De Tweede Kamer debatteert donderdag met formateur Mark Rutte over het regeerakkoord van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Volg de voortgang in ons liveblog.

  • Nieuwe coalitie VVD, CDA, D66 en CU staat in de Kamer voor het eerst tegenover de oppositie.
  • VVD-leider Rutte reikt oppositie de hand.
  • Rutte is officieel door de Kamer aangewezen als formateur en gaat zijn bewindsliedenploeg samenstellen.
  • De oppositie, min de SGP, trekt vooralsnog gezamenlijk op.
donderdag 12 oktober 2017 om 15:06
Daarmee is het debat over het eindverslag van informateur Zalm afgerond.
donderdag 12 oktober 2017 om 14:59
De stemmingsuitslag:
- De motie van Rutte om Rutte aan te stellen als formateur, is aangenomen.
- De motie van Klaver om de btw-verhoging te schrappen, is verworpen.
- De motie van Klaver om de klimaatplannen door te laten rekenen door het Planbureau voor de leefomgeving, is aangenomen.
- De motie van Asscher om de bezuiniging in de wijkverpleging te schrappen, is verworpen.
- De motie van Thieme dat Zalm als informateur niet is geslaagd in zijn opdracht, is verworpen.
- De motie van Krol voor een minister voor Ouderenzaken, is verworden (de motie van Krol over een speciale Kamercommissie voor ouderen komt later aan bod).
- De motie van Baudet om het schrappen van het referendum terug te draaien, is verworpen.
donderdag 12 oktober 2017 om 14:52
Verder roept Krol de nieuwe regering op om een speciale Kamercommissie voor ouderenbeleid in te stellen en vraagt om een coördinerend minister voor ouderen.

Baudet wil dat het intrekken van het referendum uit het regeerakkoord wordt geschrapt. 

Thieme schrijft in een motie dat Zalm als informateur niet is geslaagd in zijn opdracht.

Al deze moties zijn niet door andere partijen dan de indieners zelf ondertekend.
donderdag 12 oktober 2017 om 14:47
Klaver roept Rutte per motie op de klimaatplannen door te laten rekenen door het Planbureau voor de Leefomgeving. Ook hier ontbreekt alleen de naam van de SGP van de oppositiepartijen.
donderdag 12 oktober 2017 om 14:44
De motie van Asscher om de voorgenomen bezuiniging op de wijkverpleging van 100 miljoen euro in 2021 te schrappen, wordt ook op de SGP na door alle oppositiepartijen onderschreven.
donderdag 12 oktober 2017 om 14:39
donderdag 12 oktober 2017 om 14:31
Volgens Rutte staat waarschijnlijk op donderdag 26 oktober het nieuwe kabinet op het bordes. Dan volgt op dinsdag 31 oktober en woensdag 1 november het debat over de regeringsverklaring.
donderdag 12 oktober 2017 om 14:26
Rutte dient ook een motie in om zichzelf aan te wijzen als formateur, degene die de bewindsliedenploeg samenstelt.
donderdag 12 oktober 2017 om 14:25
Het debat wordt hervat. Rutte zegt toe dat het Nibud de plannen van de nieuwe coalitie gaat doorrekenen.

Ook worden alle onderliggende stukken die tijdens de formatie zijn gebruikt naar de Kamer gestuurd.
donderdag 12 oktober 2017 om 14:24
Sybrand Buma (CDA)
donderdag 12 oktober 2017 om 14:10
donderdag 12 oktober 2017 om 13:45
Daarmee is er een einde gekomen aan de eerste termijn. Het debat gaat om 14.15 uur verder.
donderdag 12 oktober 2017 om 13:37
Of er een minister een voor ouderenzaken komt, zoals Krol graag wil weten, maakt de formateur (waarschijnlijk Rutte) later bekend, zegt Zalm.
donderdag 12 oktober 2017 om 13:34
Informateur Zalm in 'Vak K', waar normaal de bewindslieden in de Tweede Kamer zitten (ANP).
donderdag 12 oktober 2017 om 13:30
Zalm stipt ook het mislukte overleg tussen de werkgevers en werknemers aan. De nieuwe coalitie had gehoopt dat de partijen met een plan voor de arbeidsmarkt zouden komt, maar dat lukte ze uiteindelijk niet.
donderdag 12 oktober 2017 om 13:28
Zalm zegt dat hij persoonlijk als informateur zo'n 700 brieven heeft gekregen. Daar zat geen verzoek over de dividendbelasting bij, zegt Zalm.


donderdag 12 oktober 2017 om 13:25
Informateur Gerrit Zalm (VVD).
donderdag 12 oktober 2017 om 13:25
Zalm wil niet zeggen wie welk plan heeft bedacht. "Het is niet aan mij om wat in vertrouwelijkheid is besproken, te onthullen."

Klaver wil graag weten wie met het idee kwam om de dividendbelasting af te schaffen. "Het stond bij geen enkele partij in het verkiezingsprogramma." De GroenLinks-leider denkt dat deze maatregel uit de koker van een lobbyclub komt.
donderdag 12 oktober 2017 om 13:22
Geert Wilders (PVV) bij de interruptiemicrofoon. (Foto: ANP)
donderdag 12 oktober 2017 om 13:20
Eén van die vragen was waarom Zalm zo weinig informatie naar buiten bracht tijdens de formatie. "Waarover je niet kunt spreken, moet je zwijgen", zegt de informateur daarover.
donderdag 12 oktober 2017 om 13:18
Na Baudet zijn alle fractievoorzitters aan e beurt geweest.

Het is nu aan informateur Zalm om de gestelde vragen te beantwoorden. Het is voor Zalm lang geleden dat hij, toen als minister, in Vak K heeft gezeten.
donderdag 12 oktober 2017 om 13:12
Baudet, FvD, begint zijn bijdrage met een korte, niet nader toegelichte, stilte. 

Dan begint hij over de onlangs weggestemde referendumwet. "Vertrouwen in de toekomst? Misschien. Maar geen vertrouwen in de burger", zegt Baudet over het motto van de nieuwe coalitie.

donderdag 12 oktober 2017 om 13:10
Baudet (ANP).
donderdag 12 oktober 2017 om 13:09
Kuzu, leider van Denk, wil onder andere weten hoe het kan dat sommige media beter geïnformeerd waren dan de Kamer.
donderdag 12 oktober 2017 om 13:07
donderdag 12 oktober 2017 om 13:03
Van der Staaij (SGP) steunt net zoals bijna de gehele Kamer dat Rutte als formateur wordt aangewezen. Dat betekent dat Rutte op zoek kan gaan naar de invulling van de bewindslieden.
donderdag 12 oktober 2017 om 13:00
Klaver, Asscher en Wilder (ANP).
donderdag 12 oktober 2017 om 12:59
50Plus-leider Krol mag naar het spreekgestoelte.

Hij wil van Zalm weten wat de uitbreiding van de bewindsliedenploeg kost, of er een minister voor ouderen komt en of de coalitie naar de oppositie wil luisteren.
donderdag 12 oktober 2017 om 12:56
Thieme is als leider van de Partij voor de Dieren aan het woord. "Mijn fractie pleit voor een klimaatkabinet, op basis van gedeelde groene idealen."

"We moeten de belangrijkste en omvangrijkste crisis aanpakken: het klimaat."
donderdag 12 oktober 2017 om 12:53
Segers is als laatste van de vier regeringspartijen aan de beurt. 

Hij is er trots op dat dit het groenste kabinet ooit wordt. Ook is hij blij met de aanpak van brievenbusfirma's. 

"Als U2 naar Nederland komt, kan hij zingen: 'I still haven't found where I'm looking for'." 

De wereldberoemde popband heeft sinds jaren zijn hoofdkantoor in Amsterdam vanwege het gunstige vestigingsklimaat. Segers is tijdens de formatie onder andere met mede-onderhandelaar Carola Schouten naar een concert van U2 in Berlijn geweest.

"The best is yet to come", sluit Segers af. Hij krijgt geen interrupties.
donderdag 12 oktober 2017 om 12:47
Asscher maakt wel duidelijk: belastingverlaging voor bedrijven steunt de PvdA niet. Investeer in plaats daarvan in de onderkant van de arbeidsmarkt en ouderen, aldus Asscher.

Bedrijven moeten niet worden weggezet als iets slechts, vindt Pechtold. Die zorgen bijvoorbeeld voor werkgelegenheid.
donderdag 12 oktober 2017 om 12:46
Lodewijk Asscher, PvdA. (Foto: ANP)
donderdag 12 oktober 2017 om 12:40
Asscher kondigt aan hoe zijn partij te werk zal gaan: Goede ideeën zal de PvdA steunen, slechte plannen niet.
donderdag 12 oktober 2017 om 12:38
Asscher steekt van wal. Hij vraagt Zalm om de stukken uit de formatie zodat hij zich kan voorbereiden op het debat over de regeringsverklaring.

Hij is positief over de aanpak van illegale prostitutie, het voornemen om schijnzelfstandigheid aan te pakken en het vaderschapsverlof. 

Maar hij stipt ook meer idealistische punten aan: dit is een rechts kabinet, zegt Asscher. Want de wijkverpleegkundigen worden gekort en bedrijven krijgen belastingverlaging. En wat krijgen de werknemers in de publieke sector?
donderdag 12 oktober 2017 om 12:33
Ook Roemer heeft een vraag voor Zalm: Welke onderwerpen hebben het meeste tijd gekost?
donderdag 12 oktober 2017 om 12:32
Gert-Jan Segers en Carola Schouten (ChristenUnie)
donderdag 12 oktober 2017 om 12:31
Nu SP-leider Roemer. Volgens hem wordt dit een kabinet van koopman, dominee en consultants.

Hij begint met de opsomming van de plannen die hij wel goed vindt: 2,1 miljard euro voor verpleeghuizen, uitbreiding van het vaderschapsverlof, doorbetalen van ziek personeel.
donderdag 12 oktober 2017 om 12:29
Jesse Klaver, GroenLinks, tijdens het debat. (Foto ANP)
donderdag 12 oktober 2017 om 12:27
Klaver (GroenLinks) is aan het woord. Hij stipt de btw-verhoging enerzijds en de belastingverlaging voor bedrijven en afschaffing van de dividendbelasting anderzijds aan.

Klaver wil van Zalm weten van wie dit idee was. Het is namelijk nergens in de verkiezingsprogramma's van VVD, CDA, D66 en CU terug te lezen.

In principe is dit debat bedoeld om vragen te stellen aan de informateur, toch stelt de GroenLinks-leider nu pas de eerste vraag.
donderdag 12 oktober 2017 om 12:21
Ook bij Pechtold hengelt Asscher naar toezeggingen om nog dingen te veranderingen. De deur staat ook bij de D66'er open. 
donderdag 12 oktober 2017 om 12:11
Thieme is teleurgesteld in de klimaatplannen van de nieuwe coalitie. Pechtold reageert verontwaardigd, want met de maatregelen worden de klimaatdoelen van Parijs gehaald.

Ook Klaver wil weten: "U zegt: Nederland loopt in de Europese Unie voorop met deze klimaatplannen, waar blijkt dat uit?"

De GroenLinks-leider zegt dat de nieuwe coalitie in de plannen vooral veel CO2 onder de grond opslaat, niet zo gek dat er dan sprake is van minder CO2-uitstoot, zegt Klaver.

Die opmerking zag Pechtold aankomen, want hij wijst Klaver er gelijk op dat deze methode ook in de plannen van GroenLinks staan voor verdere CO2-reductie. 

Ook wijst Pechtold Klaver er nog op dat hij zelf ooit aan de onderhandelingstafel zat en hier besluiten over had kunnen nemen, maar vervolgens is weggelopen.
donderdag 12 oktober 2017 om 11:59
Pechtold (D66) begint als leider van de vierde partij.

"D66 wil zo snel mogelijk aan het werk voor alle Nederlanders", sluit de D66'er zijn betoog af.

Dan wil Baudet van hem weten: "Waar was Pechtold toen het referendum de nek werd omgedraaid?" Baudet weet dat Pechtolds partij altijd fel voorstander was van het referendum. Toch steunde D66 een grondwetswijziging om dit voor elkaar te krijgen onlangs niet.   

Baudet: "Waar was u toen de wet de nek werd omgedraaid?"

Pechtold: "In de Stadhouderskamer of in het Johan de Witthuis (de plekken waar werd onderhandel, red.)".

Baudet: "Hoe voelde u zich toen?"

Pechtold: "Zoals Johan de Witt."

Dit leidt tot hilariteit in de Kamer. Johan de Witt kwam namelijk in 1672 door een gruwelijke lynchpartij aan  zijn einde.
donderdag 12 oktober 2017 om 11:52
Marianne Thieme (PvdD)
donderdag 12 oktober 2017 om 11:47
Asscher probeert ook bij het CDA steun te krijgen om de bezuiniging van 100 miljoen euro in de wijkverpleging terug te draaien. "Nu is het moment: geen bezuiniging op de wijkverpleging."

Buma wijst erop dat er nog met de zorgsector wordt overlegd over een akkoord. Dus toezeggingen over geld doet hij niet. Bovendien wil hij niet spreken over bezuinigingen, maar over een beteugeling van de uitgaven.
donderdag 12 oktober 2017 om 11:43
donderdag 12 oktober 2017 om 11:42
donderdag 12 oktober 2017 om 11:40
donderdag 12 oktober 2017 om 11:38
Ook van Buma wil Asscher nu weten: Kunnen er dingen uit het regeerakkoord worden aangepast?

Dat kan, maar met de uitgangspunten van het regeerakkoord, zegt de CDA-leider. "Verbetering? Graag."
donderdag 12 oktober 2017 om 11:36
Wilders krijgt betrekkelijk weinig interrupties. Daarom is het nu de beurt aan CDA-leider Buma.

Buma is blij dat het gelukt is. "Vier partijen met uiteenlopende visies, maar met gezamenlijke ambities."

Buma geeft toe dat hij in relatie tot de formatie de afgelopen maanden weleens aan de lotto heeft gedacht: Hij kan zomaar vallen. "Maar het is niet gebeurd."