SP-leider en fractievoorzitter Emile Roemer treedt af als partijleider en vertrekt uit de politiek. Dat heeft hij woensdagochtend bekendgemaakt in café Dudok in Den Haag. 

Roemer draagt het stokje begin januari over aan Lilian Marijnissen, de dochter van oud-partijleider Jan Marijnissen. Zij zit pas sinds de Kamerverkiezingen van afgelopen maart voor de SP in de Tweede Kamer.

Roemer zei met zijn opstappen de weg vrij te willen maken voor een nieuwe generatie SP'ers. "Ik vertrek niet omdat ik ben uitgekeken, maar omdat dit de juiste tijd is om het stokje over te dragen aan een nieuwe lichting", zei hij. "Ik wil niet een politicus zijn die te laat is gegaan. Mijn deel van de missie zit erop."

Met het aantreden van een nieuw kabinet en de gemeenteraadsverkiezingen in zicht is het de taak aan Marijnissen om de partij een nieuwe impuls te geven. 

Uitdaging

Roemer noemde de afgelopen jaren een behoorlijke uitdaging, waarbij zijn partij "tegen de stroom in" moest zwemmen. Het is de mooiste hondenbaan die je kunt wensen, met pieken en dalen, zei de vertrekkende SP-leider.

Premier Mark Rutte laat in een reactie weten het jammer te vinden dat Roemer afscheid neemt. "Emile Roemer is een man met overtuigingen, een knokker en hij heeft humor en dat is een mooie combinatie", aldus de premier. En Lodewijk Asscher (PvdA) op Twitter: "Ongelooflijk jammer dat @emileroemer stopt. Aardige, eerlijke en vrolijke collega."

Marijnissen

Na de bekendmaking aan de fractie dat hij zou vertrekken dinsdag bleek dat twee fractieleden bereid waren Roemer op te volgen. Naast Marijnissen was dit Sadet Karabulut. Volgens Marijnissen was er sprake van een "duidelijke uitslag" toen woensdagochtend in de fractie gesproken werd over wie de SP-leiding op zich zou nemen.

Marijnissen zei "supertrots" te zijn dat de fractie haar heeft gekozen. Marijnissen is jarenlang raadslid geweest in haar woonplaats Oss en werkte lang voor de vakbond FNV. In de Tweede Kamer had ze zorg als haar portefeuille. Zorg was bij de laatste Kamerverkiezingen het hoofdthema voor de SP.

Ze zal het anders doen dan Roemer, maar over de koers gaan de leden, zei ze. Ze verwacht trouwens geen fundamentele wijziging van de koers. De partij komt in januari weer bijeen voor een congres.

In haar speech haalde Marijnissen uit naar het kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. "Dit nieuwe kabinet is er voor de mensen die het toch al goed hebben. Wij weten als SP wat wij te doen hebben." Ze wil werken aan een "menselijkere en socialere samenleving waar niet het grote geld, maar de gewone mensen het voor het zeggen hebben".

Pieken

Roemer nam na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2010 het stokje over van Agnes Kant. Daarvoor was hij als Kamerlid, wethouder in Boxmeer en lid van het partijbestuur geweest.

Nauwelijks twee maanden na zijn aantreden als partijleider viel Roemer bij de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen op door de onbevangen en ontspannen manier waarop hij de strijd aanging met de concurrenten op links en op rechts.

In aanloop naar de verkiezingen van 2012 groeide de SP verder in de peilingen. De socialisten leken een tweestrijd aan te gaan met de VVD van Mark Rutte en bij de SP droomden ze hardop van een premierschap van Roemer.

Maar Roemer "piekte te vroeg", zou hij later zeggen. De strijd ging uiteindelijk tussen de PvdA en de VVD die later met elkaar een kabinet zouden vormen.

Niet profiteren

In de jaren die volgden wist Roemer zich niet te ontpoppen tot de oppositieleider van links en tijdens de laatste verkiezingen wist hij met zijn SP niet te profiteren van de regeringsdeelname van de PvdA. 

De laatste tijd nam de kritiek op het leiderschap van Roemer toe. Vorig jaar december zochten SP-Kamerleden anoniem contact met het AD om hun beklag te doen over het leiderschap van Roemer. Zij vroegen zich af of Roemer nog wel kon aanblijven. 

Het was voor de SP een hoogst ongebruikelijke gang van zaken. De partij staat erom bekend dat er weinig naar de media gelekt wordt.

Roemer zei destijds dat de kritiek hem niet "in de koude kleren" is gaan zitten.