Het kabinet-Rutte III en de coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie willen brede steun voor de plannen uit het regeerakkoord en nodigt de oppositie uit om mee te denken. De oppositie is echter sceptisch.

Met voorstellen om de bezuiniging van 100 miljoen euro op de wijkverpleging te schrappen en de afschaffing van de belasting op de winst op aandelen, testten oppositiepartijen wat de "uitgestoken hand" van premier Mark Rutte en de leiders van de coalitiepartijen waard is, zo bleek woensdag op de eerste dag van het debat over de regeringsverklaring.

De nieuwe coalitie heeft weliswaar een meerderheid in de Tweede en Eerste Kamer, maar die is minimaal: respectievelijk 76 en 38 zetels. Er hoeft maar een parlementariër dwars te liggen, en de voorstellen van Rutte III stranden.

'Ontwikkelingshulp voor multinationals'

Voor de drie linkse partijen GroenLinks, SP en PvdA zou het terugdraaien van de afschaffing van de dividendbelasting, de belasting op winst op aandelen, een stap in de goede richting zijn. SP-leider Emile Roemer is verbaasd over de maatregel die in geen enkel verkiezingsprogramma terug te vinden is. "Ontwikkelingshulp voor multinationals", noemt hij het.

Maar de coalitiepartijen lijken hier niet aan te willen tornen. Gert-Jan Segers (ChristenUnie) wees erop dat de maatregel onderdeel uitmaakt van een door de coalitie uitonderhandeld akkoord voor de verbetering van het investeringsklimaat. 

Volgens Buma is de maatregel nodig omdat de multinationals anders kunnen vertrekken naar het buitenland en daar gaan veel banen mee verloren. Harde bewijzen voor deze stelling heeft hij echter niet. "Dit is een inschatting", aldus Buma, "Je moet inschattingen durven maken."

Buma moest erkennen dat de maatregelen niet garanderen dat de bedrijven door de afschaffing van de dividendbelasting ook daadwerkelijk zullen blijven of banen zullen opleveren.

Volgens Lodewijk Asscher (PvdA) heeft Buma zich laten chanteren door werkgeversorganisatie VNO-NCW. "Er is geen bewijs dat bedrijven zullen verdwijnen." Wat volgens de PvdA’er wel zeker is, is dat de leraren geld nodig hebben, dat de politie meer geld nodig heeft en dat er niet bezuinigd kan worden op de wijkverpleging.

Wijkverpleging

Samen met de gehele oppositie, op de SGP na, riep Asscher het kabinet op de bezuiniging van 100 miljoen op de wijkverpleging te schrappen. Of dat ook gaat lukken, is nog maar de vraag. De bezuiniging moet onderdeel uitmaken van een zorgakkoord dat nog door de minister van Volksgezondheid moet worden gesloten. Dat akkoord moet ook de stijgende zorgkosten bij onder andere ziekenhuizen en huisartsen in toom houden.

Coalitiepartijen vinden het dan ook moeilijk om nog voordat de onderhandelingen over het akkoord begonnen zijn de wijkverpleging uit te zonderen. Desalniettemin liet VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff de deur op een kier staan. "Ik wil er nog een nachtje over slapen", aldus de VVD’er.

Open eindjes

Wat duidelijk is geworden, is dat de oppositie niet op alles mag bijsturen. De ‘open eindjes’ in het regeerakkoord waar de coalitiepartijen het niet tot achter de komma over eens zijn geworden, is de hulp van de oppositie welkom.

Dat gaat over de invulling van het toekomstig klimaatbeleid, maar ook de hervorming van de arbeidsmarkt en het pensioenstelsel. Volgens Rutte doen de middenpartijen er verstandig aan om open te staan voor samen te werken.

Hij verwacht stevige oppositie, maar hoopt op een constructieve houding. "Wat zou het mij veel waard zijn als we er de komende periode met elkaar blijk van kunnen geven dat we de urgentie van deze tijd snappen", zei hij. "Dat we snappen dat van ons niet alleen strijd, maar ook oplossingen worden gevraagd."

Volgens de premier hebben de middenpartijen de plicht om een antwoord te bieden op de opkomst van flankpartijen. "Er is ruimte voor overleg over de concrete uitwerking. Sterker nog: we hebben die inbreng van buiten nodig. De deur van de Trêveszaal staat op een ruime kier", aldus Rutte.

Donderdag gaat het debat over de regeringsverklaring verder en is het de beurt aan Rutte om de kritiek van de Kamer van commentaar te voorzien en duidelijk te maken of deur naar de Trêveszaal echt openstaat.