Demissionair vice-premier Lodewijk Asscher (PvdA) vindt de conclusies uit het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) naar het mortierongeluk in Mali dermate zwaar dat zijn collega-minister Jeanine Hennis (Defensie) moet overwegen om op te stappen.

"Het [rapport, red.] is zwaar genoeg", zei Asscher vrijdag na afloop van de ministerraad tegenover de NOS. Hij voegde daaraan toe dat het aan de defensieminister is om dat besluit te nemen.

De positie van Hennis staat sinds het uitkomen van het rapport over het fatale ongeluk dat het leven eiste van de militairen Henry Hoving (29) en Kevin Roggeveld (24) onder druk. Uit het onderzoek van de raad is gebleken dat Defensie de ernstig tekort is geschoten in de medische zorg en veiligheid van de uitgezonden militairen.

Hoewel Hennis donderdag nog zei te willen aanblijven, liet zij haar politieke lot vrijdag in het midden. “Aanblijven is nooit een doel op zich", aldus Hennis. "Ik wil graag met de Kamer het debat voeren over de feiten. Dan zal ik daarna bepalen wat dat betekent voor mijn positie."

'Politieke spelletjes'

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra is niet te spreken over de woorden van de vice-premier. "De uitspraak van Asscher heeft mij verbaasd." Volgens de VVD’er kiest Hennis de de "nette manier" om eerst het debat met de Kamer af te wachten alvorens zij een besluit neemt over haar politieke toekomst.

Zijlstra verwijt Asscher politieke spelletjes te spelen over de rug van twee omgekomen militairen. "Ik vind het apart dat Asscher in de rol van vice-premier deze uitspraak heeft gedaan. Het gaat hier om overleden militairen en niet over politieke spelletjes."

Demissionair premier en VVD-partijgenoot Mark Rutte houdt zich van de zaak afzijdig. "Zij gaat zich nu verdedigen, dat kan ze heel goed, daar heeft ze mij niet bij nodig", aldus de VVD-leider die verder geen reactie wil geven over de uitkomsten van het onderzoek.

De Kamer debatteert dinsdag over het rapport. 

Rapport

Donderdag publiceerde de OVV een kritisch rapport over het fatale ongeluk dat het leven eiste van de militairen Hoving en Roggeveld.

Zij kwamen vorig jaar om het leven tijdens een oefening met een 60 mm-mortier toen een granaat ontplofte. Een derde militair raakte zwaargewond. Volgens de raad was Defensie "ernstig tekort geschoten'' in de zorg voor de veiligheid van de militairen in Mali. 

Juridische stappen

De nabestaanden van de omgekomen militairen reageerden ontstemd op het rapport en de reactie van Defensie. "Ik heb er geen woorden voor. Dit is dood door schuld", zei Kees Roggeveld, vader van de omgekomen Kevin Roggeveld donderdag.

De moeder van Henry Hoving, Greetje Groenbroek zei: "Het steekt dat er bewust voor is gekozen om de jongens met onveilig materiaal op pad te sturen. Daarom is er sprake van grove nalatigheid, ze zijn gewoon vermoord."  

Zij namen het Defensie kwalijk dat er geen contact is gezocht en dat niemand van de organisatie excuses heeft aangeboden. Vrijdag bracht de Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp alsnog een bezoek aan de ouders van de verongelukte militairen.

Desalniettemin overwegen de nabestaanden juridische stappen, zo maakte advocaat Michael Ruperti, de raadsman van beide families vrijdag bekend.

Veiligheid

Het is niet de eerste keer dat Defensie te maken heeft met harde conclusies na extern onderzoek naar de veiligheid.

In juni uitte de OVV nog zorgen over de veiligheidscultuur binnen Defensie naar aanleiding van een dodelijk ongeval in Ossendrecht bij een schietoefening vorig jaar. De leiding zou niet op een professionele manier omgegaan zijn met de veiligheid van het personeel.

Ook kwam het ministerie in opspraak doordat Defensiepersoneel is blootgesteld aan de giftige stof Chroom-6. Honderden medewerkers werden hierdoor ziek. Defensie gebruikte de stof in de chroomhoudende verf en lak om straaljagers en ander defensiematerieel tegen roest te beschermen.