De Tweede Kamer zou dinsdag met minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken debatteren over zijn leugen over een ontmoeting met de Russische president Poetin. De minister hield echter de eer aan zichzelf en zei voorafgaand aan het debat dat hij zijn ontslag als minister indient. De Kamer debatteert dinsdagavond evengoed over de kwestie.

  • Halbe Zijlstra treedt af als minister van Buitenlandse Zaken vanwege zijn leugen over een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin. Die ontmoeting was er nooit, Zijlstra verzon zijn aanwezigheid omdat hij wilde waarschuwen voor de expansiedrift van Poetin, berichtte de Volkskrant.

  • Poetin zou in 2006 in zijn buitenhuis hebben verteld hoe hij denkt over ‘Groot-Rusland’. Daar horen wat hem betreft Wit-Rusland, de Baltische Staten, Oekraïne en Kazachstan bij. Een groot geopolitiek gevaar, volgens Zijlstra.

  • Zijlstra wilde zijn bron, Van der Veer zoals we nu weten, beschermen en loog daarom dat hij het zelf van Poetin had gehoord.

  • Het werd er niet fraaier op toen Van der Veer meldde dat Zijlstra zijn woorden van twaalf jaar terug verkeerd had geïnterpreteerd.

  • Het debat ging uiteindelijk door zonder Zijlstra, maar met premier Mark Rutte. De oppositie wilde van hem weten waarom hij de Kamer niet eerder informeerde over Zijlstra’s leugen. Rutte werd immers al rond 29 januari geïnformeerd over het Volkskrant-artikel.  

  • Dat was voor PVV-leider Geert Wilders reden genoeg om een motie van wantrouwen in de dienen. Die werd gesteund door de SP, Partij voor de Dieren, 50Plus, Forum voor Democratie en Denk. Samen goed voor 43 Kamerleden, maar geen meerderheid.
dinsdag 13 februari om 22:07
Voor de motie van wantrouwen hebben 43 leden gestemd, 101 tegen. Daarmee is de motie verworpen en het debat over Zijlstra's leugen ten einde.

We sluiten dit liveblog. Bedankt voor de aandacht.
dinsdag 13 februari om 22:02
De SP steunt de motie van wantrouwen omdat Rutte pas in actie kwam nadat de Volkskrant over de leugen van Zijlstra berichtte. Daarbij noemde de premier de leugen geen doodzonde, dat is het wat Marinissen wel.

De PvdA steunt de motie niet, zegt Asscher.
dinsdag 13 februari om 21:42
Er wordt tot 22.00 uur geschorst. Daarna wordt er hoofdelijk gestemd over de motie van wantrouwen.
dinsdag 13 februari om 21:37
Rutte is klaar met zijn beantwoording. Hij ontraadt de motie, maar dat is in dit geval niet aan hem.
dinsdag 13 februari om 21:32
Tot zo ver de tweede termijn van de Kamer. Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hadden geen aanvullende vragen.
dinsdag 13 februari om 21:30
Ook Forum voor Democratie steunt de motie van wantrouwen. Daarmee komt het aantal zetels op 27, bij lange na geen meerderheid. 
dinsdag 13 februari om 21:26
Ouwehand wijst Rutte op het eerste gesprek dat de premier als formateur had met alle kandidaat-bewindslieden. "Is er nog iets dat ik moet weten?", vraagt hij aan alle kandidaten. Toen had deze kwestie naar voren moeten komen.

De Partij voor de Dieren steunt de motie van wantrouwen van de PVV.
dinsdag 13 februari om 21:24
Klaver heeft het over een "eerste grote kras" op deze coalitie.
dinsdag 13 februari om 21:23
Het is de beurt aan Asscher. "De impact is gigantisch", zegt de PvdA-leider. Ook omdat Nederland lid is van de Veiligheidsraad. "Voor de lange termijn is het belangrijk dat Rutte het partijbelang en het landsbelang weet te onderscheiden."
dinsdag 13 februari om 21:14
Daarmee is de eerste termijn ten einde.

Wilders begint aan de tweede termijn. Hij herinnert Rutte aan de actieve informatie plicht richting Kamer. Dat staat zo in de Grondwet. 

"Sinds wanneer gaat de primeur van de Volkskrant boven de Grondwet?", vraagt Wilders. Daarom dient hij een motie van wantrouwen in. "Het gaat hier om de kern van ons functioneren!"
dinsdag 13 februari om 21:07
Rutte verzekert dit keer Asscher: vanuit de VVD is het proces niet beïnvloedt.
dinsdag 13 februari om 21:02
Het lijkt erop dat Rutte heeft gewacht hoe "de boel" zou uitpakken en toen pas in actie is gekomen, zegt Ouwehand. Rutte herhaalt: hij heeft de impact van het artikel onderschat.
dinsdag 13 februari om 20:55
Het gaat volgens Marijnissen om de geloofwaardigheid van het ministersambt. Daarom neemt ze het Rutte kwalijk dat hij zo lang heeft gewacht met het informeren van de Kamer. 

Klaver wil ook weten met wie Rutte heeft gesproken sinds hij op 29 januari door Zijlstra werd geïnformeerd over de publicatie. 

"Ik heb daar geen actieve herinneringen aan", zegt Rutte. "Omdat ik het verkeerd heb ingeschat."

Klaver kan het niet geloven dat "zo'n groot talent in de Nederlandse politiek" zich niet kan herinneren met wie hij daarover sprak. 

dinsdag 13 februari om 20:41
Asscher vraagt om een korte schorsing, want Rutte komt naar zijn mening met verschillende verhalen over hoe de premier de kwestie heeft behandeld. Met wie heeft hij precies gesproken? Hoe beoordeelde hij het artikel in de Volkskrant? Welke stappen nam hij toen?
dinsdag 13 februari om 20:36
"Dit is een zonde, maar geen doodzonde", zegt Rutte. Met een goede uitleg, dacht de premier dat Zijlstra aan kon blijven. "Zo zat ik in de wedstrijd."

"Ik heb de zwaarte van de kwestie onderschat."
dinsdag 13 februari om 20:33
In oktober publiceerde de Volkskrant een soortgelijk verhaal over de 'ontmoeting' tussen Zijlstra en Poetin. Waarom sloeg Rutte daar niet op aan, wil Ouwehand van de dierenpartij weten?

"Goed punt", is het korte antwoord van Rutte.
dinsdag 13 februari om 20:26
Klaver wil precies weten wat er is gebeurd tussen de tijd dat Zijlstra hoorde van de Volkskrant-publicatie en zijn aftreden. Ook vraagt de GroenLinks-leider naar het handelen van de woordvoerders van Buitenlandse Zaken, zij zouden de publicatie geprobeerd hebben te vertragen. 

Rutte komt daar later in het debat op terug.
dinsdag 13 februari om 20:20
Wilders vindt dat Rutte "zijn fout" moet toegeven dat hij de Kamer niet eerder heeft geïnformeerd. "Wij zijn de volksvertegenwoordigers", aldus de PVV'er richting de premier. 

Dat is voor Wilders een principieel punt, zegt hij.

Rutte herhaalt: hij had de informatie eerder, maandag, naar de Kamer moeten sturen .
dinsdag 13 februari om 20:14
Rutte legt uit waarom hij de Kamer niet eerder heeft geïnformeerd. Daarbij geeft Rutte toe dat hij had moeten "bevorderen" dat de inhoud van het Volkskrant-artikel maandag naar de Kamer had moeten sturen. 

Aan de andere kant snapt Rutte dat het wat langer duurde, want als een krant bezig is met een primeur en de politicus geeft openheid van zaken, moet het medium ook de tijd krijgen om het verhaal eerst te publiceren.
dinsdag 13 februari om 20:10
Rutte trapt af. "Zijlstra maakte een fout, maar dat mag zijn grote verdiensten niet aan de kant schuiven."

De premier somt op: staatssecretaris van Onderwijs en Cultuur, VVD-fractievoorzitter, architect van dit kabinet en de laatste maanden dus minister van Buitenlandse Zaken.

"Je hebt maar zelden in het leven dat je iemand zo kunt vertrouwen en het ook zo ontzettend mee oneens kunt zijn. Ik mis hem enorm."
dinsdag 13 februari om 20:03
Omdat 'de bron' van Zijlstra en de rol van de Volkskrant daarin inmiddels veel in het nieuws is geweest, ziet de hoofdredacteur van de krant zich genoodzaakt openheid van zaken te geven.

Lees hier het verslag van Philippe Remarque.
dinsdag 13 februari om 19:43
dinsdag 13 februari om 19:38
Daarmee hebben alle Kamerleden hun vragen aan Rutte en elkaar gesteld. Het debat wordt tot 20.00 uur geschorst. Daarna is de premier aan het woord.
dinsdag 13 februari om 19:37
"Dit lijkt bijna op kartelpolitiek", zegt Wilders tegen Baudet, die daarmee zijn term gebruikt. Zijlstra moet zich namelijk in de Kamer verantwoorden, vindt de PVV'er.

Baudet twijfelt of hij het landsbelang voor moet laten gaan en dus het aftreden met zo min mogelijk aandacht moet laten passeren, of juist niet. Er komt vooralsnog geen antwoord.
dinsdag 13 februari om 19:33
Baudet wilde dat Zijlstra met "de stille trom" zou vertrekken, zodat de schade voor Nederland beperkt is. 

Dat vindt Wilders een gekke opmerking. "Hij zou met de luide trom moeten vertrekken", houdt de PVV'er hem voor. 

Baudet heeft hier niet direct een antwoord op: "Ik ga hier nog eens goed over nadenken."
dinsdag 13 februari om 19:29
Baudet is aan de beurt. Zijlstra hoeft niet te rekenen op een greintje medeleven van de FvD'er. "Het is volkomen terecht dat Zijlstra is afgetreden."

"De imagoschade voor Nederland is enorm. We zijn de risee van de internationale politiek."
dinsdag 13 februari om 19:22
Kuzu noemt het optreden van Pechtold "slappe hap". "U was niet weg te slaan bij de interruptiemicrofoon toen u in de oppositie zat." Kuzu bespeurt geen enkele kritische vraag bij Pechtold.

Pechtold zegt dat wat hem betreft geen verandering in zijn houding is als lid van de coalitie en zijn houding van daarvoor. Hij wil nog steeds zorgvuldig debatteren, zegt hij.
dinsdag 13 februari om 19:17
Het is naar Pechtolds gevoel wel "zuiver" gegaan. Voor de D66'er is de inhoud van wat Zijlstra zei, de dreiging van Rusland, het belangrijkst.

Maar of de opmerkingen van Zijlstra kloppen, is niet helemaal te verifiëren. De ontmoeting waar Zijlstra aan refereerde dateert uit 2006, bovendien heeft de afgetreden minister de uitspraken ook mogelijk verkeerd geïnterpreteerd. 
  
Probeert Pechtold het voorval goed te praten? Klaver vindt van wel.
dinsdag 13 februari om 19:11
De opmerkingen van Pechtold roept toch vragen op bij Asscher. Want maandag kon Zijlstra nog rekenen op steun van Pechtold. "Ik moet de eerste Rus nog tegenkomen die zijn fouten zelf rechtzet", zei hij maandag. Nu is het aftreden een logische stap.
dinsdag 13 februari om 19:04
D66-leider Alexander Pechtold heeft met "respect" kennisgenomen van het besluit van Zijlstra. "Een fout toegeven en verantwoordelijkheid nemen. Dat siert hem." Pechtold kent Zijlstra als een "gedreven en recht door zee politicus". 

Ook de D66'er zat maandenlang met Zijlstra aan de onderhandelingstafel tijdens de vorming van het huidige kabinet.
dinsdag 13 februari om 19:01
dinsdag 13 februari om 19:00
Dijkhoff was afgelopen zondag al op de hoogte van Zijlstra's leugen, de Volkskrant publiceerde het verhaal een dag later. 

Kuzu vindt dat staatsrechtelijk niet oke. Elk Kamerlid moet tegelijkertijd geïnformeerd worden, vindt hij. Maar Dijkhoff kreeg naar eigen zeggen niet meer dan een korte 'heads-up' over de publicatie.


dinsdag 13 februari om 18:56
Wilders wil van Dijkhoff weten of hij ook vindt dat Rutte de Kamer eerder had moeten informeren. De VVD'er kan het logischerwijs wel begrijpen dat Rutte, van dezelfde partij, het niet eerder bekendmaakte aan de Kamer.
dinsdag 13 februari om 18:51
Dijkhoff denkt niet dat de leugen en het aftreden van Zijlstra gevolgen heeft voor het MH17-dossier met betrekking tot de Russen.
dinsdag 13 februari om 18:44
dinsdag 13 februari om 18:43
Volgens Asscher komt Zijlstra te makkelijk weg met de woorden van Dijkhoff. Het was immers geen moment van openhartigheid, maar een bekennen onder druk van de pers. Asscher wil weten of hij Zijlstra's aftreden terecht vindt. Dijkhoff noemt het "logisch en goed".
dinsdag 13 februari om 18:40
Klaas Dijkhoff (VVD) spreekt van een "pijnlijke dag". Hij had graag gezien dat het anders was gelopen.

"De afloop van zijn carrière is niet representatief voor Zijlstra", zegt Dijkhoff. Daarmee wil hij benadrukken dat Zijlstra in zijn ogen een goede politicus was. "Hij was één van de dragers van het vorige kabinet, dat was niet eenvoudig."
dinsdag 13 februari om 18:34
Partij voor de Dieren-Kamerlid Esther Ouwehand snapt niet waarom Segers en ook Buma zo mild is over Zijlstra. "We mogen toch van onze bestuurders verwachten dat ze hun werk goed doen als niemand kijkt? Dat je niet pas onder publieke druk een leugen erkent?"
dinsdag 13 februari om 18:31
ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers heeft het over een "bewogen dag". Ook Segers typeert Zijlstra als een eerlijk man, hij kent hem eveneens van de formatie. "Daarom sta ik hier met gemengde gevoelens". 

"Is er nog genade in de politiek?", vraag Segers zich af. Hij respecteert Zijlstra's besluit, maar hoopt dat uiteindelijk iedere politicus kan rekenen op genade.
dinsdag 13 februari om 18:28
Zijlstra staat na zijn verklaring de pers te woord buiten de plenaire zaal van de Tweede Kamer.
dinsdag 13 februari om 18:26
CDA-leider Sybrand Buma heeft respect voor Zijlstra's bewezen diensten. "Er is een beeld van hem ontstaan dat ik niet herken", zegt Buma.

De CDA'er heeft maandenlang met VVD'er Zijlstra onderhandelt tijdens de formatie-besprekingen. "Afspraak is afspraak. Een woord is een woord. Hij is eerlijk zonder een verborgen agenda", typeert Buma Zijlstra's karakter. 

Eerlijkheid is volgens Buma tegenwoordig een steeds zeldzamer goed in de politiek.
dinsdag 13 februari om 18:22
Kees van der Staaij (SGP) heeft met "groot respect kennis genomen van de woorden van Zijlstra". 

Van der Staaij heeft het over "een pijnlijk" moment omdat hij sinds 2006 samenwerkt met Zijlstra. Hij ziet Zijlstra als een integer persoon waarbij het landsbelang boven het persoonlijk belang gaat.
dinsdag 13 februari om 18:16
GroenLinks-leider Jesse Klaver zegt blij te zijn dat Zijlstra oordeelde dat hij "niet meer effectief kan optreden als minister van Buitenlandse Zaken".
dinsdag 13 februari om 18:12
Lodewijk Asscher (PvdA) noemt het ontslag eveneens terecht. "Het is tegelijkertijd naar en jammer." Asscher wil weten in hoeverre Rutte nog waarde hecht aan de anekdote van Zijlstra over zijn 'ontmoeting'.
dinsdag 13 februari om 18:05
Zijlstra heeft voor zijn aftreden nog wel 109 vragen van de Kamer schriftelijk beantwoord. Die kun je hier lezen.
dinsdag 13 februari om 18:02
Tunahan Kuzu van Denk noemt het aftreden terecht en waardig. Ook Kuzu wil weten wat en wanneer Rutte iets wist over de verzonnen ontmoeting tussen Zijlstra en Poetin.
dinsdag 13 februari om 18:00
Lilianne Marijnissen, de nieuwe SP-leider, voert het woord. "Een minister die de belangen van Nederland in het geding brengt, is onacceptabel". Ook de SP heeft dus weinig moeite met Zijlstra's aftreden. 

Wel wil Marijnissen nog van Rutte weten of de inhoud van Zijlstra's leugen staat, namelijk dat Poetin met de gedachte speelt van een 'groot Rusland'. 

"Waarom heeft Rutte gewacht op de publicatie van een journalist van de Volkskrant in plaats op het moment dat hij op de hoogte was van de leugen de Kamer te informeren?"
dinsdag 13 februari om 17:56
Het debat gaat alsnog van start. PVV-leider Geert Wilders trapt af. "Het is onvermijdelijk en alleen maar aan hem zelf te wijten", zegt Wilders.

Hij heeft één vraag aan Rutte: "Heeft Zijlstra rond 29 januari de premier geïnformeerd en heeft hij toen de Tweede Kamer geïnformeerd?"

Wilders weet het antwoord al, dat is namelijk niet het geval. "De Kamer had het moeten weten. Het is geen VVD-onderonsje."
dinsdag 13 februari om 17:51
De Rijksvoorlichtingsdienst meldt dat minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) de taken van Zijlstra tijdelijk overneemt. Wie de definitieve opvolger wordt, is niet bekend.