Premier Mark Rutte verwacht dat het kabinetsvoorstel om de opvang van vluchtelingen in landen als Turkije, Libanon en Jordanië te verbeteren op Europese steun kan rekenen. Hij verwacht eerder weerstand bij de herverdeling van de tienduizenden vluchtelingen die er al zijn. 

Lees hier het liveblog terug (gesloten)

Dat zei hij donderdag in het Kamerdebat over de Europese opvang van vluchtelingen uit voornamelijk Syrië, Irak en Eritrea.

Woensdag maakte het kabinet bekend in te stemmen met het plan van de Europese Commissie om 160.000 vluchtelingen te herverdelen over de Europese lidstaten.

Een harde voorwaarde die het kabinet stelt is dat deze opvang een tussenoplossing is en dat de EU-landen toezeggen te werken aan wat het kabinet ziet als de uiteindelijke oplossing: opvang van vluchtelingen in veilige havens in de regio. 

Het kabinet zal dan akkoord gaan met de ruim zevenduizend extra asielzoekers die Nederland nu bovenop de reeds toegezegde tweeduizend asielzoekers krijgt toegewezen. 

Het langetermijnplan om de vluchtelingen in verbeterde veilige regio's op te vangen zal volgens Rutte op weinig weerstand stuiten. Hij zei wel "bezorgd" te zijn dat de Europese landen het niet eens zullen worden over de herverdeling van de vluchtelingen die er al zijn.

Twijfels

Of de opvang in de regio, zoals het kabinet dat voorstelt, daadwerkelijk gerealiseerd wordt, is nog maar zeer de vraag. Oppositiepartijen wijzen erop dat er een jarenlange weg te gaan is voordat de Europese landen en landen in de regio met het plan zullen instemmen.

Ook EU-buitenlandchef Federica Mogherini kraakt het kabinetsplan, weet Financieel Dagblad. "Iedere poging om dit buiten onze grenzen af te handelen gaat niet werken. Ik peins er niet over om voor te stellen dit in Libanon, Jordanië of Turkije te doen", aldus Mogherini.

PvdA-leider Diederik Samsom weersprak dat en stelde dat het langetermijnplan binnen de Europese gelederen positief is ontvangen. 

PvdA en VVD

Tot die tijd moet er wat de PvdA betreft niet gewacht worden tot de nieuwe opvangkampen er zijn, maar moet Europa nu "zo veel als nodig" vluchtelingen opvangen om de opvangkampen in landen in de regio te ontlasten.

Samsom legt het kabinetsstandpunt over de herverdelingsplannen van de Europese commissie daarmee anders uit dan coalitiepartner VVD. Die pleit er juist voor zoveel mogelijk vluchtelingen in de regio op te vangen.

Samsom benadrukte dat de landen die nu al opvang in de regio regelen overspoeld worden met miljoenen vluchtelingen. "In Libanon is een kwart van de bevolking vluchteling. We moeten een deel van die mensen hierheen halen en die landen ontlasten."

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra stelde juist dat het kabinet pleit voor opvang in de regio. "We moeten de mensen zo dicht mogelijk bij huis en haard opvangen", zei Zijlstra, die dat standpunt in de brief van het kabinet terug ziet. De omstandigheden op de opvanglocaties moeten volgens de VVD'er worden verbeterd zodat er "geen noodzaak meer is voor mensen om hier naar toe te komen".

Onduidelijk

De oppositie hekelde de onduidelijkheid over de uitleg die de premier, de VVD en de PvdA aan het kabinetsstandpunt gaven. Wordt de druk op landen als Turkije, Libanon en Jordanië ontlast, of worden vluchtelingen die de oversteek naar Europa wagen teruggestuurd?

Het kabinetsstandpunt wordt door oppositiepartijen gezien als een compromis tussen coalitiepartijen VVD en PvdA dat uiteindelijk geen stand houdt. De sociaaldemocraten streven een ruimhartig asielbeleid na, terwijl de VVD met een schuin oog kijkt naar de PVV en een strenger asielbeleid uitdraagt.

Kamer botst met Wilders

Tijdens het debat botsten de oppositiepartijen ook met PVV-leider Geert Wilders.

Volgens Wilders zijn de vluchtelingen, veelal afkomstig uit het door oorlog geteisterde Syrië en Irak, veilig genoeg in de vluchtelingenkampen in de regio. Vluchtelingen die doorreizen naar noordwest-Europa zijn volgens de PVV'er economische vluchtelingen.

SP-leider Emile Roemer zegt klaar te zijn met Wilders' "hypocriete gedoe". Volgens Roemer wil Wilders wel bommen gooien op Syrië en Irak, maar is hij niet bereid verantwoordelijkheid te nemen voor de gevolgen. Roemer: "Ik walg daarvan. Mijn partij staat voor waardigheid. Dat betekent dat we die mensen niet in de steek laten."

Volgens Alexander Pechtold (D66) heeft het "geblaas" van Wilders de afgelopen jaren niets bijgedragen aan een oplossing. Hij noemt het levensgevaarlijk dat Wilders feiten verdraait en zand in de ogen strooit. 

Wilders blijft erbij de grenzen te sluiten, het Schengenverdrag op te zeggen en te "kiezen voor de eigen mensen". Hij vreest dat er miljoenen "mannen met baarden" Europa zullen overspoelen in een stroom die de PVV'er "een islamitische invasie" noemt.

VNL diende een motie van wantrouwen in omdat de partij het niet eens is met het kabinetsplan. De motie zal geen indruk maken op het kabinet en zal door een meerderheid van de Kamer worden afgewezen.