Coalitiepartijen VVD en PvdA zijn het eens over de versobering van de vluchtelingenopvang. Het kabinet wil af van de voorrang die vluchtelingen krijgen op de wachtlijst voor een sociale huurwoning. 

Ook moeten de bijstand en de toeslagen voor vluchtelingen verlaagd worden. Dat is de uitkomst van het wekelijkse coalitieoverleg maandag.

"We willen af van de situatie waarin mensen die op een wachtlijst staan voor een huurwoning verdrongen worden door vluchtelingen", lichtte premier Mark Rutte toe.

Asielzoekers met een verblijfstatus krijgen nu nog voorrang bij de toekenning van een sociale huurwoning. Wat de coalitie betreft, verdwijnt deze zogenoemde urgentiestatus en worden de asielzoekers ondergebracht in versoberde woonruimtes, zoals containerwoningen, kantoorpanden en rijksgebouwen.

Omdat de vluchtelingen in deze woningen geen, of heel weinig huur hoeven te betalen, kan de huurtoeslag omlaag. Daarnaast krijgen de vluchtelingen minder bijstand. Zo worden asielzoekers die een woning delen en daarom minder kosten hebben, gekort worden op hun uitkering. 

Rutte: "Het principe 'rechtvaardig maar sober' geldt ook voor de overige voorzieningen. Deze maatregelen betekenen dat we de kosten aftrekken van de bijstandsuitkeringen. Die zal dus ook lager zijn."

Woningdruk

Vrijdag maakte staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Asiel) bekend semi-permanente woningen bij te bouwen om de woningnood het hoofd te bieden. Deze woningen moeten niet alleen de vluchtelingen een dak boven het hoofd bieden, maar moeten ook Nederlandse woningzoekenden aan een woning helpen.

Deze extra woningen moeten doorstromingen vanuit de azc's bevorderen. Op dit moment houden 13.000 asielzoekers met een verblijfsstatus bedden bezet die voor pas aangekomen vluchtelingen bestemd zijn. Hierdoor moeten er noodopvanglocaties worden geopend of krijgen gemeenten extra vluchtelingen toegewezen, zoals dat in het Drentse dorp Oranje het geval was.

Borstvergrotingen

Dit weekend liet VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra weten voor een verdere versobering van de opvang van vluchtelingen te zijn. Zo zouden de vluchtelingen het prima redden met een paar tientjes leefgeld in de maand. Ook moet een tijdelijke verblijfsvergunning niet meer moet worden afgegeven voor vijf jaar, maar moet voortaan elk jaar worden verlengd.

Daarnaast moet de medische zorg beperkt worden, zei Zijlstra die borstvergrotingen en gebitsreconstructies als voorbeelden aanhaalde. 

Later moest hij op deze uitspraken terugkomen, omdat vluchtelingen geen cosmetische plastische chirurgie krijgen vergoed.

D66'er Sjoerd Sjoerdsma noemde het versoberingsplan "polariserende kortetermijnpolitiek, met grote langetermijn gevolgen". "Dit is een onverantwoordelijke manier van politiek bedrijven en draagt op geen enkele manier bij aan het in goede banen leiden van de uitdaging waar Nederland nu voor staat." 

Volgens het Kamerlid is de oorlog in Syrië nog lang niet voorbij en zal een grote groep asielzoeker hier blijven. "Dat is de realiteit. Nederland moet juist direct aan de slag met de integratie van deze mensen zodat ze zo snel mogelijk de taal leren, aan het werk gaan en bijdragen aan de Nederlandse samenleving."

Woensdag debatteert de Tweede Kamer met premier Rutte over de problemen rond de opvang van vluchtelingen.