Tweede Kamer veegt bindend referendum van tafel

Een bindend referendum, waarbij de politiek verplicht is de uitslag over te nemen, komt er zoals verwacht definitief niet. Dat blijkt tijdens de wetsbehandeling woensdag in de Tweede Kamer. 

Voor een bindend referendum, of correctief referendum in jargon, is een Grondwetswijziging nodig. Dat betekent dat een wet tweemaal door de Eerste en Tweede Kamer aangenomen moet worden, waarbij de tweede keer met tweederde meerderheid.

Woensdag werd de wet voor de tweede keer behandeld. Omdat de oorspronkelijke indieners GroenLinks, D66 en PvdA hun handen er vanaf hebben getrokken, werd de wet verdedigd door de SP.

VVD, CDA, ChristenUnie en SGP zijn altijd al tegen een bindende volksraadpleging geweest. 

De SP kreeg in de Kamer alleen steun van de PVV, Forum voor Democratie, 50Plus en Partij voor de Dieren. Gezamenlijk komen zij tot 45 van de benodigde 100 zetels.

Afkeuren

SP-Kamerlid Renske Leijten trapte het debat af door haar afkeuren uit te spreken over het feit dat haar fractiegenoot Ronald van Raak het wetsvoorstel verdedigde in het parlement, in plaats van de opvolgers van de indieners.

Ze vindt het "een manco" van de democratie dat de politiek iets kan beslissen waar een meerderheid van de bevolking tegen is en daarbij niet aan de noodrem kan trekken. "We hoeven niet bang te zijn voor de bevolking", aldus Leijten.

Tegenstanders vinden dat je complexe vraagstukken niet zomaar met 'ja' of 'nee' kunt voorleggen aan de bevolking. Bovendien hebben recente volksraadplegingen, zoals die over het Oekraïne-verdrag en de Brexit, partijen angstig gemaakt om zo'n middel vaker in te zetten.

Plagiaat

PVV'er Martin Bosma, in het debat fel pleitbezorger voor het referendum, wees D66 erop dat de partij zich altijd ijzersterk heeft gemaakt voor directe democratie en nota bene is opgericht om bestuurlijke vernieuwing af te dwingen. "Ik sta hier de kroonjuwelen van D66 te verdedigen. Het moet niet gekker worden", zei Bosma.

De PVV'er noemde een referendum een aanvulling op een systeem dat dateert uit de negentiende eeuw. Aan het einde van zijn minutenlange bijdrage erkende Bosma dat hij 'zijn' tekst regelrecht heeft overgenomen van D66-leider Alexander Pechtold uit 2009 toen hij nog voor het referendum pleitte in de Kamer.

Volgens Tweede Kamerlid Rob Jetten (D66) is zijn partij wel voorstander van een referendum, maar alleen met "bepaalde spelregels". Zo mogen internationale verdragen er niet onder vallen, omdat in zo'n geval afspraken met meerdere landen worden gemaakt. Die kun je als Nederland niet eenzijdig intrekken, vindt de partij.

Corrigeren

Van Raak werd in de Kamer bij zijn verdediging ondersteund door Niesco Dubbelboer (oud-PvdA-Kamerlid) en Boris van der Ham (oud-D66). Samen met Wijnand Duyvendak (GroenLinks) namen zij in 2005 het initiatief om een bindend referendum in te voeren.

"Ik hoor hier niet te staan, maar D66, GroenLinks en PvdA durven hun eigen wet niet meer te verdedigen", zei Van Raak bij zijn verdediging. De SP'er vindt zijn taak belangrijk omdat "de kiezers Kamerleden moeten kunnen corrigeren."

Lees meer over:
Tip de redactie