Het presidium, oftewel het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer, is donderdagochtend bijeen gekomen om te praten over een mogelijk ambtsmisdrijf door één of meerdere fractievoorzitters.

Aanleiding is de rel die vorig jaar speelde rond minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk en de aangifte die vervolgens werd gedaan door VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra in zijn rol als voorzitter van de zogeheten commissie-Stiekem.

De Grondwet bepaalt dat de opdracht tot vervolging van een Kamerlid alleen door de regering of de Tweede Kamer kan worden gegeven. Daarom speelt het Openbaar Ministerie de zaak door aan de Tweede Kamer.

In 2014 kwam Plasterk in grote politieke problemen doordat hij de Amerikanen verweet 1,8 miljoen tapgegevens te hebben opgehaald in Nederland. In werkelijkheid bleek dat Nederland deze taps zelf had uitgevoerd en geleverd aan de Amerikanen.

Hij zou de Kamer hierover echter niet direct hebben geïnformeerd toen hij zijn fout ontdekte. In de Kamer kreeg hij van een groot deel van de oppositie daarom een motie van wantrouwen aan de broek, inclusief van toenmalig gedoogpartner D66. 

Het zorgde voor een behoorlijke ruzie tussen PvdA-leider Diederik Samsom en D66-leider Alexander Pechtold. Vlak na het debat bleek waarom.

Video: Kamer praat over mogelijke vervolging fractievoorzitter

Commissie-Stiekem

NRC wist namelijk te melden dat de Commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten, oftewel de commissie-Stiekem, wel degelijk eerder vertrouwelijk was geïnformeerd over de werkelijke herkomst van de taps.

En aangezien lekken uit deze commissie strafbaar is deed Zijlstra aangifte. Nu, ruim anderhalf jaar later, komt het Openbaar Ministerie er pas achter dat het niet bevoegd is om te beslissen over de vervolging van een Kamerlid. 

Wel zijn er aanwijzingen dat één of meerdere fractievoorzitters zich mogelijk schuldig hebben gemaakt aan een ambtsmisdrijf, zo liet het OM weten.

Presidium

Daarom is het dossier nu overgedragen aan het presidium, het orgaan waar bijna alle fracties en de Kamervoorzitter in zijn vertegenwoordigd. Het presidium zal moeten besluiten of er daadwerkelijk tot vervolging wordt overgegaan.

Een besluit om tot vervolging over te gaan kan grote gevolgen hebben, aangezien één of meerdere fractievoorzitters dan voor de Hoge Raad zullen moeten verschijnen. Dit zal vrijwel zeker het einde betekenen van hun termijn als fractievoorzitter in de Tweede Kamer.

Samsom

In de kwestie wordt vooral gekeken naar PvdA-leider Diederik Samsom. Hij had immers een politiek motief om het blazoen van Plasterk te zuiveren. 

Ook deed hij bij Pauw en Witteman naar aanleiding van deze zaak al zijn beklag over de commissie-Stiekem. Die zou volgens hem "te geheim en te onbeholpen" opereren. Zelf ontkent hij het lek te zijn geweest.