Rutte steunt Zijlstra na leugen Poetin, oppositie twijfelt aan geloofwaardigheid

De positie van minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra (VVD) staat wat premier Mark Rutte (VVD) en vice-premier Kajsa Ollongren (D66) betreft niet ter discussie. 

Zijlstra ligt onder vuur omdat hij heeft gelogen over zijn aanwezigheid bij een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin in 2006. De oppositie twijfelt aan de geloofwaardigheid van de minister.

"Hij had niet moeten zeggen dat hij ergens was waar hij niet was", zei Rutte maandag voor aanvang van het coalitieoverleg. Hij noemt het "onverstandig" wat Zijlstra heeft gedaan. Rutte zei al enkele weken op de hoogte te zijn van het verhaal.

Wat de premier betreft kan zijn VVD-collega nog steeds geloofwaardig functioneren als minister, omdat de veronderstelde inhoud van het gesprek, waar Zijlstra niet bij was, overeind staat. 

Vice-premier en minister van Binnenlandse Zaken Ollongren: "Hij heeft gezegd dat hij het niet had moeten doen, en het is enige tijd geleden." CDA-leider Sybrand Buma acht het van belang dat Zijlstra in een brief aan de Tweede Kamer opheldering biedt. Op een eventueel opstappen wil Buma niet vooruit lopen. "Eerst zijn reactie afwachten", zei de CDA-leider die het goed vindt dat Zijlstra erkent dat hij een fout heeft gemaakt.

De PVV wil zo snel mogelijk een debat over de kwestie. In ieder geval voordat Zijlstra woensdag naar Rusland vertrekt, waar hij een ontmoeting heeft met de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov.

Congres

Zijlstra vertelde het verhaal onder andere op het VVD-congres in mei 2016. Daar zei hij dat hij als medewerker van Shell achterin het zaaltje zat en Poetin zijn plannen voor "Groot-Rusland" hoorde vertellen. Volgens Zijlstra is dat verhaal dus wel echt waar en heeft het "stevige implicaties", waardoor hij vindt dat hij "geen desinformatie heeft verstrekt".

In de Volkskrant moest Zijlstra toegeven het verhaal deels verzonnen te hebben; hij had het verhaal "geleend" van iemand die wel echt bij de ontmoeting in een buitenhuis van Poetin aanwezig was. Van wie de bewindsman het verhaal "geleend" zou hebben, wil hij niet vertellen. 

De coalitiepartijen sluiten zich aan bij de lijn van Rutte en stellen dat het "onverstandig" is geweest om te liegen over de ontmoeting. 

"Voor ons is de politieke inhoud van wat er destijds gezegd is belangrijker dan hoe die tot ons gekomen is", zegt VVD-buitenlandwoordvoerder Han ten Broeke.

Ook CDA, D66 en ChristenUnie benadrukken dat de boodschap, namelijk dat Poetin uit is op een groot Rusland, overeind blijft staan.

Geloofwaardigheid

Maar de oppositie heeft geen goed woord over voor Zijlstra. PvdA-Kamerlid Lilianne Ploumen: "Als je het normaal vindt jarenlang op te scheppen over een ontmoeting die nooit heeft plaatsgevonden, dan is het de vraag hoe nauw Halbe Zijlstra het neemt met de waarheid."

SP-Kamerlid Sadet Karabulut vindt dat Zijlstra niet langer geloofwaardig is. Zij wijst erop dat Zijlstra meerdere malen de kans heeft gehad de leugen recht te zetten, maar dat niet heeft gedaan. "Waarom doe je zoiets?" vraagt zij zich af. Zij wil ook weten wat de rol van de premier is geweest. "Rutte wist dit blijkbaar. Wanneer wist hij het en wat heeft hij vervolgens gedaan?"

Ploumen, de voormalig minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, waarschuwt dat Zijlstra als hoogste vertegenwoordiger van Nederland in het buitenland "nog pittige onderhandelingen moet voeren en harde noten te kraken heeft - niet in de laatste plaats met de Russen" en nu te kijk staat. Zij steunt een debat waar Zijlstra en Rutte opheldering moeten bieden.

Bram van Ojik (GroenLinks): "Ik neem dit hoog op. Het trekt een wissel op de geloofwaardigheid van Zijlstra en zijn uitspraken kunnen in de toekomst op elk gewenst moment door Rusland of anderen tegen ons gebruikt worden."

Lees meer over:
Tip de redactie