Een week nadat PVV-leider Geert Wilders door de rechter is veroordeeld wegens aanzetten tot discriminatie debatteert de Tweede Kamer donderdag over het wetsvoorstel van VNL om de vrijheid van meningsuiting te verruimen. "Een historische fout", zegt CDA-leider Sybrand Buma in een interview met NU.nl. Hij waarschuwt dat het schrappen van de wetten de deur opent naar geweld.

Het voorstel dat de Kamer behandelt pleit voor de afschaffing van het verbod op belediging (artikel 137c) en het aanzetten tot haat en discriminatie (artikel 137d).

Buma is tegen de afschaffing van het verbod en wil juist dat er strenger wordt opgetreden. "Op dit moment geldt voor haatzaaien dezelfde strafmaat als belediging, terwijl haatzaaien een kleinere stap richting geweld is", aldus de CDA-voorman. "Daarom wil ik dat de strafmaat voor haatzaaien wordt verdubbeld van maximaal 1 jaar naar 2 jaar."

U noemt het afschaffen van het beledigings- en discriminatieverbod een "historische fout". Waarom gebruikt u zulke zware woorden?

"Omdat het echt een historische fout zal zijn. Ik vind dat de wetgever altijd aan de kant van het slachtoffer moet staan. In een periode waarin de spanning in de samenleving - die deels voortkomt uit al dat gescheld - toeneemt moeten we zo'n wetsverandering niet willen."

We leven ook in een tijd waarin alles gezegd en geschreven moet worden. De vrijheid van meningsuiting mag niet beknot worden door het wetboek, zeggen de voorstanders van dit voorstel.

"De manier waarop deze discussie wordt gevoerd is echt belachelijk. Alsof datgene wat in Nederland het meest bedreigd is de vrijheid van meningsuiting zou zijn. De reden waarom de vrijheid van meningsuiting op het spel zou staan is het verbod op belediging. Maar de huidige wet stamt uit de jaren dertig van de vorige eeuw met de bedoeling om met name joden te beschermen."

"Het lijkt wel alsof we nu, omdat sommigen van ons moslims willen beledigen, de vrijheid van meningsuiting willen verbreden. Maar dan vergeten we dat ook het recht ontstaat om joden, homo’s en gehandicapten te beledigen. Deze wetten zijn er om te voorkomen dat mensen door die beledigingen in een kwetsbare positie komen waaruit zij zich niet kunnen verweren."

Hoe stel je vast of iets beledigend is? Wat voor de  één als beledigend ervaren kan worden, kan door de ander niet als beledigend bedoeld zijn. Is de perceptie van beledigen niet te subjectief om dat strafbaar te stellen?

"Dat is onzin. De rechter kijkt nu ook al naar de context en weegt de ernst van de beledigingen. Vorig jaar heeft de rechter iemand veroordeeld voor de uitspraak: 'Ik heb 1000 kuub gas klaarstaan voor alle Likudniks en wat mij betreft worden alle zionistenzwijnen opgesloten in strafkampen'."

"Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, dan mogen straks tientallen neo-nazi’s naar een synagoge gaan en dit soort dingen roepen. Sterker nog, je wordt dan als belediger beschermd door de politie, omdat het valt onder de vrijheid van meningsuiting."

"Het bijzondere is dat juist de PVV en de indieners van het wetsvoorstel VNL keer op keer eisen dat er wordt opgetreden tegen haatimams. Met dit voorstel zijn haatimams juist wel welkom, want haat mag dan." 

"Straks mag een haatimam hier komen en roepen dat homoseksualiteit een verwerpelijke, abnormale, perverse en ziekelijke afwijking is. Als een haatimam dat zegt, dan denk ik dat wij hier binnen no-time een spoeddebat over hebben."

"Dat is totaal in tegenspraak met dit wetsvoorstel. En denk maar niet dat Geert Wilders tegen een haatimam zegt: Ik ben het niet met je eens, maar je mag het hier zeggen."

Wat u constateert zijn bepaalde uitingen die u niet aanstaan, zou u zich niet moeten afvragen wat de reden is waarom mensen deze uitlatingen doen?

"Natuurlijk."

Mensen hebben dan toch het recht om te zeggen wat zij denken? Tegen de haatzaaiende boodschap van de imam zul je, niet alleen als politiek, maar ook als samenleving in een open debat daar een beter verhaal tegenover moeten stellen.

"Dat vind ik een totale misvatting. Als joden straks bij een synagoge geconfronteerd worden met tientallen neo-nazi’s die zwaaien met vlaggen met hakenkruizen erop en de meest vreselijke dingen scanderen, moeten joden er dan tegenover gaan staan en terugschelden? Of het debat aangaan met neo-nazi’s of met een haatimam? Dat is geschift!"

Maar juist door dat debat aan te gaan kun je een ander, of mensen die zich tot een bepaald gedachtegoed voelen aangetrokken, ervan overtuigen dat die denkbeelden fout zijn.

"Omdat dit soort beledigende en haatzaaiende uitlatingen geen uitnodigingen tot een debat zijn. Juist in de jaren dertig hebben we beledigingen en haatzaaien verboden omdat we wisten dat van vernedering op vernedering het tot geweld kan komen." 

"De misvatting is dat pas in het geval van een letterlijke oproep tot geweld mensen de wapens oppakken. Maar dat is juist waarom we zo streng zijn bij antisemitisme; we hebben ervaringen met de holocaust. We weten waar haatzaaien toe kan leiden."

U heeft het over een historische fout. Stel dat de wet wordt aangenomen, hoe ziet Nederland er dan over vijf jaar uit?

"Meer onrust en meer kans op geweld. Zo simpel is het."

Maar als we de oceaan oversteken en naar Amerika kijken waar de vrijheid van meningsuiting absoluut is, dan zien dat het toch ook prima gaat in dat land.

"En willen wij hier een Ku Klux Klan? De Amerikaanse samenleving is er echt niet een die ik beter vind dan de onze." 

Het CDA stelt ook voor om antidemocratische partijen te verbieden en u bent na de veroordeling van Wilders zeer kritisch geweest op de PVV-leider. U zei: "Als een politicus die veroordeeld wordt onmiddellijk zijn politieke podium misbruikt om de onafhankelijkheid van de rechters te ondermijnen, hoe kan je dan van de gewone Nederlanders wel vragen om vertrouwen in onze rechtsstaat te hebben?” Vindt u de PVV een antidemocratische partij?

"Nee. Een antidemocratische partij heeft als doel om de democratie omver te werpen en dat moet verboden worden. De PVV heeft dat doel niet." 

"Ik ben wel heel boos over de uitspraken van Wilders over de onafhankelijkheid van onze rechtspraak. Wilders mag in hoger beroep als hij het niet met de uitspraak eens is. De onafhankelijkheid van de rechters in twijfel trekken is niet verboden, maar het is wel buitengewoon onaangenaam."