De Tweede Kamer debatteert twee dagen over de plannen van het nieuwe kabinet-Rutte III. Woensdag is de Kamer aan het woord, donderdag zal Rutte zich moeten verdedigen.

  • Oppositie test uitgestoken hand Rutte III
  • Donderdag begint Rutte aan zijn beantwoording 
  • Dit zijn de belangrijkste punten uit het regeerakkoord
  • Wie zijn de bewindslieden van het kabinet-Rutte III? Lees hier de profielen
woensdag 1 november 2017 om 23:27
Ook Baudet is nu klaar. Daarmee is het debat voor vandaag klaar. Morgen beantwoordt Rutte de vragen van de Kamer en worden er moties ingediend. 

Voor nu sluiten wij dit liveblog.
woensdag 1 november 2017 om 23:19
Waarom gaan er dingen in Nederland fout, vraagt Baudet zich af? Omdat het politieke partij aan het einde van zijn levenscyclus is gekomen, geeft de FvD-leider zelf het antwoord.

Kortom: er moeten wat Baudet betreft meer referenda komen.
woensdag 1 november 2017 om 23:17
Baudet verwacht zware tijden. "De vier partijen hebben onvoldoende draagkracht die de storm aankunnen."
woensdag 1 november 2017 om 23:14
De volgende spreker is Thierry Baudet van Forum voor Democratie. De laatste twintig minuten spreektijd van de avond zijn voor hem.
woensdag 1 november 2017 om 22:59
Kuzu wijst een aantal Kamerleden erop dat zij hun achtergrond verloochenen. Zoals het CDA dat beloofde het eigen risico te verlagen. Of D66, de partij pleitte voor een meervoudige nationaliteit. 

Het regeerakkoord kwam deze politieke beloftes niet na. "Geen wonder dat mensen niet het gevoel hebben dat het kabinet niet naar hen luistert", zegt de Kuzu.
woensdag 1 november 2017 om 22:53
Van der Staaij sluit zijn verhaal in tweets af. De één na laatste spreker van de avond is Denk-leider Kuzu.
woensdag 1 november 2017 om 22:47
Van der Staaij legt zijn verhaal langs zijn eigen tweets die hij tijdens het spreken laat publiceren.
woensdag 1 november 2017 om 22:44
Het is de beurt aan SGP-leider Kees van der Staaij. Hij pleit voor een Nederlandse vlag in het parlement. Er wordt de komende kabinetsperiode ten slotte ook aandacht besteed aan het Wilhelmus.
woensdag 1 november 2017 om 22:42
Tot slot wijst Krol naar de publieke tribune. Daar is iedereen uit zijn verhaal, van baby tot betovergrootmoeder, aanwezig. Er wordt gezwaaid.
woensdag 1 november 2017 om 22:28
Krol steekt en betoog af over een familie van vijf generaties. Elke generatie van de familie loopt tegen andere problemen aan.

De 50Plus-leider sprak met de familieleden en brengt de problemen waar zij tegenaan lopen ten gehore in de Kamer. Problemen die volgens Krol veelal zijn veroorzaakt door de eerdere kabinetten van Rutte.
woensdag 1 november 2017 om 22:17
Henk Krol (50Plus) is aan de beurt. Zonder onderbrekingen gaat het snel.
woensdag 1 november 2017 om 22:16
Het regeerakkoord is vlees noch vis, vindt Thieme. "Een potpourri van maatregelen."
woensdag 1 november 2017 om 22:13
Thieme vindt het "een gotspe" dat Rutte niet meer geschikte vrouwen voor zijn kabinet heeft gevonden.
woensdag 1 november 2017 om 22:02
Thieme vraagt zich af hoe je CO2-uitstoot kunt verminderen, zonder iets aan de uitstoot te doen. De PvdD-leider vraagt zich hardop af of dit het groenste kabinet ooit is, zoals door de coalitie zelf wordt beweerd.

"Zoals het Planbureau voor de Leefomgeving zegt na doorberekeningen: het akkoord is veel meer op 2030 gericht dan op 2020. Deze regering heeft meer vertrouwen in haar opvolgers dan in zichzelf."
woensdag 1 november 2017 om 21:57
Daarmee is Segers klaar met zijn inbreng. Het woord is aan Partij voor de Dieren-leider Thieme. Er staat nog voor 110 minuten spreektijd op het programma, dat is exclusief interrupties.
woensdag 1 november 2017 om 21:56
Ook Segers krijgt Roemer tegenover zich die vraagt waarom nou toch 1,4 miljard euro wordt gestoken voor het afschaffen van dividendbelasting.

De antwoorden zijn hetzelfde als die de SP-leider van de andere coalitiepartijen te horen kreeg. De belastingmaatregelen moet je zien in een breder pakket en is vooral gericht op werkgelegenheid.
woensdag 1 november 2017 om 21:40
Voor Segers zit de lakmoesproef van dit regeerakkoord hem in het luisteren naar de mensen die zelf geen luide stem hebben.
woensdag 1 november 2017 om 21:38
Segers wil van het kabinet weten hoe zij werknemers en werkgevers weer bij elkaar krijgen. Eerder mislukte het polderoverleg over een aantal kwesties op de arbeidsmarkt.
woensdag 1 november 2017 om 21:32
Het is de beurt aan ChristenUnie-leider Segers als achtste van de dertien sprekers.
woensdag 1 november 2017 om 21:24
Asscher eindigt zijn verhaal met een quote van de onlangs overleden Amsterdamse burgemeester Van der Laan: "Laten we Nederland een stukje liever maken."

Van der Laan zei dat eigenlijk over Amsterdam, maar Asscher gelooft dat hij dat vast ook voor Nederland bedoelde.
woensdag 1 november 2017 om 21:18
Asscher wil met de motie voorkomen dat er minder geld naar de wijkverpleging gaat. Het gaat over een relatief klein bedrag voor een doelgroep die iedereen lief heeft, zegt de PvdA-leider. 

Alle maatregelen in de zorg worden in een overkoepelend akkoord opgenomen. Er valt nu dus nog niet te zeggen of de wens van Asscher wordt ingewilligd. Donderdag zal Rutte in ieder geval verder ingaan op de vraag.
woensdag 1 november 2017 om 21:09
Pechtold wil eerst de tekst horen en vindt het prima als Asscher nu de motie indient. Na een korte aarzeling stemt ook de VVD in met het verzoek.

Asscher dient zijn motie dus tijdens de eerste termijn namens PvdA, PVV, SP, GroenLinks, Denk, PvdD, FvD en 50Plus in: 

"De Kamer, gehoord de beraadslaging,

constaterende, dat wijkverpleegkundigen de grootste groep ouderen verzorgen;

constaterende, dat wijkverpleegkundigen fantastisch werk doen maar het zwaar hebben door gebrek aan collega’s en gebrek aan tijd;

van mening, dat alle ouderen moeten kunnen rekenen op goede zorg, in verpleeghuizen én thuis;

van mening, dat het beperken van de werkdruk van wijkverpleegkundigen en de kwaliteit van de zorg voorop dienen te staan bij nieuwe hoofdlijnenakkoorden;

verzoekt de regering, de wijkverpleegkundigen uit te zonderen van bezuinigingen bij het sluiten van nieuwe hoofdlijnenakkoorden;

en gaat over tot de orde van de dag."
woensdag 1 november 2017 om 21:03
Normaal dien je als Kamerlid een motie in de tweede termijn in, nadat het kabinet antwoord heeft gegeven op vragen.

Bijna de hele oppositie, behalve de SGP, steunt het verzoek om nu een motie in te dienen waarmee de bezuiniging op de wijkverpleging wordt geschrapt. 

"Anders blijf je het hele debat wachten of er een uitgestoken hand komt of niet", zegt Asscher.
woensdag 1 november 2017 om 20:59
Asscher hoopt dat de uitgestoken hand iets voorstelt. "Die gaat vooralsnog naar Chinese en Amerikaanse beleggers", zegt Asscher.

Toch kan het nog steeds, zegt de PvdA-leider. Hij doet daarvoor een speciaal en ongebruikelijk verzoek: een motie in de eerste termijn om die samenwerking tussen oppositie en coalitie vast te leggen.
woensdag 1 november 2017 om 20:47
Asscher haalt een zin uit het regeerakkoord waarmee hij het eens is. "Een goed land is meer dan alleen macro-economische cijfers en internationale ranglijsten", staat er.

Basale zekerheden staan onder druk, vindt de PvdA-leider. "Beleid heeft de onzekerheid vergroot."

"Nederland is ondanks het mooie sociale stelsel en de goede zorg gelukkig is en fundamenteel onzeker."
woensdag 1 november 2017 om 20:41
Het is voor Pechtold grote winst dat dit regeerakkoord er is gekomen. "En nu aan het werk", zegt de D66-leider. Pechtold is daarmee door zijn officiële spreektekst heen. Asscher mag naar het spreekgestoelte.
woensdag 1 november 2017 om 20:32
Klaver wil het bij de feiten houden. Het aandeel hernieuwbare energie daalt met de plannen uit het regeerakkoord, concludeert het PBL. 

"De hoeveelheid hernieuwbare energie en het percentage hernieuwbaar zullen afnemen", staat er in het rapport op pagina 14.
woensdag 1 november 2017 om 20:27
Het kabinet krijgt een onvoldoende van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) voor de klimaatplannen, zegt Klaver tegen Pechtold.

Dat is volgens de D66'er niet het geval. Er moeten extra afspraken gemaakt worden, maar dat was ook precies de bedoeling, aldus Pechtold.
woensdag 1 november 2017 om 20:12
D66-leider Alexander Pechtold.
woensdag 1 november 2017 om 19:58
Klaver wil van Pechtold weten: als het referendum over de aftapwet is gehouden, is er dan nog ruimte om  zaken aan te passen?

Maar Pechtold herhaalt dat hij er pas iets over wil zeggen als de uitslag er is.
woensdag 1 november 2017 om 19:52
Het referendum is aan bod. Vandaag werd bekend dat er een volksraadpleging komt over de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv), ook wel aftapwet genoemd.

Buma wil dat die wet er komt, ook als uit het referendum blijkt dat een meerderheid van de bevolking die afwijst. 

Pechtold zei eerder al die uitspraak onhandig te vinden. De D66-leider wil nu nog niet zeggen of hij de uitslag respecteert.
woensdag 1 november 2017 om 19:48
Asscher wil weten wat het betekent dat de zogenoemde abortuspil in het regeerakkoord niet meer bij de huisarts verkrijgbaar is. Zijn er buiten het regeerakkoord afspraken over gemaakt, wil de PvdA-leider weten? Dat is inderdaad het geval, zegt Pechtold.

In een eerder debat vroeg Asscher hetzelfde aan Rutte. De VVD-leider zei toen dat er geen afspraken over de abortuspil buiten het regeerakkoord zijn gemaakt. Nu blijkt dat Rutte dacht dat het om de NIPT-test ging.

De abortuspil blijft wel verkrijgbaar bij abortusklinieken.
woensdag 1 november 2017 om 19:29
Asscher houdt Pechtold voor dat een specifieke passage uit het regeerakkoord over asielopvang niet kan omdat het juridisch niet klopt. 

Het gaat over het deel dat nieuwkomers de zorgtoeslag, huurtoeslag en bijstand gedurende de eerste twee jaar in natura met leefgeld ontvangen.

Asscher: "Het voedt het cynisme over de politiek om iets op te schrijven dat niet kan."
woensdag 1 november 2017 om 19:22
De D66-leider krijgt van Kuzu (Denk) direct de vraag waarom hij in zijn verkiezingsprogramma spreekt dat niemand in Nederland zijn oorspronkelijke nationaliteit hoeft op te geven, maar dat er in het regeerakkoord een verplicht keuzemoment is afgesproken dat leidt tot het behoud van niet meer dan één nationaliteit.
woensdag 1 november 2017 om 19:11
De dinerpauze is voorbij. D66-leider Pechtold trapt af.
woensdag 1 november 2017 om 18:21
"Er moet nog veel veranderen, wil dit het kabinet voor gewone mensen zijn", besluit Roemer. Daarmee is het etenstijd in de Tweede Kamer.
woensdag 1 november 2017 om 18:04
Roemer herhaalt nu een aantal punten die hij ook inbracht tijdens de interrupties met andere fractievoorzitters. De SP moet niets hebben van de belastingvoordelen, de gaswinning moet worden teruggeschroefd en het eigen risico moet worden afgeschaft. 

Daarmee is Roemer aan het einde van zijn betoog gekomen. Het debat wordt tot 19.00 uur geschorst.
woensdag 1 november 2017 om 17:53
Roemer vindt de verdeling van de kosten ongelijk. Iedereen zou erop vooruit gaan, volgens Rutte. Maar als je kijkt naar de berekeningen van het Centraal Planbureau, zie je dat sommigen er nauwelijks of zelfs helemaal geen extra geld bij krijgen. "Gaat de premier dit herstellen?"
woensdag 1 november 2017 om 17:42
Roemer heeft wel degelijk visie kunnen bespeuren bij Rutte. De VVD-leider maakt er nooit een geheim van dat hij niets met visie heeft.

Volgens de SP-leider is de visie gericht op de multinationals, die krijgen namelijk vooral de belastingvoordelen. 

Wel vindt Roemer het goed dat er extra geld naar de verpleeghuizen gaat.
woensdag 1 november 2017 om 17:37
Roemer mag beginnen aan zijn termijn. De SP-leider is pas de vijfde van de dertien sprekers van vandaag en heeft dertig minuten spreektijd, exclusief eventuele interrupties.
woensdag 1 november 2017 om 17:34
Arib maakt ondertussen bekend dat ze een nieuwe voorzittershamer heeft omdat er een nieuw kabinet zit.

De hamer heeft tussen 1951 en 1992 ion de oude Tweede Kamer onder verschillende Kamervoorzitters 'gediend'.
woensdag 1 november 2017 om 17:32
woensdag 1 november 2017 om 17:26
Buma krijgt vragen van Denk-leider Kuzu over de islam. Hij beschuldigt Buma van "kruisvaarders retoriek" omdat de CDA'er het heeft over hoe de islam zich in Nederland zou moeten gedragen.
woensdag 1 november 2017 om 17:19
Buma geeft toe dat hij het best een beetje gek vond toen het kabinet werd beëdigd vorige week. Hij blijft zelf namelijk na zeven maanden onderhandelen in de Tweede Kamer.

"Gaan ze het wel goed doen? Ik weet in ieder geval dat er een gemotiveerde ploeg aantreedt", aldus de CDA-leider.
woensdag 1 november 2017 om 17:13
Dit kabinet heeft als doel om in de periode tot 2021 de vraag naar Groningengas met 3 miljard kuub te verminderen ten opzichte van 2017. 

Nu is dat 21,6 miljard kuub per jaar, dus uiteindelijk komt de winning uit op 18,6 miljard kuub per jaar.
woensdag 1 november 2017 om 17:09
Wat gebeurt er met de gaswinning in Groningen, wil Asscher weten. Er is meer geld nodig voor de regio, de vraag is alleen hoeveel. "Dat begint met zekerheid", zegt Asscher. Maar Buma noemt nog geen bedrag. Hij wijst er ook op dat bijvoorbeeld psychische hulp belangrijk is.
woensdag 1 november 2017 om 17:05
Een overzicht van Vak K, terwijl Sybrand Buma (CDA) in debat is met oppositieleiders Emile Roemer (SP) en Lodewijk Asscher (PvdA). (Foto: ANP)
woensdag 1 november 2017 om 16:55
Klaver wil specifiek weten: is het bespreekbaar dat de opslag van CO2 niet wordt betaald met subsidiegeld dat oorspronkelijk bedoeld is voor de opwekking van duurzame energie.
woensdag 1 november 2017 om 16:51
Buma geeft toe: op papier zijn er genoeg klimaatdoelen, maar in de praktijk moet nog veel gebeuren, zoals het Planbureau voor de Leefomgeving deze week al concludeerde.

Het zou volgens de CDA-leider ook arrogant zijn als de regering alles al gaat uittekenen voor huishoudens en het bedrijfsleven.

Er wordt een wet gemaakt, samen met de 17 miljoen Nederlanders en het bedrijfsleven, aldus Buma.