In opdracht van het bestuur van Sint Eustatius heeft een Amerikaans advocatenkantoor per brief staatssecretaris Raymond Knops (Koninkrijksrelaties) gesommeerd de beslissing in te trekken om de regering van het eiland opzij te zetten. 

Staatssecretaris Raymond Knops van Koninkrijksrelaties wil het bestuur van Sint Eustatius, dat een bijzondere gemeente van Nederland is, tijdelijk overnemen. De eilandraad, vergelijkbaar met de gemeenteraad, wordt ontbonden. De bewindsman is woensdag naar het eiland vertrokken.

Volgens Knops gaat het om een uitzonderlijke maatregel - die wordt gesteund door de Tweede en Eerste Kamer -nodig, omdat het eilandbestuur een chaos is. Hij kondigde snel maatregelen aan om de situatie te verbeteren.

Een commissie heeft geconcludeerd dat het gezag op Sint Eustatius wordt gekenmerkt door wetteloosheid en financieel wanbeheer. Ook is sprake van discriminatie, intimidatie, bedreigingen en beledigingen, willekeur en machtswellust.

Verenigde Naties

Volgens Jared Genser van het in Washington DC gevestigde Perseus Strategies is de handelwijze van Nederland een "flagrante schending" van artikel 73 van het handvest van de Verenigde Naties (VN). Hij is van mening dat internationale verdragen, zoals het handvest, de Nederlandse wetten vervangen.

Genser zegt dat de beslissing van Knops niet genomen kan worden zonder overleg te hebben gevoerd met de eilandraad. Hij noemt het Nederlandse besluit "een grote democratie onwaardig".

Het bestuur van Sint Eustatius had eerder al gezegd het besluit van Knops niet te accepteren en contact te zoeken met internationale advocaten. Ook een stap naar de VN wordt overwogen.

Escalatie

Knops toonde zich dinsdag bij Nieuwsuur niet onder de indruk van de uitlatingen. Volgens de staatssecretaris is de situatie "dusdanig geëscaleerd dat we weer terug moeten naar normale verhoudingen in het belang van de inwoners van het eiland."

De actie volgt op een rapport van de 'commissie van wijzen', die een "grove taakverwaarlozing" heeft geconstateerd op Sint Eustatius. Dat zou ten koste gaan van burgers en bedrijven op het eiland.

"De bestuurlijke situatie op Sint Eustatius is al langer een punt van zorg", meldde het het ministerie maandag. "Eerdere maatregelen ter verbetering van de situatie hebben niet het gewenste effect gehad." Vervolgens werd besloten om een commissie de problemen in kaart te laten brengen.

"Wetteloosheid en financieel wanbeheer" zijn kenmerken van de huidige bestuurlijke situatie. Maar ook zijn er problemen als "discriminatie, intimidatie, bedreigingen en beledigingen, willekeur en het nastreven van persoonlijke macht ten koste van de inwoners", schrijft de commissie. Van de administratie op Sint Eustatius zou niets in orde zijn en "het eiland is in fysieke zin verwaarsloosd".

Investeringen

Ook is de commissie kritisch over de rol van de Nederlandse regering. De afgelopen jaren zijn grote achterstanden ontstaan op het gebied van watervoorziening en infrastructuur. Mede door slechte verhoudingen tussen het eiland en Nederland. Op advies van de commissie zullen er nu versneld investeringen gedaan worden.

Tot het bestuur van Sint Eustatius zelf in staat is om haar taken goed te vervullen zal de Nederlandse regering het eiland besturen. Pas daarna volgen verkiezingen voor een nieuwe eilandraad zodat het nieuwe bestuur officieel kan aantreden.

De Curaçaose politicus Mike Franco, oud-voorzitter van het Curaçaose parlement, wordt de regeringscommissaris op Sint Eustatius. Oud-burgemeester van Tubbergen Mervyn Stegers (CDA) is Franco's plaatsvervanger. De twee bestuurders zijn door Knops voorgedragen om het bestuur op Sint Eustatius over te nemen.