Woensdag hebben alle partijen in de Kamer fel gedebatteerd over het regeerakkoord en vragen gesteld aan de regering. Donderdag is het de beurt aan premier Mark Rutte om het beleid te verdedigen. 

donderdag 2 november 2017 om 22:18
Daarmee is er na twee dagen van debat een einde gekomen aan het eerste debat tussen de Tweede Kamer en de nieuwe regering van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. 

Wij sluiten dit liveblog en wensen je verder nog een fijne avond.
donderdag 2 november 2017 om 22:15
Moties Krol:

Een speciale Kamercommissie voor ouderenbeleid.
> Verworpen
donderdag 2 november 2017 om 22:13
Moties Baudet: 

De wijze van stemmen in de Kamer wijzigen naar een digitaal systeem, de uitslag per Kamerlid publiceren.
> Verworpen

Het VN-vluchtelingenverdrag uit 1951 moet worden aangepast, Nederland moet er per 1 januari 2018 uit treden.
> Verworpen

Precies bijhouden wie Nederland binnenkomen.
> Verworpen

Jihadisten het Nederlanderschap ontnemen.
> Verworpen

Het kabinet moet de subsidie voor de publieke omroep per 2019 jaarlijks met 100 miljoen euro te verlagen. 
> Verworpen
donderdag 2 november 2017 om 22:09
Er is enige consternatie nadat het SGP-plan met een ruime meerderheid is aangenomen om een Nederlandse vlag op te hangen in de zaal van de Tweede Kamer. Alleen Partij voor de Dieren stemde tegen. 

"Dan heb je wel een föhn nodig om hem te laten wapperen", zegt Kamervoorzitter Arib er nog achteraan.
donderdag 2 november 2017 om 22:05
Moties Van der Staaij:

Op Europees niveau inzetten om de regeldruk voor ondernemers te verminderen.
> Aangenomen

In VN-verband stelling nemen tegen anti-Israël organisaties.
> Aangenomen

De Nederlandse vlag moet zichtbaar zijn in de vergaderzaal van de Tweede Kamer.
> Aangenomen

donderdag 2 november 2017 om 22:04
Moties Krol:

Een evenwichtig koopkrachtbeleid.
> Verworpen

De AOW-leeftijd verlagen naar 65.
> Verworpen
donderdag 2 november 2017 om 22:03
Moties Thieme:

Alles wat nog nieuw wordt gebouwd minimaal energieneutraal te doen
> Verworpen

De salderingsregeling van opgewekte zonne-energie te houden.
> Verworpen

De opschaling van de productie van vleesvervangers te stimuleren en zo de vleesconsumptie en -productie te verlagen
> Verworpen

Geen geld vrijmaken voor ondergrondse opslag van CO2.
> Verworpen

Investeringen in fossiele energie afbouwen en te verschuiven naar schone energie en energiebesparing.
> Verworpen

Het openbreken van het energieakkoord dat nog loopt tot 2023.
> Verworpen

Invoeren van een vleestaks in plaats van de btw verhogen.
> Verworpen
donderdag 2 november 2017 om 22:02
Moties Asscher:

Alternatieven vinden voor de bezuiniging van 500 miljoen euro op arbeidsgehandicapten.
> Verworpen

Het project 'She Decides', dat zich inzet om vrouwen zelf te laten beslissen of zij kinderen willen, te blijven steunen.
> Reeds overgenomen door premier Rutte
donderdag 2 november 2017 om 22:01
Moties Roemer:

De korting van 5 procent op de uitkering voor Wajongers (jonggehandicapten) per 2018 te schrappen.
> Verworpen

Afzien om arbeidsgehandicapten onder het minimumloon  te laten werken door de loonsubsidie te schrappen.
> Verworpen

Een plan opstellen zodat de extra 2,1 miljard euro voor de verpleeghuiszorg niet weglekt in onnodige bureaucratie.
> Aangenomen

Onderzoeken of het verdrag tot het afschaffen van kernwapens kan worden ondertekend.
> Verworpen
donderdag 2 november 2017 om 22:00
Moties Klaver:

Openbaar maken hoeveel en welke bedrijven hebben gepleit voor het afschaffen van de dividendbelasting ter waarde van 1,4 miljard euro.
> Verworpen

Afzien van het afschaffen van de dividendbelasting.
> Verworpen

Verhoging van het lage btw-tarief schrappen, dat wordt betaald door de dividendbelasting niet af te schaffen en de winstbelasting minder te verlagen.
> Verworpen

Bij het opstellen van het Klimaatakkoord de optie openhouden om de opslag van CO2 niet te financieren met het budget voor duurzame energie.
> Verworpen

De Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken moet onderzoeken of het terugsturen van drenkelingen uit de Middellandse Zee volgens de regels van het VN-vluchtelingen verdrag is.
> Verworpen
donderdag 2 november 2017 om 22:00


De moties van Wilders:
Ontwikkelingshulp stopzetten en het geld gebruiken om de AOW-leeftijd te verlagen naar 65 jaar.
> verworpen

Ontwikkelingshulp stopzetten en het geld gebruiken om de AOW-leeftijd te verlagen naar 65 jaar.
> Verworpen

De winstbelasting niet verlagen en de dividendbelasting niet afschaffen, de opbrengsten gebruiken om de btw, de hypotheekrenteaftrek en de wet Hillen, een belastingkorting voor huiseigenaren die hun hypotheek bijna hebben afgelost, ongemoeid te laten.
> Verworpen

Het begrotingsoverschot van een half procent, 4,2 miljard euro, teruggeven aan de Nederlanders door de huren te verlagen en fors te investeren in politie en defensie.
> Verworpen

Motie van wantrouwen voor minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) en staatssecretaris Barbara Visser (Defensie).
> verworpen

Motie van wantrouwen voor Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid).
donderdag 2 november 2017 om 21:59
De motie van Asscher 
De wijkverpleegkundigen uitzonderen van bezuinigingen bij het sluiten van nieuwe hoofdlijnenakkoorden in de zorg.
> Aangenomen
donderdag 2 november 2017 om 21:57
Nu, als laatste onderdeel van het debat over de regeringsverklaring en de Algemene Politieke Beschouwingen, wordt er gestemd over de moties.
donderdag 2 november 2017 om 21:53
Rutte wil het beeld van dit kabinet vangen in De Nachtwacht, het wereldberoemde schilderij van Rembrandt.

Rutte: "De beweging in het schilderij komt vanuit het midden. Misschien gaat die beweging naar een deur en staat die deur op een kier? Gaat dat zien en doe mee!"
donderdag 2 november 2017 om 21:17

Rutte wil de Kamer bedanken voor het "plezierige debat" dat is gevoerd de afgelopen twee dagen. "Het kabinet kan niet functioneren zonder de Kamer", zegt Rutte. Het debat is volgens hem zoals het hoort op het scherpst van de snede gevoerd.

Een enkele keer ontspoorde het, zoals in het geval met Klaver toen Rutte zei dat de GroenLinks-leider vriendjes wil zijn met de "bootjessmokkelaars."

donderdag 2 november 2017 om 21:06
Het project 'She Decides', dat zich inzet om vrouwen zelf te laten beslissen of zij kinderen willen, blijft deze regering op verzoek van de PvdA steunen.
donderdag 2 november 2017 om 21:03
Rutte komt bij de motie van Asscher om niets te doen met het budget voor de wijkverpleging. 

Rutte wil het oordeel aan de Kamer laten, maar stelt wel een aantal voorwaarden: het mag niet ten koste gaan van de kwaliteit van de zorg, de toegankelijkheid van zorg en de werkdruk.
donderdag 2 november 2017 om 21:00
Rutte ontraadt ook alle moties van GroenLinks.

De SP-motie om een plan op te stellen zodat de extra 2,1 miljard euro voor de verpleeghuiszorg niet weglekt in onnodige bureaucratie, wil Rutte overlaten aan de Kamer.


donderdag 2 november 2017 om 20:55
Rutte begint aan de moties. Hij ontraadt alle moties van Wilders. Sterker; hij krijgt "een vieze smaak in de mond" van het feit dat de PVV-voorman nu al het vertrouwen in drie bewindslieden opzegt.
donderdag 2 november 2017 om 19:25
Daarmee is er een einde gekomen aan de tweede termijn van de Kamer.

Er volgt nu kort een ander debat, daarna is de dinerpauze. Rond 20.30 uur komt Rutte aan het woord om te reageren op de ingediende moties. Daarna zal er over gestemd worden.
donderdag 2 november 2017 om 19:23
De moties van Forum voor Democratie van Baudet:

  • De aftapwet moet direct worden ingetrokken als dit de uitslag van het referendum is
  • De wijze van stemmen in de Kamer wijzigen naar een digitaal systeem, de uitslag per Kamerlid publiceren.
  • Het VN-vluchtelingenverdrag uit 1951 moet worden aangepast, Nederland moet er per 1 januari 2018 uit treden.
  • Het kabinet moet de subsidie voor de publieke omroep per 2019 jaarlijks met 100 miljoen euro te verlagen. 
donderdag 2 november 2017 om 19:15
Denk-leider Kuzu gebruikt zijn tweede termijn om nogmaals te benadrukken dat dit kabinet in zijn ogen teveel in de ban van de multinationals is.

Zijn moties:
  • Er komt geen verplicht keuzemoment om te kiezen voor één nationaliteit. 
donderdag 2 november 2017 om 19:09
Klaver vraagt zich af of bij die laatste motie ook de Europese vlag bijhoort.

Dat is niet helemaal de bedoeling, zegt Van der Staaij. Het gaat niet over de regenboogvlag of de Friese vlag, maar om de Nederlandse, aldus de SGP'er.
donderdag 2 november 2017 om 19:07
De moties van SGP-leider Van der Staaij:

  • Winkeliers niet dwingen om op zondag open te zijn.
  • Op Europees niveau inzetten om de regeldruk voor ondernemers te verminderen.
  • In VN-verband stelling nemen tegen anti-Israël organisaties.
  • De Nederlandse vlag moet zichtbaar zijn in de vergaderzaal van de Tweede Kamer.
donderdag 2 november 2017 om 19:01
De moties van Krol:

  • Verlaag de AOW-leeftijd naar 65.
  • Wet Hillen, een belastingkorting voor huiseigenaren met een bijna afbetaalde hypotheek, en de dividendbelasting niet schrappen.
  • Een speciale Kamercommissie voor ouderen
donderdag 2 november 2017 om 18:57
Thieme heeft een aantal moties:

  • Alle nieuwbouw moet energie neutraal zijn.
  • De opgewekte zonne-energie blijven handhaven.
  • De productie van vleesvervangers te stimuleren.
  • Geen ondergrondse opslag van CO2.
  • Vasthouden aan het energieakkoord dat nog loopt tot 2023.
  • Invoeren van een vleestaks.
donderdag 2 november 2017 om 18:49
ChristenUnie-leider Segers wenst minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken) succes met de onderhandelingen met werknemers en werkgevers voor een nieuw sociaal akkoord.

Segers is blij met de grote thema's in het regeerakkoord zoals de arbeidsmarkt, pensioenen, klimaat, immigratie en integratie. Maar ook met de kleinere paragrafen zoals de strijd tegen mensenhandel.

Ook de ChristenUnie dient geen moties in. Dat geen enkele coalitiepartij dat doet, is niet zo verwonderlijk, de fracties hebben immers ingestemd met het regeerakkoord.
donderdag 2 november 2017 om 18:44
De moties van de PvdA:
  • Geen bezuiniging op de wijkverpleging.
  • Onderzoeken of de bezuiniging van arbeidsgehandicapten kan worden teruggedraaid.
  • De Kamer informeren over de voortgang van een nieuw sociaal akkoord.
  • Het project 'she decides', dat zich inzet om vrouwen zelf te laten beslissen of zij kinderen willen, te blijven steunen.
donderdag 2 november 2017 om 18:37
Asscher zegt in zijn tweede termijn dat hij het een eer vindt lid te zijn van de Tweede Kamer. Een stem op Wilders is even veel waard als een stem op Dijkhoff of wie dan ook.

Wel heeft hij een bezwaar wanneer mensen als deloyaal worden weggezet wanneer zij een dubbel paspoort hebben.
donderdag 2 november 2017 om 18:30
Pechtold zegt in zijn tweede termijn dat hij het verhaal van Rutte III herkent. Dat is niet zo gek, want hij heeft de plannen zelf mede-bedacht. Hij wil nu vooral doorpakken zodat er zo snel mogelijk tastbare resultaten komen.

Hij merkt op dat de zogenoemde uitgestoken hand wordt verkend. Als dat niet goed gaat, dan hoort Pechtold dat graag en wil hij in gesprek zodat er breed draagvlak kan komen. 

Er komen ook geen moties van D66.
donderdag 2 november 2017 om 18:23
Roemer krijgt zijn tweede termijn. Hij blijft hameren op transparantie van de lobby die heeft gezorgd voor de afschaffing van de dividendbelasting. 

De moties van Roemer:

  • De korting op de Wajong-uitkering (voor jonggehandicapten) moet worden geschrapt.
  • De extra investeringen voor de verpleeghuiszorg moet goed worden besteed, daarom moet er een plan worden gemaakt. 
  • De uitslag van het referendum over de aftapwet moet worden gerespecteerd.
  • Het verdrag tot afschaffing van kernwapens te ondertekenen.
donderdag 2 november 2017 om 18:17
De tweede termijn van Buma begint de CDA-leider met een compliment dat de oppositie met het kabinet in gesprek gaat over de klimaatwet. "Zij ontmoeten de nieuwe minister sneller dan ik", zegt Buma.

De CDA'er weet waar het pijnpunt voor de komende vier jaar ligt: een coalitie die steunt op een meerderheid van 1.

Buma put moed uit de opvattingen van de CHU, één van de drie grondleggers van het CDA. "Het gaat niet om de majoriteit, maar autoriteit. Niet om de omvang, maar de kracht van het verhaal."

Buma gelooft in de kracht van dit kabinet, zegt hij. Er worden door de CDA-fractie geen moties ingediend.
donderdag 2 november 2017 om 18:12
De moties van Klaver:

  • Schaf de dividendbelasting niet af.
  • Verhoog het lage btw-tarief niet.
  • Houd de optie open om CO2-opslag niet te financieren met subsidie voor duurzame energie.
  • De Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken moet onderzoeken of de vluchtelingendeals in lijn zijn met het Vluchtelingenverdrag.
donderdag 2 november 2017 om 18:05
Het is de beurt voor Klavers tweede termijn. 

De GroenLinkser is blij met de uitgestoken hand van Rutte over de klimaatwet. Minder blij is hij over de afschaffing van de dividendbelasting en het niet inzichtelijk maken wie met dit plan op de proppen kwam.
donderdag 2 november 2017 om 18:03
Dijkhoff pleit voor een discussie waarin wordt geluisterd naar elkaar argumenten. Bijvoorbeeld in het debat over de belastingvoordelen voor bedrijven. 

"Als je de dividendbelasting wil afschaffen heb je oprecht de intentie om banen te creëren", zegt Dijkhoff.

De VVD-fractieleider heeft het ook over "feitigheden", zaken die lijken te kloppen met behulp van cijfers, maar dat niet zijn.

Dijkhoff dient geen moties in. Wel heeft hij een tip voor de regering: "We doen dit niet voor ons, maar voor de Nederlander."
donderdag 2 november 2017 om 17:53
VVD-fractievoorzitter Dijkhoff begint aan zijn tweede termijn. Net zoals Wilders zegt hij kort iets over Theo van Gogh, die op deze dag in 2004 werd vermoord in Amsterdam.
donderdag 2 november 2017 om 17:50
Het is onwaarschijnlijk dat deze moties een meerderheid halen. Alleen Forum voor Democratie is voor de moties van wantrouwen.
donderdag 2 november 2017 om 17:47
De moties van Wilders:

  • Schrap het geld voor de ontwikkelingssamenwerking en verlaag de AOW-leeftijd naar 65.
  • De wet Hillen, een belastingkorting voor huiseigenaren die hun hypotheek bijna hebben afgelost, moet niet worden geschrapt en houd hypotheekrenteaftrek zoals die is. Betaal dat door de belastingkorting voor bedrijven terug te draaien. 
  • Het begrotingsoverschot van een half procent, 4,2 miljard euro, moet worden geïnvesteerd in politie en defensie.
  • De grenzen voor immigranten en/of asielzoekers uit islamitische landen moeten dicht en trek de tijdelijke vergunningen van Syriërs in, schaf met dat geld het eigen risico af en verlaag de zorgpremie.
  • Ministers Ollongren (Binnenlandse Zaken), Grapperhaus (Justitie) en staatssecretaris Visser (Defensie) krijgen een motie van wantrouwen.
  • De regering moet Nederland de-islamiseren
donderdag 2 november 2017 om 17:39
donderdag 2 november 2017 om 17:36
Het debat gaat verder met de tweede termijn van de Kamer. Nu kunnen er moties worden ingediend.
donderdag 2 november 2017 om 17:07
Het debat wordt voor twintig minuten geschorst tot 17.30 uur.
donderdag 2 november 2017 om 16:56
Rutte hoopt met de zogenoemde Turkijedeals een einde te maken aan de smokkelroutes met krakkemikkige bootjes waarbij veel mensen op zee omkomen.

Omdat Klaver hier anders over denkt, reageert Rutte: "Ik snap niet dat GroenLinks vriendjes wil zijn met die bootjessmokkelaars."

Dat schiet bij Klaver in het verkeerde keelgat en eist dat de premier zijn woorden terugneemt. Rutte geeft toe dat hij dit "onhandig" heeft verwoord het biedt zijn verontschuldigingen aan.
donderdag 2 november 2017 om 16:53
Gert-Jan Segers (ChristenUnie) en Sybrand Buma (CDA) in overleg. (Foto ANP)
donderdag 2 november 2017 om 16:49
Klaver wil weten hoe deze regering met vluchtelingen omgaat. In het regeerakkoord staat dat er meer deals worden gemaakt zoals die met Turkije. Met die afspraak worden vluchtelingen opgevangen in de regio. 

De GroenLinks-leider wil precies weten waar vluchtelingen nu asiel moeten aanvragen. Is dat zodra zij aan land zijn of direct op de boot waarop zij de oversteek wagen? 

Rutte wil kijken of het mogelijk is of een schip met Afrikaanse vluchtelingen dat onderschept wordt direct weer terug kan. De essentie is dat de volledige asielprocedure niet wordt afgehandeld op een eiland bij Italië, maar in Noord-Afrika.

Daarbij moet Nederland zich houden aan het beginsel van non-refoulement. Dat betekent dat landen mensen niet mogen terugsturen naar landen waar zij moeten vrezen voor vervolging vanwege bijvoorbeeld afkomst, religie en geaardheid.
donderdag 2 november 2017 om 16:31
De Europese Unie komt aan bod. Rutte, normaliter wars van visie, wil toch "even terugkoken naar een stukje visie". 

Het uittreden het Verenigd Koninkrijk, de Brexit, heeft grote gevolgen, zegt de premier. Hij spreekt van een "monetaire, economische en constitutionele crisis die zijn weerga niet kent". Rutte adviseert de Britten om terug te keren van het Brexit-pad.
donderdag 2 november 2017 om 16:12
Klaver kijkt of hij vanuit het kabinet steun kan krijgen voor de door GroenLinks en PvdA ingediende klimaatwet.

Daar staat Rutte positief tegenover. Hij wil op dat onderwerp met de oppositie in gesprek.

"De uitgestoken hand waarover de hele tijd over wordt gesproken zie ik hier nu echt", stelt Klaver tevreden vast.

De GroenLinks-leider wil wel haast maken. "Gas erop", zegt Klaver. De verantwoordelijk minister Eric Wiebes gaat ermee aan de slag.
donderdag 2 november 2017 om 16:07
Thieme wil dat de kolencentrales zo snel mogelijk worden gesloten. In het regeerakkoord gebeurt dit uiterlijk in 2030.

"Je kunt ze ook morgen sluiten", zegt Rutte. Maar, voegt hij eraan toe, dan betaal je "een enorme maatschappelijke prijs". Het eerder sluiten van de kolencentrales kost namelijk geld.
donderdag 2 november 2017 om 16:00
Even is er wat rumoer in de zaal als er op de publieke tribune een baby begint te huilen.

"De volgende generatie is het met me eens", grapt Rutte. Klaver antwoordt dat zijn kinderen in ieder geval niet zo klinken als ze het met hem eens zijn. 

"Dat komt dan door je eikeltjespyjama", zegt Rutte, verwijzend naar deze inmiddels beruchte Facebookpost van Klavers vrouw dit voorjaar.
donderdag 2 november 2017 om 15:56
Uit datzelfde rapport van het planbureau blijkt dat het aandeel duurzame energie afneemt met de plannen van dit kabinet.

"De hoeveelheid hernieuwbare energie en het percentage hernieuwbaar zullen afnemen", concludeert het PBL.