De drie linkse oppositiepartijen in Den Haag presenteren dinsdag een alternatief plan voor het regeerakkoord van Rutte III. GroenLinks, SP en de PvdA komen onder de leus 'Mensen boven multinationals' met zes eigen plannen.

In totaal wordt er door de drie partijen met 10 miljard euro geschoven. Er is geen sprake van extra investeringen of besparingen.

Allereerst wordt de verhoging van het lage btw-tarief geschrapt. In de plannen van de drie partijen kost dat 2,8 miljard euro. Daar tegenover wordt de verlaging van de winstbelasting voor bedrijven teruggedraaid. Dat levert 3,3 miljard euro op.

Overigens is dat een iets te ruime inschatting, want in de berekening van het Centraal Planbureau levert de btw-verhoging in het regeerakkoord 2,6 miljard euro op.

Naast het in stand houden van het lage btw-tarief willen ze meer geld voor wijkverpleging, agenten, docenten en militairen, gefinancierd met een extra belasting op banken.

Ook herhalen ze hun pleidooi voor het afschaffen van het eigen risico in de zorg (3,8 miljard euro), iets waar ze tijdens de verkiezingscampagne al voor pleitten.

Dit wordt in de plannen betaald door de voorgenomen hervorming van de inkomstenbelasting - waarbij er nog maar twee schijven zouden overblijven in plaats van de huidige vier - te schrappen. De zogenoemde vlaktaks is vooral gunstig voor de midden- en hoge inkomens. Opbrengsten: 5,9 miljard euro. 

De drie partijen willen het eveneens mogelijk maken om eerder te stoppen met werken. De kosten daarvoor komen van een extra belasting voor miljonairs. 

Klimaat

Het klimaatbeleid wordt verder aangescherpt. Bedrijven en huishoudens worden voor 1,2 miljard euro zwaarder aangeslagen voor de CO2-uitstoot. In het huidige regeerakkoord geldt al een zwaardere belasting van CO2 voor de elektriciteitssector. 

Twee kolencentrales, die aan de Hemwegcentrale in Amsterdam en de Engie-centrale in Rotterdam, willen de partijen nog tijdens deze kabinetsperiode sluiten. Ook het kabinet-Rutte III wil de kolencentrales dicht hebben, maar pas uiterlijk in 2030. 

De gaswinning in Groningen wordt teruggeschroefd naar 12 miljard kuub per jaar. Nu is dat 21,6 kuub per jaar, in het regeerakkoord zijn daar geen verdere afspraken over gemaakt.

Maandag werd bekend de klimaatdoelen van Parijs met de huidige kabinetsplannen voor ongeveer de helft worden gehaald. Er zijn aanvullende afspraken met het bedrijfsleven nodig, stelt het Planbureau voor de Leefomgeving.

Tot slot moeten er meer betaalbare huurwoningen worden gebouwd en gerenoveerd. 

Andere keuzes

Met hun eigen plannen willen de partijen laten zien ''dat andere keuzes echt mogelijk zijn'', zeggen partijleiders Jesse Klaver (GroenLinks), Emile Roemer (SP) en Lodewijk Asscher (PvdA).

Sinds de verkiezingen van afgelopen maart zoeken GroenLinks, SP en PvdA elkaar steeds vaker op om gezamenlijk op te trekken. Dat gebeurde vooral nadat GroenLinks als mogelijke coalitiepartner afviel. Er is vaak over samenwerking op de linkerflank gesproken, maar in de praktijk bleef het vaak bij ideeën. 

Samenwerking is ook noodzakelijker geworden omdat de partijen gedrieën slechts 37 zetels hebben. Dat is er één minder dan de 38 die de PvdA er voor de verkiezingen had. 

Afgelopen zomer zette Roemer de deur naar linkse samenwerking open. "Ik ga de komende tijd veel energie steken om de mensen duidelijk te maken waar we het als linkse partijen over eens zijn", zei hij in een interview met NU.nl.

De Tweede Kamer debatteert woensdag en donderdag over het regeerakkoord van Rutte III.