De woensdag op 78-jarige leeftijd overleden Ruud Lubbers leidde drie kabinetten was de langszittende minister-president van Nederland en stond aan het hoofd van belangrijke hervormingen. De CDA'er wordt geroemd vanwege zijn oplossingsgerichtheid, zijn open blik en zijn inzet voor bijvoorbeeld de vluchtelingen.

"Nederland verliest een staatsman met een grote statuur", zegt premier Mark Rutte. "Ik heb hem leren kennen als een intelligent, wijs en betrokken mens. Lubbers was daarnaast een overtuigd Europeaan en wereldburger. In een tijd die bol stond van de internationale spanningen heeft hij Nederland internationaal een gezicht gegeven. Tot ver buiten onze landsgrenzen werd hij gezien en gewaardeerd."

"Wat opviel vanaf dag 1 was het niveau van zijn intelligentie. Dat was opmerkelijk hoog. Ik kwam niet tot zijn niveau", aldus oud-premier en CDA'er Dries van Agt over zijn opvolger. "En die tomeloze energie. Mensen die minister-president willen worden kunnen er beter voor zorgen dat ze aardig wat bij zich hebben, willen ze op Ruud gaan lijken."

"Wij gedenken Ruud Lubbers als een groot staatsman met een indrukwekkend verantwoordelijkheidsgevoel", aldus koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Beatrix in reactie op het overlijden van de oud-premier.

Ze wijzen erop dat Lubbers zich als minister-president twaalf jaar lang energiek inzette voor economisch en sociaal herstel. "Wij gedenken hem ook als een moedig en invoelend mens. Zijn familie wensen wij kracht toe in deze moeilijke dagen."

Moed

Oud-premier Jan-Peter Balkenende: "Hij heeft heel veel betekend voor Nederland. Hij was de premier die een enorme betekenis had in de beginjaren van het CDA. Lubbers had de moed om stappen vooruit te zetten. Het was een groots premier, een groots mens. Zijn visionair leiderschap gaan we missen."

Voormalige minister-president Wim Kok is naar eigen zeggen bijzonder bedroefd en diep geraakt. "Ik heb veel jaar met hem van doen gehad en heb hem leren kennen als iemand die openstaat voor de opvattingen van anderen", aldus de PvdA'er. "Lubbers was een hartelijke man van wederzijds respect, die altijd openstond voor overleg. Hij stelde zich als premier boven de partijen op als dat kon."

Huidig CDA-leider Sybrand Buma vindt dat Nederland Lubbers veel dank is verschuldigd. "Nederland is Lubbers veel dank verschuldigd voor de doortastende en kundige wijze waarop hij ons land uit de diepe crisis van de jaren tachtig heeft geloodst", aldus Buma. "Afkomstig uit een Rotterdamse ondernemersfamilie koos Lubbers op jonge leeftijd voor een loopbaan in dienst van het algemeen belang. Een hele generatie Nederlanders groeide op in de tijd dat hij minister, fractievoorzitter en premier was".

No-nonsense

Minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren noemt Lubbers "de man van de no-nonsense politiek en 'Lubberiaans' taalgebruik. Ik leerde hem kennen toen hij in 2010 informateur was."

"Ook voor mij de premier van mijn jeugd", zegt minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid. "Rotterdams in zijn doortastendheid en nuchtere pragmatisme. Indrukwekkende man. Mooie herinneringen aan zijn betrokkenheid in Rotterdam."

"De staatsman van mijn jeugd is niet meer", zegt ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers. "Ben hem dankbaar voor zijn onvermoeibare inzet voor ons land en ook voor zijn pleidooien voor betere zorg voor de schepping."

Ook D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold heeft verdriet om het overlijden van Lubbers. "Ons land verliest een groot christendemocraat, spitsvondig taalvernieuwer, markant staatsman, leider in economische crisistijd, overtuigd Europeaan en onbetwiste meester van het compromis."

Kees van der Staaij gedenkt Ruud Lubbers met groot respect. "Hij was in lastige tijden langdurig premier met veel vasthoudendheid, creativiteit en toewijding", reageert de SGP-voorman.

"Moge hij rusten in vrede. Indrukwekkende staat van dienst", reageert PvdA-leider Lodewijk Asscher, die Lubbers een icoon noemt. "Premier van mijn schooljaren. Ik wens zijn familie, vrienden en partij veel sterkte."

GroenLinks-voorman Jesse Klaver wenst de familie van Lubbers veel sterkte toe. "Ruud, bedankt voor je inzet voor duurzaamheid en vluchtelingen."