De eerste foto's na de vrijlating van Volkert van der Graaf zijn gemaakt na uitvoerig overleg tussen zijn advocaten en de overheid. Volgens zijn voormalig advocaat heeft minister Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie) de Kamer niet volledig geïnformeerd.

Dat meldt de Volkskrant woensdag op basis van e-mails tussen Stijn Franken, de toenmalige advocaat van Van der Graaf, en het Openbaar Ministerie (OM).

Het OM wist al zeker twee maanden voor de publicatie van de eerste foto's van de plannen om iets in scène te zetten. De foto's verschenen vorig jaar juni in de Telegraaf.

Overheidsmedewerkers hadden er volgens Franken op aangedrongen dat er een einde moest worden gemaakt aan de "jacht op de eerste foto". Ook de reclassering en de politie waren al op de hoogte. "Er is uitvoerig overleg geweest." 

De beschuldiging wordt ondersteund door Willem Jebbink, de huidige advocaat van de moordenaar van Pim Fortuyn. ''Wat er in het dossier hierover staat, onderbouwt dit'', zegt hij. ''Ik kan daar zien dat die stelling juist is.''

Geheimhouding

Volkert van der Graaf schoot op 6 mei 2002 politicus Pim Fortuyn dood, vlak voor de verkiezingen. In 2003 werd hij veroordeeld tot een celstraf van achttien jaar. Vorig jaar kwam hij onder strenge voorwaarden vrij. Een van die voorwaarden luidt dat hij geen contact mag zoeken met de media.

Van der Graaf zei zondag in een uitzending van Brandpunt Reporter dat de foto's die van hem verschenen in scène zijn gezet. Dat zou in strijd zijn met de voorwaarden van zijn voorwaardelijke vrijlating.

Franken stelt dat al maanden duidelijk was dat Van der Graaf met de foto zijn mediaverbod niet zou schenden. "Natuurlijk was het niet in strijd met een mediaverbod: het is uitvoerig besproken en door de verantwoordelijke instanties op touw gezet."

Van der Steur

De advocaat zegt in de krant dat minister Van der Steur dinsdag de Tweede Kamer niet volledig heeft geïnformeerd. Het OM en de minister meldden toen dat de advocaat een dag voor de publicatie had laten weten dat er foto's gemaakt zouden worden en dat het mediaverbod niet geschonden was.

Het OM laat woensdag weten dat het niets heeft toe te voegen aan die verklaring.

Kamerbrief

Een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie verwijst woensdag naar de Kamerbrief van Van der Steur, op de vraag of een krantenfoto van Van der Graaf al veelvuldig aan bod is gekomen tijdens contact met de overheid en zijn advocaten.

"Er is in die periode veel contact geweest. Dat is logisch, want het gaat om de bekendste gevangene van Nederland." De contacten gingen over alle voorwaarden die aan Van der Graaf werden gesteld bij zijn voorwaardelijke vrijlating, aldus de woordvoerder.

Ook op de vraag of de minister de Kamer dinsdag wel juist en volledig heeft geïnformeerd - volgens Franken is dat niet het geval - wordt verwezen naar de Kamerbrief.

Spoeddebat

De vraag of en hoe Van der Graaf zich de afgelopen zeventien maanden aan de voorwaarden heeft gehouden, wordt nu opnieuw door de reclassering onderzocht. Daarna zal het OM er een oordeel over vellen, meldde Van der Steur de Tweede Kamer dinsdag.

De reclassering neemt de rol van de betrokken overheidsinstanties mee in haar onderzoek, laat het woensdag in een reactie weten. De reclassering wil verder nog niet inhoudelijk reageren.

De VVD wil een feitenrelaas van Van der Steur afwachten, maar onder andere de PvdA, PVV, CDA en VNL willen snel een spoeddebat, liefst al deze week. De VVD wil ook snel een debat, maar wel pas als de feiten zijn uitgezocht.

Premier Mark Rutte wilde woensdag niet veel kwijt over de zaak, maar voorziet geen politieke problemen voor de minister.

Juiste verhaal

Franken komt voor het eerst met het verhaal naar buiten, waardoor hij zijn geheimhoudingsplicht schendt. Eerder was afgesproken dat het OM zelf het verhaal zou vertellen. "Ik heb maandag en dinsdag contact gehad met het Openbaar Ministerie en gewaarschuwd dat ze wel het hele, juiste verhaal moesten vertellen. Dat is dus niet gebeurd," aldus Franken.

Volgens Franken verzocht het OM de advocaat om een fotograaf te regelen, maar wordt nu de indruk gewekt dat het idee van de foto uit de koker van zijn advocatenkantoor komt.

Reclassering

De reclassering kijkt naar haar eigen rol in de rapportage die ze maakt over hoe de moordenaar van Pim Fortuyn, Volkert van der G., zich heeft gehouden aan de voorwaarden voor zijn voorlopige vrijlating.

"Wij hebben kennisgenomen van het artikel hierover in de Volkskrant en nemen dat wat gezegd wordt over onze rol, mee in de rapportage aan het Openbaar Ministerie", zegt een woordvoerster. Minister Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie) liet dinsdag al weten dat de reclassering nogmaals gaat kijken of en hoe de moordenaar van Fortuyn zich heeft gehouden aan de voorwaarden. De reclassering moet het resultaat hiervan voorleggen aan het OM.

De reclassering wil verder niet inhoudelijk reageren.