Premier Mark Rutte roept iedereen op om rond het vluchtelingenprobleem ''de rust te bewaren en binnen de grenzen van de wet en de betamelijkheid te blijven''.

Dat zei hij vrijdag tijdens zijn wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad.

Rutte: "Kwaad worden mag, maar geweld of bedreigingen is uit den boze. Ook tegen burgemeesters, bestuurders en andere mensen die hiermee te maken hebben", zei de premier.

Oranje

Hij blikte onder meer terug op de gebeurtenissen in het Drentse dorp Oranje afgelopen dinsdag. Het dorp kreeg tegen de afspraken in te horen dat het nog eens zevenhonderd vluchtelingen moest opvangen. Verontwaardigde burgers uitten die avond hun ongenoegen over het besluitvormingsproces door de dienstauto van staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) te blokkeren.

Rutte herhaalde dat er voor Oranje geen andere oplossing was dan dat er meer vluchtelingen bijkwamen, ook al was het dorp daartegen. Hij heeft begrip voor de emoties die de asielproblematiek oproepen.

''Mensen zijn bezorgd, boos en emotioneel. Dat is begrijpelijk. De grote instroom roept allerlei indringende vragen op: is mijn gezin veilig? Krijg ik nog wel een huis? En waarom komen er zoveel vluchtelingen in ons dorp en niet ergens anders? In Oranje kon het niet anders", aldus Rutte.

Ontoelaatbaar

Die emoties moeten volgens de premier wel binnen de kaders van de wet blijven. Dat geldt ook voor de vluchtelingen die hier asiel aanvragen. Rutte kondigde aan dat staatssecretaris Dijkhoff een wet ontwerpt die het mogelijk moet maken om een asielaanvraag te weigeren als de asielzoeker de wet overtreedt. 

Rutte: "Geweld en discriminatie is ontoelaatbaar. Gebeurt dat wel, dan grijpt de politie in. Er moet dan niet raar opgekeken worden als een asielaanvraag wordt geweigerd."

Video: Rutte roept op om rust te bewaren rond vluchtelingen

Regie

Dat niet Rutte, maar de staatssecretaris naar Oranje afreisde en zich ontpopt tot het gezicht van de kabinetsaanpak van het asielbeleid, betekent volgens de premier niet dat hij geen regie heeft. Deze week klonk de kritiek dat de premier onzichtbaar was. 

''Achter de schermen is dit per definitie een chefsache", aldus Rutte, die eerder deze week zei in nauw contact te staan met de staatssecretaris. 

Topoverleg

Rutte ging verder ook in op het overleg dat het kabinet had met vertegenwoordigers van de provincies en gemeenten. Afgesproken is dat gemeenten de komende zes maanden 10.000 asielzoekers met een verblijfsstatus moeten huisvesten.

Dat moet ervoor zorgen dat er weer ruimte komt in de asielzoekerscentra voor vluchtelingen die ons land binnenkomen. Het kabinet hoopt op deze manier niet langer gemeenten te dwingen om noodopvang te regelen, zoals dat dinsdag in Oranje gebeurde.

Deze asielzoekers met een verblijfsstatus zullen naar verwachting ongeveer zes maanden tijdelijk gehuisvest worden. Daarna krijgen zij een "semi-permanente" woning, waar zij voor langere tijd kunnen wonen. Minister Blok (Wonen) heeft de taak die woningen te realiseren. Deze woningen zijn niet enkel bestemd voor asielzoekers, maar ook voor Nederlanders die wachten op een huurwoning. 

Met de provincies is afgesproken dat er in elke provincie een noodopvanglocatie komt, zoals op Heumensoord in Nijmegen waar er drieduizend vluchtelingen worden opgevangen.