Uitblijven concrete acties Wiebes frustreert Kamer en Groningers

Het uitblijven van duidelijke afspraken over de afhandeling van de bevingsschade in Groningen en concrete plannen om de gaswinning te verlagen, heeft tijdens het debat over die afhandeling in de Tweede Kamer tot veel frustratie geleid bij meerdere Kamerleden en de aanwezige bezoekers uit het noorden.

"Kan de minister zijn eerste daden binnen twee weken op papier zetten?", wilde SP'er Sandra Beckerman van Eric Wiebes, de bewindsman op Economische Zaken, weten.

"Waarom is er nog geen nieuw schadeprotocol. Waar ligt het probleem?", vroeg CDA-Kamerlid Agnes Mulder.

"U lijkt op een coach, een relatietherapeut. U bent de baas. Neem een besluit", zei Thierry Baudet van het Forum voor Democratie.

Ook andere Kamerleden uitten hun onvrede over het uitblijven van toezeggingen tijdens het debat dinsdagavond in de Tweede Kamer.

Het was gedurende de avond rumoerig in de plenaire zaal met een volle en af en toe luidruchtige publieke tribune. Tientallen Groningers waren met twee bussen vanuit het noorden naar Den Haag gekomen om het debat bij te wonen. Naast Wiebes kon ook VVD-Kamerlid Dilan Yesilgoz op veel hoon van de bezoekers rekenen.

Oplossingen

Wiebes kon de Kamer niet meer vertellen dan dat hij werkt aan oplossingen om de gaswinning te verlagen, maar op welke manier weet de bewindsman pas in maart. Hij moet daarbij rekening houden met de Nederlandse huishoudens, de grootverbruikers en de export van gas.

Het kabinet had oorspronkelijk in gedachte om de gaskraan verder dicht te draaien met anderhalf miljard kuub per jaar in 2021. Nu staat het winningsniveau op 21,6 miljard kuub.

Dat voornemen is inmiddels onvoldoende na de aardbeving van vorige week maandag in het Groningse Zeerijp met een magnitude van 3.4, de zwaarste sinds 2012. 

Oproep

De Kamer, inclusief de vier regeringspartijen, toonde zich eensgezind bij het ondertekenden van een motie van GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren.

Bijna alle partijen willen dat de regering "binnen enkele weken" met een nieuw schadeprotocol komt en start met de opzet van een onafhankelijk schadefonds.

Ook willen de partijen dat de gaswinning "zo snel en zo ver als realistisch mogelijk" naar beneden gaat en dat  gedupeerden gemakkelijk juridisch advies krijgen.

Schade

Er is vooral veel te doen om het uitblijven van een nieuw schadeprotocol. Sinds de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) op verzoek van velen uit dat proces is gehaald, liggen er geen nieuwe afspraken hoe de schade bepaald en betaald moet worden.

Dat steekt de Groningers, want de lokale overheden hebben in oktober al een voorstel naar het ministerie van  Wiebes gestuurd. Wat vooral pijn doet, is dat er in de tussentijd niets aan schadeafhandeling en -herstel wordt gedaan. Ook niet aan de ongeveer drieduizend nieuwe meldingen die er sinds vorige week zijn bijgekomen.

Lange formatie

Dat het zo lang duurt, ligt volgens premier Mark Rutte aan de lange formatie, zei hij afgelopen zondag. Maar dat werd dinsdagmiddag door de partijleiders van het CDA en D66 weersproken.

Bovendien rekende Frank Wassenberg (Partij voor de Dieren) uit dat er 75 dagen zitten tussen het beëidigen van het kabinet-Rutte III en de aardbeving in Zeerijp. Als de formatie dan toch debet is aan de trage voortgang, wat is er dan al die dagen gebeurd?

Maar Wiebes maakt zijn agenda niet openbaar. Bovendien verwerpt hij de suggestie dat het kabinet pas in actie kwam na de recente beving.

Schadeprotocol

Het schadeprotocol moet er in goed overleg met alle betrokken partijen komen. "Ik regel het niet in mijn eentje. Er samen uitkomen is de kracht van Nederland", zei Wiebes. Het duurt inmiddels niet langer dan twee weken, is de verwachting van de bewindsman.

Daarbij is het wat hem betreft het belangrijkste dat de overheid het aan de 'voordeur' met de burgers regelt, en met de NAM aan de 'achterdeur'. Bij de voordeur wil Wiebes het op "een nette manier" regelen. Bij de achterdeur kan het tussen de overheid en de NAM  "messy and bloody" worden.

Loket

Wiebes speelde tijdens het debat met de gedachte om een publiek loket in Groningen te openen waar gedupeerden hun schade kunnen melden. Die schade wordt beoordeeld door onafhankelijke experts. Dus niet van de NAM of de rijksoverheid. Ook moet er na de beoordeling een bezwaarprocedure mogelijk zijn. "Mensen maken nu eenmaal fouten", aldus Wiebes.

Daarbij waarschuwt de bewindsman dat niet iedereen zijn schade vergoed zal krijgen. "We hebben een melding uit Gelderland gekregen. Straks komt er ook iemand uit Utrecht. Of misschien wel uit Zeeland. We moeten het netjes en geloofwaardig inrichten."

Rond middernacht, na ruim vijf uur debatteren, gingen de Groningers weer met de bus richting het noorden. De regering kreeg gedurende die tijd geen applaus, oppositieleden die opriepen tot actie wel.

Tip de redactie