Als het aan de PvdA ligt, wordt de ov-kaart voor studenten na afloop van de studie automatisch stopgezet. Studenten lopen dan geen risico meer om tegen een boete aan te lopen als zij vergeten het reisproduct te beëindigen.

"Het systeem is zo omslachtig dat het lijkt alsof het de bedoeling is dat studenten een boete krijgen. Dat is niet eerlijk", zegt PvdA-Kamerlid Mohammed Mohandis.

Mohandis vraagt minister Jet Bussemaker (Onderwijs) om het systeem aan te passen. Hij wil dat het reisproduct automatisch stopt na afloop van de studie. Zij ziet echter niets in het plan van haar partijgenoot. "De boete kan makkelijk voorkomen worden door gewoon je kaart stop te zetten", zei de minister vrijdag na afloop van de ministerraad.

Ook belangenorganisaties van studenten en scholieren, LSVb en ISO, pleiten voor een ander systeem. Volgens Stefan Wirken, voorzitter van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb), moet het voor studenten makkelijker worden om hun abonnement op te zeggen. Wirken vindt dat studenten het abonnement online moeten kunnen beëindigen of dat de kaart na de studie automatisch wordt geblokkeerd.

Boetes

Vrijdagochtend bleek uit cijfers die de Volkskrant heeft opgevraagd bij Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) dat veel studenten tegen een boete aanlopen, omdat zij hun ov-abonnement te laat hebben opgezegd. Volgens de krant levert dat jaarlijks zo'n 56 miljoen euro op.

Simon Theeuwes van studentenorganisatie ISO wil dat daar verandering in komt. "Deze cijfers moeten omlaag." Hij pleit voor betere voorlichting voor studenten. "Wij denken niet dat duizenden studenten massaal misbruik maken, maar gewoon vergeten hun abonnement stop te zetten."

Ook de VVD is kritisch op hoe het nu geregeld is voor de studenten. "Het is vreemd dat er in 2016 geen andere oplossing te vinden is", zegt Kamerlid Pieter Duisenberg.

Hij wil dat de NS en DUO aantonen dat zij het maximale, binnen de grenzen van wat redelijk is, hebben gedaan om de studenten zo klantvriendelijk mogelijk te behandelen. Tegelijkertijd wijst hij wel op de eigen verantwoordelijkheid van de studenten. "We hebben het hier wel over hoogopgeleide studenten."  

Obstakels

Volgens Bussemaker is het op dit moment is technologisch niet haalbaar om de kaarten van duizenden studenten automatisch stop te zetten. Ook Translink, de uitgever van de ov-chipkaart, ziet obstakels om het systeem voor studenten aan te passen. Het zou te kostbaar zijn om die infrastructuur aan te leggen. 

Tussen 2014 en 2015 zetten zeker 120.000 ex-studenten hun ov-abonnement te laat stop na het beëindigen van hun studie. Per persoon betaalden zij hiervoor gemiddeld 500 euro boete. Naast de 56 miljoen aan geïnde boetes staat ook nog zo'n 41 miljoen euro aan onbetaalde boetes open. De geïnde boetes worden doorgegeven aan de vervoerders als compensatie voor gederfde inkomsten.

Informatie

Bussemaker wijst eropdat DUO de studenten meerdere malen op verschillende manieren informeert om het reisproduct tijdig stop te zetten. Net als andere abonnementhouders moet de student het reisproduct bij een automaat opzeggen. Studenten die daar niet van op de hoogte zijn, raadt zij aan de post van DUO te openen en goed te lezen. "DUO stuurt je niet een brief om je de groeten te doen."

Wanneer een ex-student zijn ov-kaart niet opzegt, kost dit hem 97 euro per halve maand. Een deel van de studenten kiest er bewust voor om hun ov-kaart door te laten lopen, omdat de boete in sommige gevallen lager is dan de kosten voor het maken van hun reizen. Bussemaker denkt er dan ook over de boete te verhogen om te voorkomen dat het aantrekkelijk blijft om geen ov-abonnement te nemen of losse kaartjes te hoeven kopen. 

Wat de PvdA betreft gaat die verhoging zo snel mogelijk van tafel. "Waarom gaan we de boetes verhogen als het systeem niet deugt?" aldus Mohandis. VVD'er Duisenberg is niet principieel tegen een verhoging van de boete. Hij wil wel een uitleg van de minister waarom die verhoging nodig is en waar die op gebaseerd is. "Een kostenverhoging lijkt mij iets te gemakkelijk."

De Kamer debatteert binnenkort over de verhoging van de boete.