Rekenkamer oordeelt hard over trainingsniveau en materieel missie Mali

Militairen die in Mali zijn ingezet, zijn onvoldoende getraind. Ook kampen ze met een gebrek aan materiaal. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer in een onderzoek naar de bijdrage van Nederland aan de VN-missie Minusma.

Volgens de Rekenkamer wordt er een zwaar beroep op het improviserend vermogen van de in Mali gelegerde militairen gedaan. Ongeveer 250 militairen zijn actief voor Minusma. Ze houden zich vooral bezig met het verzamelen en analyseren van informatie.

De Rekenkamer onderzocht de eenheid die langeafstandsverkenningen in Mali uitvoert. Volgens het rapport waren militairen niet volledig getraind voordat zij op missie gingen. Dat kwam doordat de politiek pas laat een besluit over de voortzetting van de missie nam.

Een tekort aan oefenmaterieel leidde ertoe dat delen van de voorbereiding in Mali zelf moesten plaatsvinden. Zo moesten militairen ter plaatse leren om in terreinwagens te rijden. Dat betekende ook dat rijexaminatoren naar Mali moesten worden gestuurd om rijexamens af te nemen.

Door te improviseren werden de gebreken hersteld. "Dit wekt de indruk dat de krijgsmacht op deze schaal, onder deze condities, op een haalbare en houdbare wijze buitenlandse missies kan uitvoeren, terwijl dat twijfelachtig is", aldus de Rekenkamer.

Impact

De missie heeft volgens het rapport een "grote impact" op de krijgsmacht. Andere onderdelen moesten mensen en materiaal afstaan voor de uitzending. "De voetafdruk die een missie in de krijgsmacht achterlaat, is vaak groter dan de omvang van de missie zou doen vermoeden."

De Rekenkamer concludeert dat de missiedruk hoog is. Vorig jaar waren er achttien missies in zeventien landen. De basisgereedheid van het leger moet in 2021 zijn hersteld, maar de hoeveelheid missies vormt volgens het rapport een reëel risico.

Inzetbaarheid

Volgens de Rekenkamer moet Defensie meer rekening houden met de inzetbaarheid van de krijgsmacht bij de besluitvorming over deelname aan vredesmissies. Ook moet de minister van Defensie ervoor zorgen dat eenheden die zich in de toekomst op missies voorbereiden over voldoende en adequaat oefenmateriaal beschikken.

In een reactie laat het kabinet weten dat het de aanbeveling "zeer ten harte" neemt. Het onderzoek zal volgens het kabinet zijn weerslag hebben op de besluiten die het op zeer korte termijn over de toekomst van de Nederlandse bijdrage neemt.

Ongelukken

Tijdens de missie zijn vier Nederlandse militairen om het leven gekomen. In maart 2015 zijn twee vliegers van een Apache-gevechtshelikopter omgekomen bij een ongeval en in juli 2016 zijn twee militairen omgekomen bij een mortierongeluk.

De Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) oordeelde eerder dat defensie bij dat laatste ongeluk "ernstig tekortgeschoten" is. De toenmalige minister van Defensie, Jeanine Hennis, is vanwege deze zaak afgetreden. De hoogste militair, generaal Tom Middendorp, volgde haar voorbeeld.

Het kritische rapport komt een dag nadat was uitgelekt dat het kabinet de uitzending gaat afbouwen. Medio volgend jaar moet de missie beëindigd zijn. Dan hebben Nederlandse militairen ruim vijf jaar in het Afrikaanse land gezeten.

Reacties Tweede Kamer

De bevindingen uit het rapport van de Algemene Rekenkamer zijn volgens Tweede Kamerleden niet verrassend. "Dit is heel zorgelijk, maar verbaast ons helaas niet", stelt D66'er Salima Belhaj, "het geeft wederom aan: pas op de plaats bij Defensie is nodig."

Volgens de VVD laat het rapport de problemen goed zien. De krijgsmacht moet zo snel mogelijk weer op orde worden gebracht en "de militaire bijdrage in Mali bemoeilijkt dat", stelt André Bosman. Joël Voordewind (ChristenUnie) noemt het rapport "zeer verontrustend" en moet "zwaar" meewegen bij een besluit over toekomst van de missies.

Ook vanuit de oppositie komen kritische reacties. "Training, materieel en onderhoud schieten te kort; de missie is illustratief voor de staat van de krijgsmacht", twittert Sadet Karabulut van de SP. Dit kan toch niet zo doorgaan."

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!

Lees meer over:
Tip de redactie