binnenstad. Met 6,7 miljoen buitenlandse bezoekers was Amsterdam vorig jaar de belangrijkste trekpleister van Nederland. Zo'n 37 procent van alle buitenlandse toeristen trok naar de hoofdstad en dat aantal gaat naar alle waarschijnlijk toenemen.

Vorig jaar is het toerisme in Nederland nog met 9 procent toegenomen, de sterkste groei sinds 2006. Dat legt een grote druk op de hoofdstad en daar kan Halsema als gezicht van de stad bij helpen. In het verleden heeft Van der Laan overleggen met de burgemeesters van Rotterdam, Utrecht en Den Haag gepleegd over het spreiden van toeristen, om zo de druk op zijn stad te verlichten. Halsema kan in haar rol als burgemeester en gezicht van de stad ook naar mogelijkheden zoeken om de drukte in haar stad tegen te houden en de belangen van de inwoners van de stad te vertegenwoordigen.

Het toerisme in Amsterdam staat hoog op de agenda van het nieuwe college en zal ook tijdens het burgemeesterschap van Halsema een groot thema worden dat regelmatig terug zal komen in de gemeenteraadsvergaderingen. Het nieuwe stadsbestuur wil de drukte in de binnenstad namelijk verminderen, onder meer door de toeristenbelasting omhoog te laten gaan. Ook moet het 'pretvervoer' (segways en paardenkoetsen) in de drukkere buurten terug worden gedrongen. Momenteel geldt er ook al een verbod op bierfietsen in de Amsterdamse binnenstad.

Sinds oktober vorig jaar zijn ook winkels in de binnenstad die zich alleen op toeristen richten verboden. Daar vallen onder meer ticketshops, fietsverhuurbedrijven en attracties onder. Door de toename van dagjesmensen en toeristen in Amsterdam verschenen steeds meer toeristenwinkels, waardoor Amsterdammers volgens het college steeds meer vervreemd zouden raken van de binnenstad.

Een ander hoofdpijndossier bij het toenemende toerisme in Amsterdam is vakantieverhuur van woningen door middel van bedrijven zoals Airbnb. Veel Amsterdammers ervaren overlast door de verhuur van woningen in hun buurt, maar zonder het verhuur van woningen, kan de stad inkomsten van het toerisme verliezen. Vorig jaar waarschuwde Airbnb dat de stad 43 miljoen euro zou mislopen als het de maximale vakantietermijn naar dertig dagen terug zou brengen.

Desondanks heeft het stadsbestuur vorig jaar januari de maximale verhuurtermijn naar dertig dagen teruggebracht. Diverse partijen van de gemeenteraad vonden de periode van zestig dagen te lang. Het zou voor overlast in de wijken zorgen. In de drukkere wijken wil het nieuwe college het liefst ook vakantieverhuur via Airbnb helemaal verbieden. Aan Halsema de taak om de gemeenteraad te verenigen en de worsteling tussen een keuze uit inkomsten van vakantieverhuur en minder drukte in de binnenstad te beëindigen.

Bereikbaarheid

De komende jaren wordt het nog drukker in en rondom Amsterdam. Bereikbaarheid zal daarom een groot thema voor Halsema worden, waarbij ze als brug tussen beslissingen en investeringen van de gemeente, de provincie en het Rijk kan fungeren. Zo heeft het Rijk plannen voor onder meer de verbreding van A6, A1, A9 en extra rijstroken voor de A10 Zuid. Met deze plannen hoopt de regering dat de doorstroming op de wegen rondom Amsterdam verbetert. Hierin wordt 200 miljoen euro geïnvesteerd.

Het openbaar vervoer in de stad gaat de komende jaren ook behoorlijk op de schop en zal een terugkerend onderwerp in gemeenteraad worden. Het aantal treinen dat van Amsterdam Centraal vertrekt, moet in de toekomst van 34 naar 57 oplopen. Hiermee hoopt de stad het toenemende aantal reizigers tegemoet te komen.

Ook op ceremonieel niveau zal Halsema meerdere malen met het dossier bereikbaarheid te maken krijgen. Op 21 juli opent ze bijvoorbeeld de Noord-Zuidlijn. Dat wordt haar eerste publieke optreden als burgemeester.

Stijgende huurprijzen

Een ander groot thema voor het burgemeesterschap van Halsema zal drukte zijn, ook op de woningmarkt. De prijzen van de woningen in Amsterdam stijgen al enige tijd. In het eerste kwartaal van 2018 is de gemiddelde prijs van een woning met 2,2 procent gestegen ten opzichte van een jaar eerder. Dit leidt tot een record in de huurprijzen in de stad.

De krapte op de woningmarkt blijft ook toenemen. Vorig jaar december heeft de Amsterdamse Rekenkamer de gemeente ook geadviseerd om ongebruikelijke maatregelen te nemen om de druk van de woningmarkt af te halen. Momenteel probeert de stad de drukte op de woningmarkt vooral op te lossen door meer woningen te bouwen, maar de Rekenkamer pleit voor onconventionele maatregelen. Zo zou de gemeente zelf leningen aan inwoners van de stad kunnen verstrekken of inkomensafhankelijke huurprijzen kunnen invoeren.

Halsema kan hier een belangrijke rol bij spelen door de gemeenteraad te verenigen en de krapte op de huizenmarkt hoog op de agenda te zetten. Als burgemeester heeft zij de mogelijkheid om onderwerpen zelf op de agenda te zetten en ook eigen voorstellen in het college te bespreken, waardoor zij van grote invloed kan zijn op het bedenken van onconventionele maatregelen voor de steeds stijgende huurprijzen in Amsterdam.

Lees meer over:
Tip de redactie