VVD, PvdA en D66 dringen er bij het kabinet op aan om duidelijk stelling te nemen in het Syrische conflict en de rol van de Syrische president Bashar al-Assad nu ook Rusland zich in de strijd heeft gemengd.

"Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben duidelijk stelling genomen", zegt PvdA-buitenlandwoordvoerder Michiel Servaes.

De Fransen maakten vorige week duidelijk dat er voor Assad absoluut geen toekomst is in Syrië. De Britse premier David Cameron noemde Assad "een beul" en de Russische acties "een verschrikkelijke fout".

"Ik wil graag dat ook het kabinet zich zo helder uitspreekt", zegt de PvdA'er. 

Verlamd

VVD-Kamerlid Han ten Broeke constateert dat het westen "verlamd is geraakt door de Assad-vraag". 

"De westerse landen durven de vraag niet te stellen wat er met Assad moet gebeuren. Daardoor zien we dat de Russen de oplossing dreigen te dicteren. We willen niet met de Russen, maar kunnen nu niet meer zonder ze, omdat het westen niet weet wat te doen met Assad."

Ook Ten Broeke wil weten hoe het kabinet hier in staat. 

Luchtaanvallen

Rusland is vorige week woensdag begonnen met luchtaanvallen op doelen in Syrië. Moskou zegt dat alleen stellingen van Islamitische Staat (IS) worden aangevallen, maar waarnemers zeggen dat vooral rebellen worden bestookt die tegen het bewind van president Bashar al-Assad strijden.

Het kabinet heeft bij monde van ministers Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) en Jeanine Hennis (Defensie) laten weten dat het optreden van de Russen "iets is om heel goed in de gaten te houden". 

Ook vindt het kabinet het "buitengewoon zorgelijk" als Russische gevechtsvliegtuigen doelen zouden bombarderen waar geen IS-strijders zitten.

Timide

D66 noemt deze stellingname timide. "Het kabinet moet de Russische acties veroordelen. Dat zie ik ze niet doen. In plaats daarvan kijken we alleen of Nederland nu moet bombarderen in Syrië. Dat is door een rietje kijken naar dit conflict", zegt D66’er Sjoerd Sjoerdsma.

Volgens Sjoerdsma is er een totaal gebrek aan aandacht voor de rol die Assad heeft gespeeld en nog steeds speelt in Syrië.

"Assad heeft het overgrote deel van de doden in Syrië op zijn geweten. Het merendeel van de Syrische vluchtelingen verlaten het land door zijn optreden", zegt Sjoerdsma.

"Mij bekruipt soms het gevoel dat we in die strijd tegen IS het verschrikkelijke karakter van Assad uit het oog verliezen. Dat is buitengewoon onverstandig van dit kabinet."

Standpunt

Ook de PvdA wil van het kabinet weten wat het standpunt van het kabinet is betreffende de rol van Assad.
 
"De Russische interventie versterkt de machtspositie van Assad", zegt de PvdA’er. "De Russen fungeren nu als luchtmacht van Assad en er zijn berichten over activiteiten van Russische marineschepen en misschien wel Russische grondtroepen." 

Wat de PvdA betreft is er geen toekomst voor Assad in het Syrië van morgen. Hij waarschuwt dat de Russische inmenging niet mag afleiden van de gruweldaden van zowel het Syrische regime als van IS. "Slechts één van de twee aanpakken, is de ander steviger in het zadel helpen", aldus Servaes.

Servaes maakt zich zorgen over de ongecoördineerde strijd tegen IS in Syrië waar de internationale coalitie enerzijds IS bombarderen, terwijl Rusland voornamelijk stellingen van de Syrische oppositie onder vuur neemt.

Turkije bombardeert op zijn beurt weer de Koerdische strijdkrachten die als de grondtroepen van de internationale coalitie fungeren.

Politieke dialoog

De PvdA dringt er daarom bij het kabinet op aan om zich samen met Europa actiever met het conflict te bemoeien.

Volgens Servaes is de politieke dialoog met alle strijdende partijen de enige oplossing voor de jarenlange burgeroorlog.

Volgens de VVD moeten de alawieten (een geloofsgemeenschap in Syrië waar Assad deel van uitmaakt) betrokken worden bij de oplossing. Maar voordat het überhaupt tot een politieke dialoog kan komen, moeten de strijdende partijen tegen IS op een lijn komen.

"Een gemeenschappelijk militaire strategie is een voorwaarde voor een politieke oplossing”, aldus Ten Broeke. "Pas als frontlinies ook bestandslinies worden, en daarvoor is een gezamenlijk strijdplan nodig, kan men aan de onderhandelingstafel." 

Donderdag debatteert de Tweede Kamer met minister Koenders over de Russische inmenging in het Syrische conflict.