Overzicht: De belangrijkste punten uit het regeerakkoord

Het regeerakkoord van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie telt 55 pagina's, nog zonder de financiële paragraaf. Bij deze de belangrijkste onderdelen.

Justitie en Veiligheid:

- 267 miljoen extra voor wijkagenten en rechercheurs.
- Reservering van 95 miljoen voor aanpak cybersecurity.
- Terugkerende jihadgangers kunnen langer in voorarrest blijven.
- Er is 13 miljoen euro extra per jaar gereserveerd voor contraterrorisme.
- Er komen extra waarborgen in de Wet op de Inlichtingen en Veiligheidsdiensten (WIV). Van willekeurig en massaal verzamelen van gegevens van burger "kan, mag en zal geen sprake zijn". De evaluatie van de wet zal vervroegd worden en worden uitgevoerd door een onafhankelijke commissie.
- Er komt een verbod op criminele motorbendes.
- Er komt een ‘pooierverbod’. Het kabinet wil mensenhandelaren harder aanpakken door uitbaters van illegale prostitutie strafrechtelijk te vervolgen.
- Aanbieders van kansspelen op internet moeten voortaan in Nederland zijn gevestigd.
- De begroting Justitie wordt losgekoppeld van inkomsten boetes en schikkingen. 
- Bij maximaal tien gemeenten wordt een proef gestart met gereguleerde wietteelt. De experimenten worden onafhankelijk geëvalueerd. Het kabinet zal daarna kijken wat voor acties het neemt.
- Strafmaat haatzaaien wordt verhoogd van 1 naar 2 jaar.
- Gedetineerden komen niet meer standaard na twee derde van hun straf vrij.
- Verdachten zware misdrijven moeten verplicht naar de rechtszitting.
- Wraakporno wordt strafbaar.

Defensie:

- Er komt meer geld voor defensie. Volgend jaar komt er 910 miljoen euro beschikbaar. Dat bedrag loopt in 2021 op naar 1,5 miljard euro structureel. De investering is bij lange na niet voldoende om te voldoen aan de NAVO-norm die eist dat 2 procent van het bruto binnenlands product wordt uitgegeven aan defensie. Wil Nederland daaraan voldoen, dan moet er 8 miljard geïnvesteerd worden.

Zorg:

- Er komt volgend jaar 180 miljoen de knelpunten in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) en het manifest 'Waardig ouder worden'. Daarna is er jaarlijks 30 miljoen euro beschikbaar.
- De bezuiniging op de langdurige zorg (Wlz) van 188 miljoen euro wordt teruggedraaid.
- Er komt 2,1 miljard voor verpleeghuiszorg.
- Het kabinet zet in op een nieuw zorgakkoord met een uitgavenplafond van 1,9 miljard euro per jaar.
- Tabaksaccijns gaan omhoog.
- 460 miljoen moet worden bespaard op geneesmiddelen.
- De NIPT blijft beschikbaar, maar niet in het basispakket.
- De transparantie in prijzen in de zorg moet worden vergroot.
- De hoogte van het eigen risico wordt bevroren op 385 euro. De zorgpremie gaat daardoor omhoog.

Medisch-ethisch:

- Er komt een brede maatschappelijke discussie over de euthanasiewetgeving en er zal nader onderzoek worden gedaan. Daarna zal besloten worden wat er met de Euthanasiewet gebeurt. De partijen hebben afgesproken dat de Kamer zelfstandig besluit over initiatieven.
- Het kabinet zal een discussie stimuleren over de kweek van embryo's. Onderzoek met embryo's kan ziektes voorkomen, maar de huidige regels staan dat niet toe. Verruiming van de regels kan volgens de Gezondheidsraad alleen als er een brede ethische en maatschappelijk discussie plaatsvindt.
- Embryoselectie waarbij het geslacht kan worden gekozen, wordt onder strikte voorwaarden wel mogelijk om erfelijke ziektes, zoals erfelijke borstkanker, te voorkomen.

Woningmarkt:

- De hypotheekrenteaftrek wordt per 2020 met 3 procentpunt per jaar versneld afgebouwd tot maximaal 36,93 procent.
- De versnelde afbouw wordt gecompenseerd door de verlaging van het eigenwoningforfait, een belasting voor huiseigenaren.
- De korting op het eigenwoningforfait voor huizenbezitters die hun hypotheek (bijna) hebben afbetaald (de wet Hillen), wordt afgeschaft. Dat gebeurt in 30 jaar.
- Er komen meer huurwoningen in de vrije sector voor de middeninkomens.
- De huurtoeslag gaat omlaag omdat die niet meer wordt gekoppeld aan de koopkracht, maar aan de huurprijzen. - Nieuwe woningen en gebouwen worden op termijn niet meer met gas verwarmd.

Arbeidsmarkt en Sociale Zekerheid:

- Het wordt voor werkgevers makkelijker om werknemers te ontslaan, de ontslagvergoeding gaat wel omhoog.
- Werknemers hebben vanaf de eerste werkdag recht op een ontslagvergoeding.
- De periode dat drie opeenvolgende tijdelijke contracten achter elkaar mogen worden gegeven, wordt verlengd van twee jaar naar drie jaar. De periode tussen twee tijdelijke contracten blijft zes maanden.
- Payrolling wordt aan banden gelegd. Arbeidsvoorwaarden voor uitzendkrachten moeten gelijk worden gesteld aan die van de werknemers van de inlener.
- Loondoorbetaling bij ziekte wordt bij kleine bedrijven (tot 25 werknemers) verkort van twee naar één jaar.
- Er komen maatregelen om werken vanuit arbeidsongeschiktheid aantrekkelijker te maken.
- De modelcontracten uit de nieuwe zzp-wet (wet DBA) worden vervangen.
- Er komt een opdrachtgeversverklaring die zekerheid vooraf moet bieden voor vrijstelling van loonbelasting en premies.
- Er komt een minimum uurtarief voor zzp’ers van 15 tot 18 euro.
- De zelfstandigenaftrek wordt net als de hypotheekrenteaftrek afgebouwd.
- Wanneer zzp’ers weinig verdienen (125 procent van het wettelijk minimumloon) en lang werken bij een opdrachtgever (drie maanden), hebben zij recht op een vast contract
- De arbeidswet wordt aangepast zodat het begrip 'gezagsverhouding' duidelijker is geformuleerd.
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers wordt niet verplicht, maar wel makkelijker gemaakt.
- Er komt plek voor 20.000 extra beschutte werkplaatsen voor mensen met een arbeidsbeperking.
- Er komt een inspanningsverplichting voor bijstandsgerechtigden.
- Er komen meer regelingen voor mensen met schulden en er wordt meer geld vrijgemaakt voor schuldhulpverlening.
- Ouderschapsverlof wordt per 2019 uitgebreid van twee naar vijf dagen, per 1 juli 2020 krijgen ouders vijf weken verlof tegen een betaling van 70 procent van het loon.
- De kinderbijslag (85 euro per gezin, 250 miljoen totaal), de kinderopvangtoeslag (250 miljoen euro totaal) en het kindgebonden budget (afbouwpunt wordt met 16.500 euro verhoogd, 500 miljoen euro totaal) worden per 2019 verhoogd.

Pensioenstelsel:

- Een nieuw pensioenstelsel met persoonlijke opbouw en gedeeld risico's zoals onderzocht door de Sociaal-Economische Raad (SER), blijft het uitgangspunt.
- Er komt een collectieve buffer voor bescherming tegen financiële tegenvallers.
- De doorsneesystematiek, de methode waarbij jong en oud evenveel pensioenpremie betaalt, wordt afgeschaft.
- Meer keuzevrijheid voor pensioendeelnemers, ook voor zzp’ers.
- Er wordt onderzocht of deelnemers een deel van het pensioenvermogen ineens kunnen opnemen.
- Na 2020 moet het wetgevingstraject zijn afgerond en moet het nieuwe stelsel worden ingevoerd.

Belastingstelsel:

- Er komen twee belastingschijven van 36,93 procent en één van 49,5 procent.
- Het lage BTW-tarief gaat omhoog van 6 naar 9 procent.
- De algemene heffingskorting en de arbeidskorting worden verhoogd.
- Brievenbusfirma’s worden aangepakt door belastingvoordelen te schrappen.
- De uitstoot van CO2 in de elektriciteitssector wordt beprijsd met een minimumbedrag.
- Mogelijk komt er belasting op vliegverkeer (vliegtaks) per 2021.
- Vermogen dat niet wordt belast wordt verhoogd van 25.225 naar 30.000 euro.
- Vermogen wordt sneller belast tegen het werkelijk behaalde rendement.
- De Belastingdienst krijgt 500 miljoen euro om de reorganisatie te financieren.

Onderwijs:

- 270 miljoen extra voor de verbetering van de cao's van de leraren in het basisonderwijs.
- 450 miljoen voor verlaging werkdruk in het basisonderwijs.
- 170 miljoen voor de aanpak van achterstanden bij kleuters.
- Het opzetten van scholen wordt makkelijker.
- Het collegegeld in het hoger onderwijs wordt gehalveerd in het eerste jaar, bij de lerarenopleidingen in de eerste twee jaar.
- Er komt een maatschappelijke diensttijd van zes maanden. Het is op vrijwillige basis tegen "een bescheiden vergoeding". Voor de maatschappelijke diensttijd wordt 100 miljoen uitgetrokken. Na voltooiing van de diensttijd wordt een getuigschrift verstrekt die bij sollicitaties bij de overheid gelden als een pré.
- 5 miljoen komt er voor aanpak laaggeletterdheid.
- Er mag geëxperimenteerd worden met samenwerkingsvormen tussen basisscholen en middelbare scholen. Deze onderwijsvorm moet kinderen dienen meer gebaat zijn bij een wat geleidelijke overgang naar het voortgezet onderwijs.
- De rekentoets wordt afgeschaft en er komt een alternatief. Tot die tijd wordt de toets wel afgenomen.

Migratie:

- Het kabinet zal niet tornen aan vluchtelingenverdragen, maar het kabinet zal wel onafhankelijk onderzoek laten doen of en zo ja hoe het VN-Vluchtelingen uit 1951 bij de tijd moet worden gebracht.
- Vluchtelingen hebben recht op bescherming, maar hebben geen recht om te mogen kiezen welk land die bescherming moet bieden. Het kabinet vindt dat andere EU-landen zich ook aan de verdragen moeten houden en vluchtelingen moeten opnemen.
- Het kabinet geeft de voorkeur aan opvang in de regio. Via extra geld naar ontwikkelingssamenwerking wil het kabinet investeren in veilige havens die vluchtelingen en ontheemden bescherming, hulp en kansen biedt in de regio.
- Er gaat extra geld naar landen en regio’s waar grote aantallen vluchtelingen worden opgevangen, zoals Libanon en Jordanië. Ook wordt er extra geïnvesteerd in het wegnemen van de grondoorzaken van migratie, zoals klimaatverandering, terreur en armoede. Dit moet de rechtstaat in landen van herkomst versterken.
- Het kabinet zet zich in om migratiedeals, zoals de Turkijedeal, te sluiten met veilige derde landen. Die deals moeten voldoen aan de voorwaarden van het Vluchtelingenverdrag en bij voorkeur gesloten worden in EU-verband.
- Nederland is bereid om in plaats van 500 nu 750 vluchtelingen naar Nederland te hervestigen. Er zal hierbij speciale aandacht zijn voor kwetsbare minderheden en vluchtelingen met zicht op een succesvolle integratie.

Asiel: 

- De duur van een verblijfsstatus voor asielzoekers gaat van vijf naar drie jaar. Als het in die tussentijd veilig genoeg is om terug te keren, moet de statushouder terug. Is dat niet het geval, dan wordt de termijn met twee jaar verlengd. Kan de vluchtelingen na vijf jaar nog steeds niet terugkeren, dan krijgt hij een vergunning voor onbepaalde tijd.
- Om uitgeprocedeerde migranten effectiever terug te sturen naar land van herkomst, moeten de EU-regels worden aangepast. Het kabinet gaat zich daar op Europees niveau voor inzetten.
- Het kabinet zet in op een betere bewaking van de Europese buitengrenzen. De bijdrage aan de grensbewaking wordt uitgebreid en landen aan de randen van de EU, als Italië en Griekenland, kunnen extra hulp verwachten.
- Migranten die de oversteek op zee naar Europa maken, maar op het water in de problemen komen, moeten naar het dichtstbijzijnde veilige land worden vervoerd. Drenkelingen die door Europese schepen worden opgepikt, moeten dus naar een land in Afrika of het Midden-Oosten als dat dichterbij is dan het Europese vasteland.
- Het kabinet zal alle drukmiddelen gebruiken om derde landen ertoe te bewegen om mee te werken aan gedwongen terugkeer van migranten. Dat kan bijvoorbeeld door ontwikkelingssamenwerking stop te zetten, visa’s te weigeren of landingsrechten in te trekken.

Ondernemen:

- Winstbelasting gaat omlaag van 20 en 25 procent naar 16 en 21 procent per 2021.
- De dividendbelasting wordt afgeschaft.
- Regeldruk en administratieve lasten voor ondernemers worden beperkt.
- De oprichting van een nationaal investeringsfonds voor bedrijven, InvestNL, gaat door en krijgt 2,5 miljard euro.
- De volledige beursgangen van a.s.r. en ABN Amro gaan gewoon door.
- Een beursgenoteerd bedrijf krijgt een bedenktijd van 250 dagen bij belangrijke, strategische wijzigingen.
- Bedrijven met eigen vermogen wordt bevorderd, belastingvoordelen voor vreemd vermogen wordt beperkt.
- Expatregeling wordt versoberd.    

Bestuur en Koninkrijksrelaties:

- De benoeming van de burgemeester wordt uit de grondwet gehaald om de gekozen burgemeester mogelijk te maken
- 900 miljoen wordt uitgetrokken voor 'regionale knelpunten' (bijvoorbeeld rond kerncentrales)
- Openbare informatie wordt zoveel mogelijk via open data aangeboden
- Het raadgevend referendum wordt afgeschaft.

Emancipatie:

- Onnodige geslachtsregistratie wordt beperkt.
- Artikel 1 van de Grondwet wordt uitgebreid. Seksuele gerichtheid en een beperking zullen in het discriminatieverbod worden opgenomen.

Cultuur:

- Op school leren kinderen het Wilhelmus, inclusief de geschiedenis en context van het volkslied.
- Alle kinderen worden in de gelegenheid gesteld het Rijksmuseum en het parlement te bezoeken.
- 325 miljoen wordt uitgetrokken voor monumentenonderhoud.
- Jongeren krijgen op hun 18e een boekje over de geschiedenis van Nederland.

Sport:

- Er moet een 'sportakkoord' komen om de financiering en organisatie van de sport 'toekomstbestendig' te maken.
- Voor de positie van sportbonden wordt 10 miljoen uitgetrokken.
- De bijdrage voor de topsport wordt verdubbeld naar 20 miljoen.
- Er komt 5 miljoen extra voor sportevenementen.

Media:

- Er komt meer geld voor het bevorderen van onderzoeksjournalistiek, onbekend hoeveel.

Duurzaamheid:

- Het kabinet wil in Europa een emissiereductie afspreken van 55 procent in 2030.
- Een nationaal klimaatakkoord moet zorgen voor een reductie van 49 procent in 2030.
- Woningcorporaties krijgen een korting van 100 miljoen op de verhuurdersheffing om te zorgen voor woningisolatie.
- Uit de rijksmiddelen is zo'n 4 miljard beschikbaar voor de transitie naar schonere energie.
- De belastingen op energie worden groener.
- Kolencentrales gaan uiterlijk in 2030 dicht.
- Meer kavels voor windenergie op zee.
- Nieuwe woningen niet meer op gas.

Mobiliteit personenvervoer:

- In 2030 alle auto's emissieloos.
- Eenmalig 100 miljoen voor fietsinfrastructuur.
- Meer sprinters op het spoor.
- Wegen voorbereiden op autonoom rijden.

Verkeersveiligheid:

- De verlichting bij snelwegen gaat op meer plekken aan.
- Boetes voor hardleerse verkeersovertreders gaan omhoog. Bij kleinere overtredingen gaan de boetes omlaag.

Vrachtvervoer:
- Voor vrachtverkeer wordt een kilometerheffing ingesteld.

Infrastructuur algemeen:

- In totaal wordt er 2 miljard extra beschikbaar gesteld voor infrastructuur, onder andere voor het aanpakken van knelpunten.
- Samen met de regio wordt gekeken of de bereikbaarheid van Schiphol kan worden verbeterd.

Gaswinning:

- De winning zal aan het einde van de kabinetsperiode naar verwachting 1,5 miljard kuub lager kunnen, naar 20 miljard kuub.
- Na 2021 kan de gaswinning verder omlaag.

Dierenwelzijn:

- Het kabinet verkent de mogelijkheden naar het beperken van vervoer van dieren.
- Om het aantal stalbranden te voorkomen moeten er voor 2019 afspraken worden gemaakt over het bestrijden van knaagdieren en het controleren van de elektra.
- Er komt een 'witte' lijst met hondenhandelaren die zich aan de regels houden.

Lees meer over:
Tip de redactie