Senaat wil meer duidelijkheid over donorwet, stemming uitgesteld

De Eerste Kamer wil meer duidelijkheid over de nieuwe donorwet van D66-Kamerlid Pia Dijkstra. De senatoren willen in een brief opheldering over de rechten van de nabestaanden van de orgaandonoren.

De fracties van de VVD en PvdA eisten dinsdag na twaalf uur debat een preciezere invulling van de rechten van de nabestaanden. Senaatsvoorzitter Ankie Broekers-Knol schorste op verzoek van de senatoren de vergadering. Dijkstra krijgt een week de tijd om haar wet te verduidelijken.

In het wetsvoorstel blijven nabestaanden een belangrijke stem hebben in het afstaan van de organen. Zelfs wanneer een overledene expliciet toestemming heeft gegeven voor orgaandonatie, bestaat voor nabestaanden de mogelijkheid om donatie te blokkeren.

Het is de senatoren niet exact duidelijk hoe dit in de pratijk zal werken en wat precies de rolverdeling tussen de arts, de donor en de nabestaanden is in dit proces. "Hoe moet de wet geïnterpreteerd worden?", wil VVD-senaatsleider Frank de Grave weten.

Volgende week dinsdag debatteert de Senaat verder. De stemming over het wetsvoorstel schuift ook een week op. Die staat nu gepland op 13 februari.

Marathondebat

Dijkstra probeerde dinsdagavond in een marathondebat met de Eerste Kamer voldoende senatoren zo ver te krijgen om voor haar nieuwe donorwet te stemmen. Dijkstra moet 38 Eerste Kamerleden achter haar wet zien te krijgen, maar of haar dat gaat lukken blijft onduidelijk.

In het wetsvoorstel worden alle volwassen Nederlanders automatisch donor, tenzij hij of zij expliciet registreert dat niet te willen. Het systeem verandert van 'nee, tenzij' naar 'ja, tenzij'.

"De keuze voor orgaandonatie is heel ingewikkeld en voor sommige mensen ronduit eng, want het vraagt van je na te denken over je eigen sterfelijkheid", zei Dijkstra in het debat. Over de donatievraag mag volgens de D66'er niet lichtvaardig worden gedacht, maar het is wel een vraag die gesteld moet worden.

Dijkstra vindt aanpassing van de wet nodig, omdat nog te veel mensen in afwachting van een donor komen te overlijden. "Dit kan werkelijk iedereen overkomen", aldus het Kamerlid.

Kritiek

Vanuit de Senaat werd er kritisch gekeken naar de wet die eerder onverwacht door de Tweede Kamer werd goedgekeurd. Omdat PvdD-Kamerlid Frank Wassenberg niet op tijd bij de stemming aanwezig was, glipte de wet met één zetel verschil door de Tweede Kamer.

In de Eerste Kamer is de verdeeldheid terug te zien. In het debat waren er nog meer bezwaren tegen de wet. Er is fundamentele kritiek op wet die de lichamelijke integriteit zou aantasten. Zo zou de wet mensen dwingen een keuze te maken. Voor hen die, om wat voor reden dan ook, geen keuze willen of kunnen maken, bepaalt de overheid dat diegene "geen bezwaar" heeft tegen donatie van zijn of haar organen en dat gaat sommige senatoren te ver.

Ook zijn er zorgen over de groepen mensen, bijvoorbeeld laaggeletterden, die niet begrijpen of niet meekrijgen wat de nieuwe wet precies inhoudt.

De senatoren vragen zich verder af of een nieuwe wet wel de oplossing is en of er niet met de huidige wet intensiever campagne moet worden gevoerd om mensen zover te krijgen een keuze te maken.

Vrije kwestie

Naar verwachting wordt er dus over twee weken gestemd over het voorstel om de donorwet aan te passen. Omdat het een zogenoemde 'vrije kwestie' betreft, zijn de Eerste Kamerleden vrij om zelf te bepalen of zij voor of tegen de wet zijn en hoeft er niet naar het partijstandpunt te worden gestemd.

Hoe de stemming volgende week zal verlopen is nog niet duidelijk. D66 en SP lijken voor de wet te stemmen, terwijl de PVV, SGP, ChristenUnie en PvdD in het tegenkamp zitten. Bij de vierkoppige fractie van GroenLinks is op dit moment één Eerste Kamerlid tegen, maakte fractieleider Tineke Strik tijdens het debat bekend. Bij de VVD, CDA, PvdA en 50plus zijn er in de fractie verschillende opvattingen over de wet.

Lees meer over:
Tip de redactie