De oppositie heeft geen goed woord over voor premier Mark Rutte, omdat hij weigerde inhoudelijke vragen over een belastingafspraak tussen de Belastingdienst en oliebedrijf Shell in de Kamer te beantwoorden.

SP-leider Lilian Marijnissen heeft Rutte dinsdag naar het Vragenuur geroepen vanwege een afspraak tussen de Belastingdienst en Shell uit 2005.

Trouw berichtte afgelopen zaterdag dat Shell een belastingvoordeel van 7 miljard euro heeft gekregen van de Nederlandse fiscus.

Marijnissen wil van Rutte weten of hij van die afspraak op de hoogte was en of de premier het met de SP eens is dat Shell de 7 miljard euro moet terugbetalen.

Het kabinet stuurde in eerste instantie staatssecretaris Menno Snel van Financiën naar de Tweede Kamer. Als politiek verantwoordelijke voor de Belastingdienst was hij de aangewezen persoon om tekst en uitleg te geven, vond Rutte.

Maar bijna de voltallige oppositie stond erop dat de premier alsnog naar het parlement zou komen. Hoewel het kabinet zelf gaat over wie zij afvaardigt, stemde de VVD hier ook mee in. Daardoor zag een Kamermeerderheid toch liever Rutte komen.

Coalitiepartijen stemden later op de middag wel tegen het GroenLinks-voorstel om de consequenties van de afschaffing van de dividendbelasting te laten onderzoeken.

Begrip

De premier arriveerde uiteindelijk een half uur later. "Ik heb begrip voor de vragen naar aanleiding van het artikel in Trouw. In die zin is het ongemak dat je niet in de openbaarheid kunt spreken over dit soort zaken. De wet laat dat niet toe", zei Rutte op de vragen van Marijnissen.

Hij verwees verder naar Snel voor verdere beantwoording, tot ergernis van de oppositie. "We hebben niet voor niets gevraagd of de minister-president naar de Kamer wilde komen", zei Marijnissen.

"Een totale schertsvertoning", vond PVV-leider Geert Wilders. Volgens GroenLinks-leider Jesse Klaver ligt het dossier van de dividendbelasting nu eenmaal op het bordje van de premier. "Of hij dit nu wil of niet."

Marijnissen: "We hebben een tien uur durend debat gehad over de betrokkenheid van Shell bij de afschaffing van de dividendbelasting. Ik stel een directe vraag of de premier op de hoogte was van de inhoud van die afspraken. Ik wil een antwoord."

Maar Rutte herhaalde zijn bezwaar dat het openbaar behandelen van dit soort zaken bij wet verboden is. "Het is uitgesloten dat ik in het openbaar inga op wat we wel of niet weten van de inhoud van een mogelijke afspraak." Wel wil hij de Kamer vertrouwelijk informeren.

D66-leider Alexander Pechtold stelde voor de vragen toe te voegen aan een al gepland debat over het kabinetsvoornemen de dividendbelasting af te schaffen. Dat voorstel kon op een meerderheid rekenen. Waarschijnlijk wordt daardoor nog voor de zomer opnieuw gedebatteerd over de belastingmaatregel en de mogelijke betrokkenheid van Shell bij de besluitvorming.

Sinds 2005 betalen aandeelhouders van het olie- en gasbedrijf geen dividendbelasting, met medeweten van de fiscus.

Belastingontwijking

Hoogleraar Belastingrecht Jan van de Streek van de Universiteit van Amsterdam zette in Trouw al grote vraagtekens bij de juridische houdbaarheid van de afspraak tussen de Belastingdienst en Shell. Volgens Van de Streek lijkt de afspraak in strijd met de Wet op de dividendbelasting en is er sprake van belastingontwijking.

Shell-topvrouw Marjan van Loon ontkende deze stelling direct en noemde de berichtgeving "tendentieus''. Volgens Van Loon voldoet Shell aan de wet- en regelgeving.

In 2004 voegde Shell de Nederlandse en Britse moedermaatschappijen samen. Op dat moment moest een keuze worden gemaakt om het hoofdkantoor in Nederland of het Verenigd Koninkrijk te vestigen. Het werd uiteindelijk Den Haag.

Omdat het Verenigd Koninkrijk geen dividendbelasting kent en Nederland wel, werd besloten twee soorten aandelen uit te geven. Over A-aandelen wordt dividendbelasting geheven en over B-aandelen niet.

"Dit loste het probleem voor de aandeelhouders van de Britse moedermaatschappij op en maakte de weg vrij voor een hoofdkantoor in Den Haag'', schreef Shell in een verklaring. Het concern zegt ook open te zijn geweest over de afspraak. Zo wordt er melding van gemaakt in het jaarverslag van Shell over 2017.

Afschaffen

Het kabinet wil de dividendbelasting per 2020 helemaal afschaffen. Een vurige wens van vooral Shell en Unilever, zo bleek later. Nederlandse aandeelhouders kunnen de afgedragen belasting via de Belastingdienst terugkrijgen. Dit maakt het vooral een voordeel voor buitenlandse aandeelhouders in Nederlandse beursgenoteerde bedrijven.

De maatregel kost de schatkist ieder jaar 1,6 miljard euro. Dividend is de winst die beursgenoteerde bedrijven aan hun aandeelhouders uitkeren.