Om de gaswinning in Groningen te verlagen, ziet minister Eric Wiebes (Economische Zaken) geen andere taak voor zichzelf dan het binnenlands verbruik en de export van gas naar beneden te krijgen.

"Het is complex, maar er is geen ander alternatief", zei Wiebes donderdag in de Kamer tijdens de begrotingsbehandeling van zijn ministerie.

Onder andere de SP en GroenLinks wilden weten hoe de bewindsman hierover dacht.  

Wiebes opperde dat er desnoods per huishouden een gastoestel moet worden ingeruild voor een elektrische variant. Maar zelfs als dat al zou lukken, moet er ook worden gekeken naar de grootgebruikers in de (zware) industrie waarbij het afsluiten van gas minder eenvoudig is. "We zitten zo klem als een deur inmiddels."

Daarbij wordt er ook Gronings gas geëxporteerd naar Duitsland, België en Frankrijk. Nederland heeft in die gevallen te maken met juridische verplichtingen die het moet nakomen. "Ik heb mijn eerste wrevelige gesprek met een buitenlandse collega al gehad", aldus de bewindsman daarover.

Schade

De schadeafhandeling in de noordelijke provincies Groningen, Friesland en Drenthe als gevolg van de bevingen in het gebied heeft voor Wiebes het meeste haast. Daarbij is "the sky niet the limit".

"Business as usual is geen optie meer", zei de bewindsman. Het zijn vooral de medeoverheden van steden en dorpen in het bevingsgebied die ruim baan moeten krijgen. Maatschappelijke organisaties die hierbij betrokken zijn, moeten worden aangesloten.

In januari zou er een nieuw schadeprotocol moeten liggen, maar Wiebes werd niet concreter dan dat de plannen in 'houtskoolschetsen' klaar zijn. Het schadeprotocol geldt als handboek voor hoe de schademeldingen van Groningers die scheuren in hun huizen hebben, worden afgehandeld.

GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren drong aan op harde toezeggingen. "De Groningers wachten al vijf jaar. Wanneer komt dat geld?", vroeg Van Tongeren.

Maar Wiebes hield de Kamer voor dat er meerdere partijen zijn die meebeslissen. "Ik ga er niet overheen walsen."

Wiebes schreef vorige week aan de Kamer dat er verschillende scenario's worden onderzocht om de gasaanvraag af te bouwen. Ook het "afschakelen van gebruikers" moet daarbij worden overwogen.

Winning

Op advies van de toezichthouder, het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), heeft de regering in 2015 besloten dat er minder gas mag worden gewonnen in Groningen. In 2016 mocht de NAM maximaal 24 miljard kuub gas winnen. In 2017 werd dit nog eens met 10 procent verlaagd. Dit komt neer op 21,6 miljard kuub per jaar. 

De Raad van State besloot in november dat het ministerie van Economische Zaken die norm opnieuw onder de loep moet nemen. In de gaswinningsbesluiten is niet goed gekeken naar bij welke hoeveelheid gaswinning de veiligheid van de Groningers gegarandeerd kan worden, aldus de Raad.