Premier Mark Rutte wil absoluut niet alle beleidsstukken openbaar maken die tijdens de kabinetsformatie voorbij zijn gekomen. De oppositie vroeg zo tevergeefs om mogelijke memo's over het afschaffen van de dividendbelasting.

"Als alles openbaar wordt gemaakt, dan kun je het land niet besturen", zei Rutte woensdag in de Kamer tijdens het debat over de afschaffing van de dividendbelasting.

De premier liet weten dat het voor hem om een principiële kwestie gaat en er daarom dan ook geen sprake is van een uitgestoken hand, de belofte die de regering zo vaak heeft gedaan richting de oppositie.  

"Als we afwijken van de afspraken wat we wel en niet in het dossier doen, kunnen we geen kabinetsformatie meer doen", aldus Rutte. Hij verweerde zich fel in het debat tegen de vraag naar informatie.

Moeite

Het kabinet heeft al weken moeite de oppositie ervan te overtuigen dat het afschaffen van de dividendbelasting een goede maatregel is. Het plan kost de overheid per 2020 ieder jaar 1,4 miljard euro. Dividend is de winst van bedrijven die wordt uitgekeerd aan de aandeelhouders.

Het is in de ogen van sommige oppositiepartijen vooral een geste aan buitenlandse aandeelhouders, want Nederlandse beleggers kunnen de belasting verrekenen met de fiscus. Ze missen ook de feitelijke onderbouwing dat het goed is voor de werkgelegenheid, het argument dat de coalitie steeds aandraagt.

Het is woensdag de derde keer in twee weken tijd dat de Kamer met het kabinet debatteert over het schrappen van de dividendbelasting. Ook tijdens de Politieke en Financiële Beschouwingen kwam de maatregel uitvoerig aan bod.

Rutte onvermurwbaar over afschaffen dividendbelasting
1800
Rutte onvermurwbaar over afschaffen dividendbelasting

Oppositie

Met name Jesse Klaver (GroenLinks), Emile Roemer (SP) en Lodewijk Asscher (PvdA) drongen er bij Rutte op aan om naast de 1.499 documenten in het informatiedossier over de kabinetsformatie die wel openbaar zijn gemaakt, ook andere beleidsnota’s te publiceren.

Zo wordt misschien duidelijk hoe het schrappen van de dividendbelasting in het regeerakkoord terecht is gekomen. Niemand had de maatregel immers in het verkiezingsprogramma staan en Rutte geeft evenmin openheid over de gesprekken die hij voert met lobbyisten van het bedrijfsleven.

"Verdorie, het gaat om de informatievoorziening naar de Kamer", zei Klaver geïrriteerd. De GroenLinks-leider noemde de gang van zaken "schimmig". "Het riekt naar chantage".

Oude jongens krentenbrood

Roemer kan alleen maar concluderen dat een aantal grote bedrijven "zonder enig inhoudelijk argument" om het schrappen van de dividendbelasting hebben gevraagd en gekregen.

Volgens PVV-leider Geert Wilders is er geen sprake van chantage, maar eerder van "oude jongens krentenbrood".

Rutte schaft de dividendbelasting af voor zijn vrienden in het bedrijfsleven, zei Wilders. Daarom diende de PVV'er een motie van afkeuring. Dat is niet zo'n stevig middel als een motie wantrouwen, maar alsnog een sterk signaal. Alleen zijn eigen partij steunde de oproep.  

Nee is nee

"Als je een aantal keer 'nee' krijgt te horen, dan moet je dat accepteren", zei D66-leider Alexander Pechtold nog toen ook hij meerdere keren werd gevraagd naar alle stukken. Er bestaan volgens Pechtold ook helemaal geen documenten waar de oppositie naar vroeg. “Ik ga niet op zoek naar niet bestaande memo’s".

Rutte was op dit punt iets genuanceerder en zei dat er "naar mijn weten" niets zwart op wit staat over de dividendbelasting. 

Dit tot frustratie van Klaver. Hij weet uit eigen ervaring dat sommige stukken wel worden besproken, maar niet in het openbare dossier terechtkomen. Zoals de documenten over de bonuswetgeving. GroenLinks sprak in eerste instantie met VVD, CDA en D66 om een nieuw kabinet te vormen. Het werd uiteindelijk de ChristenUnie.

Ook Asscher kan putten uit zijn ervaring als minister en weet dat er een stroom documenten bestaat die niet worden gepubliceerd.

Geen krimp

Er werd van alles geprobeerd om de coalitie op andere gedachte te brengen. Het plan moet immers nog in een wet worden gegoten en vervolgens door de Tweede en Eerste Kamer worden behandeld. Bedenk iets anders, vroeg Asscher, halveer de bestaande belasting in plaats van afschaffing, probeerde Farid Azarkan (Denk).

Maar de regeringspartijen gaven geen krimp. "Ik sta achter deze maatregel en ga hem niet vervangen", liet VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff weten.

Ook Sybrand Buma (CDA) verwees na veel interrupties alle kritiek van de hand. "Het is een pakket van maatregelen. We doen meer dan alleen het afschaffen van de dividendbelasting, zoals het moeilijker maken van vijandige overnames door buitenlandse bedrijven."

Buma kon eveneens geen hard bewijs aanleveren dat er banen bijkomen door dit specifieke plan, maar zo zei hij, regeren is vooruit zien. Liever nu de kritiek en het risico dan achteraf moeten concluderen dat er niets is gedaan om bedrijven in Nederland te houden, aldus de CDA'er.

Zo stond de oppositie uiteindelijk met lege handen aan het einde van de avond, maar het verhaal over de dividendbelasting is wat hen betreft nog niet ten einde. Er komt binnenkort in ieder geval nog een hoorzitting, daarna volgt het langdurige wetgevingsproces om de dividendbelasting af te schaffen.

Die tijd zullen zij dankbaar aangrijpen om te blijven benadrukken dat de maatregel in hun ogen niet deugt.