Europese Commissie wil hard optreden tegen Polen om bedreiging rechtsstaat

EU-commissaris Frans Timmermans wil de zwaarste procedure tegen Polen inzetten om het land op het rechte pad te dwingen.

Hij vraagt de lidstaten en het Europees Parlement in te stemmen met het activeren van artikel 7 uit het EU-verdrag. Dit artikel kan ertoe leiden dat Polen zijn stemrecht in de EU tijdelijk wordt ontnomen.

Nooit eerder is een EU-land bedreigd met deze zogenoemde 'nucleaire optie', waar de Europese Raad unaniem over moet stemmen. Het besluit van de Europese Commissie komt na twee jaar vergeefse pogingen om met Polen in dialoog te gaan over wetswijzigingen die volgens Brussel de democratische rechtsstaat bedreigen.

De wetswijzigingen hadden betrekking op de hervorming van het constitutionele hof, wat er in de praktijk op zou neerkomen dat de regering niet meer gecontroleerd kan worden. Een andere wet zou de overheid de mogelijkheid geven te allen tijde in te grijpen bij grote televisiekanalen, als men daar de noodzaak toe ziet.

Met de beslissing over te gaan op een stemming voor het activeren van artikel 7, poogt de Europese Commissie de rechtsstaat van Europa te beschermen.

Nederland

Nederland steunt het voorstel van de Europese Commissie. ''Een bedreiging van de rechtsstaat moet je altijd serieus nemen", laat minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra weten.

Zijlstra ziet de activering als een noodzakelijke stap nu Warschau de afgelopen tijd niet bereid was tot een politieke dialoog over de kwestie. De minister roept de Poolse regering op constructief bij te dragen aan een oplossing.

Ook Europarlementariërs van GroenLinks en D66 verwelkomen de stap van de Europese Commissie. Judith Sargentini (GroenLinks): ''De achteruitgang in Polen is dramatisch en de situatie is acuut. Een onafhankelijke rechterlijke macht is de hoeksteen van een rechtsstaat. Hoe kan de Nederlandse rechter er nog op vertrouwen dat bijvoorbeeld een uitleveringsverzoek van Polen in strafzaken correct is gedaan en dat de verdachte daar een volledig eerlijk proces zal krijgen?"

Het werd hoog tijd voor daadkrachtige stappen, reageert D66. ''De Poolse regering gaat over grenzen heen. De regering heeft inmiddels meer autoritaire kenmerken dan democratische. Dit mogen we niet laten gebeuren", aldus Sophie in ’t Veld.

Werklunch

Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie, heeft de onlangs aangetreden Poolse premier Mateusz Morawiecki begin januari uitgenodigd voor een werklunch of -diner .

''Het was een genoegen u vorige week op de Europese top te ontmoeten" schrijft Juncker. ''Wij spraken toen af dat het nuttig zou zijn onze discussies te intensiveren over zaken van wederzijds belang, waaronder de rechtsstaat.''

Morawiecki twitterde woensdag dat Polen net zo toegewijd is aan de rechtsstaat als de rest van de EU. Maar ''de huidige justitiële hervorming is hard nodig'', zegt hij. ''Ik geloof dat Poolse soevereiniteit en het idee van een verenigd Europa kunnen worden verzoend.''

Lees meer over:
Tip de redactie