Secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres roemt de Haagse aanpak van deradicalisering van islamitische jongeren. De VN-chef bezocht samen met minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel) vrijdag Stichting Jeugdwerk in Den Haag, waar hij sprak met de organisatie en vrijwilligers die zich samen met de gemeente Den Haag inzetten om te voorkomen dat jongeren radicaliseren, en helpen met deradicalisering.

"Dit is een benadering die overal in de wereld nodig is", zegt Guterres tegen NU.nl. "Het is belangrijk je te realiseren dat wij allemaal onderdeel uitmaken van één en dezelfde samenleving."

Burgemeester van Den Haag Pauline Krikke is blij met het compliment. Met de zogeheten Haagse Aanpak probeert de gemeente maatwerk te leveren en persoonlijke hulp te bieden aan jongeren die dreigen te radicaliseren.

Den Haag levert met 57 uitgereisde jihadgangers een groot deel van de 285 uitgereisde Nederlandse jihadisten. Met ondersteuning vanuit de wijken probeert Den Haag dit probleem ter hand te nemen.

Samenleving

"De Haagse Aanpak is iets dat van onderop komt, vanuit de samenleving zelf", zegt Krikke. "De aanpak wordt niet tijdens lange vergaderingen in grote kantoren bedacht, maar door mensen die dagelijks in de praktijk in alle wijken in Den Haag actief zijn."

Dat begint bij de scholen waar gepraat wordt over democratie en de samenleving. Maar ook projecten waar moeders tekenen van radicalisering leren herkennen en hoe zij in die situatie moeten handelen. Verder wordt er met de jongeren gewerkt aan het vinden van stageplekken, zodat zij hun opleiding kunnen afronden.

Te soft

Met de kritiek dat deze aanpak te soft zou zijn, kan de burgemeester niet veel. "De essentie is om mensen te laten weten dat zij erbij horen en dat zij één van ons zijn." Bovendien treedt de gemeente hard op tegen iedereen die over de schreef gaat, voegt ze daaraan toe.

Ook minister Kaag wil de kritiek niet teveel aandacht geven. Zij zei tegen de aanwezigen dat Nederland groter is "dan de herrie op social media". Kaag is trots op alle betrokkenen, veelal Nederlanders met een Marokkaanse en islamitische achtergrond, die werken in moeilijke wijken als de Schilderswijk.

"Herrie op sociale media komt vaak van een klein groepje dat heel luid is. Dat wil niet zeggen dat een klein groepje spreekt namens de Nederlander die zijn alledaagse ding doet", zegt Kaag. "We zijn een land dat bekend staat om tolerantie; een land dat open staat voor anderen en waarvan de meerderheid nieuwsgierig is in de ander. Iedereen die Nederlands burger is heeft recht op hetzelfde respect en dezelfde kansen."

Tegelijkertijd ziet zij het ook als de taak van de politiek om onvrede serieus te nemen, om te horen wat er leeft en om te kijken waar de angst zit en wat de zorgen zijn.

Neo-nazi's

Guterres is het daarmee eens en waarschuwt ervoor dat die angst en onvrede in het Westen een voedingsbodem voor neo-nazi’s dreigt te worden. "Er is een opkomst van neo-nazi’s is het Westen." Hij verwees onder andere naar de aanslag in het Amerikaanse Charlottesville. "Ook neo-nazi’s moeten gederadicaliseerd worden."

Een dergelijk programma tegen neo-nazi’s is er in Den Haag nog niet, zegt de burgemeester. "We moeten alert zijn op iedere radicaliserende groep die onze manier van leven onderuit wil halen. In essentie geldt daar dezelfde aanpak voor: het feit dat je je buitengesloten voelt maakt dat je je aangetrokken voelt door radicale en extreme ideeën."

VN-baas Guterres was in Den Haag voor de sluiting van het Joegoslavië-tribunaal en vanwege de tijdelijke zetel in de VN Veiligheidsraad die Nederland in 2018 overneemt van Italië.