Kabinet past 'aftapwet' aan na 'nee' bij referendum

Het kabinet past de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) aan om tegemoet te komen aan de uitslag van het referendum twee weken geleden. Dat maakte minister Kajsa Ollongren vrijdag bekend na afloop van de ministerraad.

De bewindsvrouw zei dat het kabinet geluisterd heeft naar de argumenten die in de maatschappelijke discussie in aanloop naar het referendum naar voren zijn gekomen. 

Daarom is besloten de bewaartermijn van drie jaar op te splitsen naar drie keer een jaar, waarna elk jaar opnieuw om toestemming gevraagd moet worden om de data te mogen bewaren.

Ook is afgesproken dat er gerichter getapt zal worden en wordt er strenger toegezien op het delen van verzamelde data met buitenlandse diensten.

'Behoorlijke stap'

Premier Mark Rutte omschreef de aanpassingen als "een behoorlijke stap" in de richting van de mensen die zorgen over de Wiv hadden.

Volgens Ollongren hebben de aanpassingen ervoor gezorgd dat er nu een betere Wiv op tafel ligt. "Je zou kunnen zeggen dat het per saldo een goed resultaat en een betere wet heeft opgeleverd." Of het raadgevend referendum daarmee een succes genoemd mag worden, wilde Ollongren niet zeggen. Wel zei ze blij te zijn met het resultaat.

Ondanks het maatschappelijke debat over de Wiv en de aanpassingen in de wet als gevolg van de referendumuitslag, blijft Rutte tegen referenda. Hij herinnert eraan dat in het regeerakkoord is afgesproken het raadgevend referendum af te schaffen. 

Aanpassen

Donderdagavond werd al bekend dat de coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en CU het eens waren geworden over aanpassing van de wiv.

Het bleef lang de vraag of het kabinet bij een 'nee' de wet wel zou aanpassen. CDA-leider Sybrand Buma zei vorig najaar nog dat het kabinet de uitslag hoe dan ook zou negeren. Hij zei aanpassing van de wet "in strijd met de democratie" te vinden. "Want dan ga ik interpreteren. Dat heb ik ook bij het Oekraïnereferendum als kritiek op het kabinet gehad, wat de wijziging zou moeten zijn uit dat 'nee'."

D66

En omdat ook de coalitiepartners VVD en CU voor de Wiv en tegen referenda zijn, was het de vraag hoe het kabinet met de uitslag zou omgaan. Temeer omdat D66, voordat de partij tot het kabinet toetrad, fel tegenstander van de wet was.

De wet van tafel vegen zou sowieso niet gebeuren, en dat hoeft ook niet. Het gaat immers om een raadgevend referendum.

Bovendien wensten diverse partijen die tegen de wet campagne voerden ook niet dat de wet zou worden ingetrokken, maar ze pleitten wel voor aanpassingen op bijvoorbeeld het gebied van bewaartermijnen van data en het delen van informatie met buitenlandse geheime diensten.

De Tweede Kamer debatteert dinsdag over de aanpassingen in de Wiv. GroenLinks-Kamerlid Kathalijne Buitenweg ziet verbetering, maar houdt zorgen over de deling van gegevens met buitenlandse diensten. De SP ziet geen serieuze aanpassingen.

Donor

Ondertussen wordt er gewerkt aan een nieuw referendum. Dit keer over de nieuwe donorwet. Minister Bruno Bruins (Volksgezondheid) zei vrijdag dat de donorwet zich goed leent voor een referendum. "Donorregistratie komt heel dicht bij mensen. Ik kan me goed voorstellen dat dat onderwerp hier geschikt voor is.''

Donderdag werd bekend dat de eerste 10.000 handtekeningen voor het organiseren van een raadgevend referendum binnen zijn. Er moeten daarna nog eens 300.000 handtekeningen worden opgehaald, maar initiatienemer Bart Nijman van Geenstijl heeft goede hoop dat die drempel gehaald zal worden.

De vraag is echter of het referendum zal kunnen plaatsvinden voordat het wordt afgeschaft. Op dit moment ligt de intrekkingswet in de Eerste Kamer en zodra de afschaffing van het referendum daar ook is aangenomen, vervalt direct de mogelijkheid om nog een referendum over de donorwet te kunnen houden.

De intrekkingswet gaat echter pas in zodra het kabinet zijn handtekening onder de wet heeft gezet. Of het kabinet van plan is coulant met het laatste referendum om te gaan, wilde Rutte niet op vooruitlopen. "Stap voor stap", zei hij.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!

Lees meer over:
Tip de redactie