Oppositie houdt zorgen over oude schadegevallen gaswinning Groningen

Bij meerdere partijen in de Tweede Kamer bestaan nog veel vragen en zorgen over de afhandeling van de zogenoemde oude gevallen van de bevingsschade door de gaswinning in Groningen. Sinds 1 april 2017 geldt een nieuw protocol, schade van daarvoor wordt op een andere manier afgehandeld.  

"Er bestaat een brede zorg in de Kamer dat mensen vastlopen en dat het niet goed komt", zei Henk Nijboer (PvdA) tijdens het debat woensdag in de Tweede Kamer.

GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren vroeg tevergeefs om extra budget voor deze groep gedupeerden zodat zij gemakkelijk rechtsbijstand kunnen krijgen als dat nodig is.

Een groot deel van de oppositie schaarde zich achter het plan van SP-Kamerlid Sandra Beckerman om de oude gevallen ook te betrekken bij de oplossing voor de schades die na 31 maart 2017 zijn ontstaan door de bevingen.

Het kabinet bereikte vorige week samen met lokale overheden en maatschappelijke organisaties na lange tijd overeenstemming over een nieuw schadeprotocol.

In dat schadeprotocol, dat dus met terugwerkende kracht vanaf 1 april 2017 ingaat, speelt de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) geen rol meer. Dat was een uitdrukkelijke wens van de Groningers en de Kamer, omdat de NAM verantwoordelijk was voor de gaswinning en tegelijkertijd ging over de schade die daardoor werd veroorzaakt.
 

Heksen

Maar de commissie die belast wordt met de afhandeling van nieuwe schades kan de oude gevallen er niet bij nemen, zei minister Eric Wiebes (Economische Zaken). De organisatie moet nog worden opgebouwd en is naar verwachting pas vanaf 19 maart dit jaar operationeel. "Het is niet realistisch die oude gevallen ook aan boord te nemen", zei Wiebes. 

Voor 31 maart 2017 staan nog ruim zesduizend openstaande schademeldingen waar de NAM dus nog wel bij betrokken is. Het streven is om die gevallen voor 1 juli af te handelen, de NAM heeft daarvoor 50 miljoen euro extra beschikbaar gesteld.  

De Kamerleden vrezen dat gedupeerde Groningers alsnog tegenover een onwelwillende NAM komen te staan en verstrikt raken in een juridische strijd.

Wiebes probeerde de parlementariërs gerust te stellen door te benadrukken dat het om een beperkte periode gaat waarin de schades zijn ontstaan, het budget van de NAM is verhoogd en de intenties zijn veranderd.

Uiteindelijk komen alle schades aan bod, verzekerde de bewindsman, maar hij vroeg wel om geduld. "Ik kan niet heksen."

Enquête

De roep om een parlementaire enquête over de gaswinning in Groningen haalde nog geen meerderheid. Een initiatief van Frank Wassenberg (Partij voor de Dieren) werd gesteund door de SP en GroenLinks, maar de regeringspartijen zitten er niet op te wachten.

"Dit is geen handige timing", zei CDA-Kamerlid Agnes Mulder. Zij vreest, net zoals haar coalitiepartners, dat een enquête de schadeafhandeling en verstevigingsoperatie alleen maar in de weg zal zitten.

Voor de toekomst is er wellicht wel een Kamermeerderheid te vinden. Mulder: "Dat we dat een keer willen, is volstrekt helder."

Wassenberg diende in juni 2016 al zo’n voorstel in waarbij ondervraagden verplicht moeten opdagen en onder ede worden gehoord. Toen werd de oproep ondertekend door ChristenUnie-Kamerlid Carla Dik-Faber, maar zij is nu gebonden aan coalitieafspraken.

"We moeten ons nu focussen op het oplossen van problemen. Een enquête is daar nu niet behulpzaam bij", zei Dik-Faber woensdag in de Kamer.

"Het is een heel zwaar instrument, maar ik denk dat het alleszins gerechtvaardigd om in te zetten", was het standpunt van diezelfde Dik-Faber in 2016.

Winning omlaag

Over het advies van toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) waren de partijen wel eensgezind.

SodM adviseerde na de beving op 8 januari in het Groningse Zeerijp, de zwaarste in vijf jaar, dat de productie "zo snel als mogelijk" moet worden verlaagd van 21,6 naar 12 miljard kuub per jaar. De gaswinning rond Loppersum moet per direct worden stilgelegd.

Hoewel SodM in zijn advies alleen kijkt naar de veiligheid en niet naar de leveringszekerheid, nam Wiebes het advies direct over.

De winning uit de Loppersum-clusters staat inmiddels stil, maar hoe de totale gasproductie teruggebracht kan worden, is nog onduidelijk. Wiebes komt eind maart met meer informatie.

De bewindsman moet rekening houden met de ongeveer tweehonderd grootverbruikers, zeven miljoen huishoudens en export aan Duitsland, België en Frankrijk.

De Gasunie, die wel kijkt naar de leveringszekerheid, illustreert de schier onmogelijke opdracht voor Wiebes. Als er ieder jaar dezelfde hoeveelheid wordt gewonnen, is er tenminste 21 miljard kuub nodig.

Als er alleen rekening wordt gehouden met de temperatuurverschillen, is er tijdens een extreem koud jaar 27 miljard kuub nodig, maar in een jaar met een milde winter 14 miljard kuub. In het meest gunstige geval is dat dus alsnog 2 miljard kuub meer dan waar Wiebes naartoe wil.

Tip de redactie