Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie houden zich aan de gemaakte afspraken uit het regeerakkoord wat betreft extra geld voor het basisonderwijs, maar niet alle partijen gooien de deur voor aanpassingen in de onderwijsbegroting helemaal dicht.

Dat blijkt uit een rondgang langs de partijen van NU.nl in aanloop naar de debatten over de onderwijsbegroting woensdag en donderdag.

D66 en het CDA bieden een kleine opening in de discussie over extra geld voor het primair onderwijs waarvoor dit kabinet al fors de portemonnee trekt.   

"We kunnen wat geld naar voren halen als alle partijen dat zouden willen", zegt Paul van Meenen (D66).

Ook CDA’er Michel Rog zet de deur op een kleine kier. "Als er mogelijkheden zijn om extra geld te investeren, moeten we die kans grijpen."

De Kamerleden willen van minister Arie Slob (Onderwijs) weten of al geplande investeringen ook eerder uitgegeven kunnen worden. Zo heeft het kabinet structureel 450 miljoen euro uitgetrokken om de werkdruk te verlichten, maar dat bedrag wordt in stappen opgebouwd en komt pas in 2021 helemaal beschikbaar.

Dat het om een kleine kier gaat, bewijst het feit dat de Kamerleden van D66 en CDA vooral wijzen op de gemaakte afspraken.

Van Meenen: "We hebben met vier partijen het regeerakkoord ondertekend". Rog: "Als het lukt en past binnen de begroting is dat mooi. Maar ik kan niet tegen de minister zeggen: regel extra geld, want er zijn andere afspraken gemaakt."

Vanaf volgend jaar trekt de regering jaarlijks 270 miljoen euro meer uit voor de lerarensalarissen. Zo komen de totale extra investeringen in het primair onderwijs aan het eind van deze kabinetsperiode uit op 720 miljoen euro.

Stelliger

VVD en ChristenUnie zijn wat dat betreft een stuk stelliger wanneer extra geld voor de lerarensalarissen en de werkdruk ter sprake komt.

"Ik heb het idee dat zodra er een begroting ligt, anderen denken dat die moet worden opgetuigd met nog meer uitgaven. Er is extra geld voor het primair onderwijs, daar gaan we mee aan de slag", zegt VVD-Kamerlid Rudmer Heerema.

Hij brengt in herinnering dat het regeerakkoord amper twee maanden oud is. "Geef de minister even de tijd om met nieuwe, goede ideeën te komen", aldus de VVD'er.

"Dit regeerakkoord is duidelijk over hoeveel geld er beschikbaar is", zegt ook Eppo Bruins van de ChristenUnie. "Deze regering investeert heel veel geld in het primair onderwijs. Ik heb begrip voor de leraren dat ze meer willen, ze hebben lang op de nullijn gezeten, maar dit is tegelijkertijd een enorme stap."

Staken

Hogere salarissen en een lagere werkdruk is sinds begin dit jaar steevast de inzet geweest van PO in actie, een organisatie waarbij inmiddels 44.000 leraren zich hebben aangesloten.

De actiegroep vraagt in totaal om 1,4 miljard euro extra. Begin oktober kregen ze met die oproep 60.000 stakers op de been, voor 12 december dreigt een nieuwe werkonderbreking als hun eisen niet geheel worden ingewilligd.

Ze worden daarin gesteund door de oppositiepartijen. SP-Kamerlid Peter Kwint wil dat er volgend jaar al direct 450 miljoen euro wordt geïnvesteerd om de werkdruk in het onderwijs tegen te gaan.

"Als je een groot probleem hebt, kun je je niet achter het regeerakkoord verschuilen", aldus Kwint.

Waarschuwing

Rog waarschuwt voor het lukraak pompen van geld in het onderwijs. Het kabinet-Balkenende IV investeerde eveneens in lerarensalarissen, maar de plannen werden aan de onderhandelingstafel met werkgevers en werknemers onvoldoende uitgewerkt waardoor het geld niet op de juiste plek terechtkwam.

Het is een signaal vanuit de politiek richting de sociale partners dat het geld ook "in de klas" terechtkomt, zegt Rog. "Wij nemen onze verantwoordelijkheid, maar werkgevers en werknemers hebben ook een taak."

Ook bij de ChristenUnie kunnen ze zich dit voorval herinneren, de partij zat destijds samen met het CDA en PvdA in de regering.

"Je kunt als Tweede Kamer niet tot in detail alle onderwijsplannen controleren. De overheid moet de sector ook het vertrouwen geven de financiële zaken zelf te regelen. Tegelijkertijd willen we zeker weten dat het geld op goede plek komt", aldus Bruins.

Debat

Woensdag en donderdag debatteert Slob met de Kamer over de onderwijsbegroting voor volgend jaar. De bewindsman temperde vorige week in Amsterdam al in een bomvolle zaal met actievoerende leraren de verwachtingen met de mededeling dat zij niet hoeven te rekenen op extra geld voor komend jaar.

Hij wil wel zo snel mogelijk met de leraren plannen maken zodat de toegezegde middelen ook daadwerkelijk beschikbaar komen.