Het kabinet wil dat alleen vluchtelingen worden geaccepteerd die buiten de EU in veilig gebied een asielaanvraag hebben gedaan.

Dat maakt staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) dinsdag bekend tijdens een persconferentie.

"Dit is nodig om het cynische bedrijfsmodel van de mensensmokkelaars te vernietigen", aldus Dijkhoff. "Er moet een einde komen aan verdrinkingen, verstikkingen en mensensmokkel."

Het kabinet wil dat de problemen met de asielinstroom veel meer dan nu Europees wordt aangepakt met verdelingsafspraken en een gezamenlijk terugkeerbeleid.

Video: Kabinet steunt verdeelsleutel vluchtelingen

Prooi

Met het voorstel om de asielaanvraag uitsluitend in de omgeving van het conflictgebied plaats te laten vinden moet worden voorkomen dat de vluchtelingen ten prooi vallen aan mensensmokkelaars die de migranten op een levensgevaarlijke boottocht zetten richting Europa.

Europa zou hierover afspraken moeten maken met veilige landen als Turkije en Jordanië. De vluchtelingen die vervolgens recht hebben op asiel kunnen vervolgens veilig worden verdeeld over de lidstaten.

Indien een vluchteling op eigen houtje vanuit een veilig land in de regio doorreist naar Europa zal deze worden teruggestuurd naar het betreffende land.

Dijkhoff erkende echter dat dit plan niet op korte termijn is te realiseren.

Extra migranten

Als tussentijdse oplossing accepteert Nederland dat er duizenden migranten extra naar Nederland komen op voorwaarde dat alle Europese landen meedoen. Mogelijk gaat het om 7000 tot 8000 extra migranten.

Deze aanpak is nodig, omdat met name de zuidelijke lidstaten een extreme instroom te verwerken hebben en volgens Brusselse regels je alleen asiel kan aanvragen bij het land van aankomst.

Om de opvang in de regio te kunnen ondersteunen trekt het kabinet dit jaar nog 110 miljoen euro extra uit.

Compromis

Het voorstel is een compromis tussen coalitiepartijen VVD en PvdA en geldt als inzet voor de gesprekken in Europa over een gezamenlijke aanpak van de grote asielinstroom.

Dijkhoff zei er vertrouwen in te hebben dat er in Europa draagvlak is voor het kabinetsvoorstel.

Tevreden

Halbe Zijlstra (VVD) is tevreden met het plan van Dijkhoff en heeft ook vertrouwen in de slagingskans ervan. "Iedereen ziet noodzaak om de instroom in te perken. Een verzorgingsstaat en open grenzen gaan niet samen."

Ook Pvda-Kamerlid Attje Kuiken is te spreken over het plan. "Ik wil dat iedereen die vreest voor zijn leven de kans krijgt om een nieuw leven te beginnen, in veiligheid. Ook Europa moet gezamenlijk een aanzienlijke bijdrage leveren aan het opvangen van vluchtelingen."

Dikke-ik-test

Jesse Klaver van GroenLinks zegt daarentegen in een reactie dat het kabinet "faalt voor haar dikke-ik-test". "Het kabinet breekt met het fundamentele principe dat mensen die bij ons aankloppen omdat ze moeten vluchten voor oorlog en geweld hier een veilig heenkomen kunnen krijgen."

Fractieleider Sybrand Buma van het CDA noemt de brief die het kabinet heeft opgesteld "volstrekt onvoldoende". Volgens hem gaat het kabinet moeilijke keuzes uit de weg. "Ik mis antwoorden op het acute probleem en dat moet zijn: maak niet langer enorme asielprocedures maar geef mensen tijdelijk de ontheemdenstatus. Dat kan nu al maar het gebeurt niet. Wat wel gebeurt is herverdeling," aldus Buma.

"Ik verwijt het kabinet zeer dat het een soort perspectief schetst over opvang in de regio, wat met deze brief totaal onrealistisch is. VVD en PvdA hebben dingen op papier gezet waarvan ze zelf weten dat het niet gaat gebeuren.''

Emile Roemer van de SP denkt dat het plan "onuitvoerbaar en onrealistisch" is. "Het komt erop neer dat ze de problemen naar voren schuiven en in de regio laten liggen en denken dat er daar een afspraak te maken is voor een kwartje per vluchteling. Als je ziet dat er in twee, drie landen vier miljoen vluchtelingen zijn en dan 110 miljoen, dan is dat een kwartje per vluchteling", zegt Roemer.

Onwerkbaar

Ook Alexander Pechtold van D66 reageert sceptisch. "Onwerkbaar! Haagse werkelijkheid! Tekentafel! Ik maakte al de vergelijking: er staat een flat in brand, de brandweer staat beneden, er komen mensen de lift uit en de brandweer zegt: terug de lift in en naar boven, we komen u van het dak halen. Het verdrag voor de mensenrechten staat ook niet toe dat we zeggen: we duwen je terug.''

Fractievoorzitter Geert Wilders van de PVV noemt de brief die het kabinet heeft opgesteld over het vluchtelingenprobleem in Europa een "flutbrief". "Er verandert helemaal niks, de grenzen blijven gewoon wagenwijd open. Opvang in de regio werkt alleen met dichte grenzen en grenscontroles anders zullen de mensen blijven komen, vaak voor een gratis huis en uitkering,'' aldus Wilders.