Nieuwe topman Belastingdienst bewust van moeilijke klus

Jaap Uijlenbroek, de nieuw aangetreden hoogste ambtenaar bij de Belastingdienst, is zich ervan bewust dat hem een lastige klus staat te wachten om orde op zaken te brengen bij de fiscus.

"Ik ben ingestapt met de wetenschap dat het niet makkelijk is", zegt Uijlenbroek dinsdagavond tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer. Hij is net een week aan het werk sinds zijn voorganger  Hans Leijtens opstapte.

Het parlement laat zich door Uijlenbroek bijpraten over de uit de hand gelopen reorganisatie bij de Belastingdienst.

66 miljoen

Door de veel te grote belangstelling met riante vertrekregelingen en de onbedoelde verkapte VUT-regeling waardoor de Belastingdienst een miljoenenboete moet betalen, valt de reorganisatie 66 miljoen euro duurder uit dan begroot.

Uijlenbroek formuleerde zijn twee belangrijkste prioriteiten: goed bestuur en structuur en het borgen van de continuïteit. "Mijn persoonlijke ambitie is dat er over drie jaar een goede Belastingdienst staat", aldus Uijlenbroek.

Hij heeft inmiddels 8,5 jaar ervaring als hoogste ambtenaar op een departement. De Belastingdienst is zijn derde klus in die functie.

Continuïteit

De meeste aanwezige Kamerleden maakten zich juist zorgen over die continuïteit nadat een onderzoekscommissie daar vorige week zeer kritisch over was.

Die commissie, geleid door Tjibbe Joustra en Hans Borstlap, concludeerde niet alleen dat er van alles mis is met de vrijwillige vertrekregeling; de structuur en cultuur binnen de fiscus deugt volgens hen ook niet.

De continuïteit van de Belastingdienst loopt gevaar en daarmee ook de inning van belastinggeld. Dat heeft grote gevolgen, want er wordt dagelijks door de Belastingdienst 1 miljard euro geïnd en er worden door de douane ieder jaar 12 miljoen containers gecontroleerd.

"De Belastingdienst kan geen dag uit dienst zijn en moet toch vernieuwen. Dat moet dus beheerst gebeuren", schetst Borstlap het dilemma. Hij was dinsdag ook in de Kamer aanwezig.

Gebrek aan regie

Daar is dan ook de fout gemaakt. "Er was een gebrek aan regie en een gebrek aan tegenspraak", luidt een van de conclusies uit het onderzoeksrapport.

Waarom de regeling zo heeft kunnen ontsporen, is ook voor Borstlap na drie maanden onderzoek nog steeds onduidelijk. Er werd namelijk binnen het management wel degelijk gesproken over de risico's van de verkapte VUT-regeling en de mogelijke leegloop van ervaren krachten met riante voorwaarden.

Ook binnen de Belastingdienst is men volgens topambtenaar Uijlenbroek "buitengewoon ongelukkig" met de mislukte vertrekregeling.

De werkdruk neemt toe vanwege de vertrekkende collega's en het beeld buiten ontstaat dat werknemers zichzelf willen bevoordelen, terwijl de achterblijvers juist niet voor een hoge vertrekregeling hebben gekozen. "Dat slaat diep in de dienst", aldus de Uijlenbroek.

Beterschap

Het is nu aan staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën) om te zorgen dat het innen van belastingen niet in gevaar komt. Hij beloofde vrijdag al beterschap. Om zijn woorden kracht bij te zetten kondigde hij aan dat er 140 'bedrijfskritische functies' worden aangetrokken. Verder benadrukt Wiebes dat de continuïteit de hoogste prioriteit heeft en houdt.

Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) herhaalde de woorden van zijn staatssecretaris en zei dat er desnoods geld bij komt zodat de Belastingdienst op volle toeren kan blijven draaien.

Tip de redactie