OM legt onderzoek commissie-Stiekem neer om mogelijk ambtsmisdrijf

Het Openbaar Ministerie (OM) kan de aangifte van het lekken van geheime informatie uit de Commissie-stiekem niet behandelen. Mogelijk is sprake van een ambstmisdrijf door een fractievoorzitter van de Tweede Kamer.

Dat maakt het Openbaar Ministerie woensdagavond bekend.

Indien een fractievoorzitter daadwerkelijk zijn geheimhoudingsplicht heeft geschonden en geheime informatie uit de Kamercommissie heeft gelekt aan NRC Handelsblad, is sprake van een ambtsmisdrijf en daar kan een hoge straf op komen te staan.

De Grondwet bepaalt dat de opdracht tot vervolging van een Kamerlid alleen door de regering of de Tweede Kamer kan worden gegeven. Daarom speelt het OM de zaak door aan Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg.

In de commissie-Stiekem bespreken de fractievoorzitters staatsgeheime zaken met de minister van Binnenlandse Zaken (verantwoordelijk voor de AIVD) of de minister van Defensie (verantwoordelijk voor de MIVD).

'Ernstig en uniek'

"Dit is een ernstige en unieke zaak", zei Van Miltenburg in een korte toelichting. Ze roept het presidium donderdagochtend bijeen om te bepalen wat er nu moet gebeuren. Het is volgens haar daarom "van het grootste belang dat we zorgvuldig en afgewogen besluiten nemen.''

Minister-president Mark Rutte liet in een eerste reactie weten dat hij eerst de feiten wil bestuderen. "Voor mijn gevoel is het echt een zaak van de Tweede Kamer. Ik ben zeer terughoudend daarop te reageren'', aldus Rutte.

Fractievoorzitters

Verschillende fractievoorzitters wilden niet reageren over het mogelijk lekken van één of meer van hun collega's. In elk geval Halbe Zijlstra (VVD), Sybrand Buma (CDA), Alexander Pechtold (D66) en Diederik Samsom (PvdA) hielden zich stil. Andere fractievoorzitters zijn nog niet ingegaan op een verzoek om een reactie.

In de tijd van het mogelijk lekken maakten naast Zijlstra, Samsom, Buma en Pechtold ook zes andere fractievoorzitters deel uit van de commissie-Stiekem. Dat waren Geert Wilders (PVV), Emile Roemer (SP), toenmalig fractievoorzitter Arie Slob van de ChristenUnie, toenmalig fractievoorzitter Bram van Ojik van GroenLinks, Kees van der Staaij (SGP) en Marianne Thieme (PvdD).

De aangifte van het schenden van de geheimhoudingsplicht uit een besloten vergadering van de Kamercommissie kwam volgens het OM binnen op 13 maart dit jaar.

Telefoontaps

Het gaat om de kwestie waarover NRC Handelsblad anderhalf jaar geleden publiceerde. De krant berichtte dat Nederlandse inlichtingendiensten 1,8 miljoen belgegevens van Nederland aan de Verenigde Staten hadden verstrekt. Hierna ontstond ophef in de Tweede Kamer.

Kamerleden beweerden niet van de kwestie op de hoogte te zijn en minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken zou de Kamer onjuist hebben voorgelicht. Later bleek dat Plasterk de Kamer wel had ingelicht, via de commissie-Stiekem. Maar ook dat gegeven valt onder de geheimhoudingsplicht.

De kwestie bracht Plasterk eerder vorig jaar in politieke problemen. Hij overleefde ternauwernood een motie van wantrouwen in de Tweede Kamer die door een groot deel van de oppositie werd gesteund.

Onderzoek

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra zou als voorzitter van de commissie aangifte hebben gedaan van lekken. Het Openbaar Ministerie stelde hierop een onderzoek in.

''De Rijksrecherche heeft vervolgens onder leiding van het OM onderzoek gedaan. Hierbij zijn belgegevens van onder meer de leden van de CIVD onderzocht en enkele mensen gehoord. De Rijksrecherche heeft geen telefoons getapt'', benadrukt het Openbaar Ministerie.

''Nadat een of meer leden van de CIVD in beeld kwamen ten aanzien van het mogelijk lekken van informatie, is het onderzoek door de Rijksrecherche stilgelegd. Aangezien het hier mogelijk om een ambtsmisdrijf door een lid van de Tweede Kamer gaat, is het OM niet bevoegd om verder onderzoek te doen, zo is vastgelegd in artikel 119 van de Grondwet.''

Presidium

Het presidium van de Tweede Kamer wordt gevormd door de voorzitter en ondervoorzitters en heeft de dagelijkse leiding over de Kamer.

Naast Kamervoorzitter Van Miltenburg en griffier Renata Voss zitten de VVD'ers Ton Elias en Tamara van Ark, de SP'er Ronald van Raak, Stientje van Veldhoven (D66), Khadija Arib (PvdA), Martin Bosma (PVV) en Raymond Knops (CDA) in het presidium.

Tip de redactie